Kostot e varrezave në Austri janë rritur me 44% në dhjetë vitet e fundit

Tarifat e varrezave dhe të varrimit janë rritur me 44% në dhjetë vjet, shumë më tepër se inflacioni; disa varre austriake tani kushtojnë trefish, ndërsa familjet përballen me mbishpagesa të reja.

Sipas Statistikave të Austrisë, tarifat e varrezave janë rritur me 44 përqind gjatë dhjetë viteve të fundit – dukshëm më shumë se çmimet e përgjithshme të konsumit, të cilat u rritën me 37 përqind. Në disa komuna, kostot për përdorimin e varreve dhe varrimet janë më shumë se dyfishuar ose edhe trefishuar. Familjet pa vendbanim në komunën përkatëse janë veçanërisht të prekura, pasi shumë lokalitete vendosin mbishpagesa për jo-rezidentët.

Administratat e varrezave tregojnë rritjen e kostove të energjisë, personelit dhe mirëmbajtjes, si dhe kërkesat ligjore për rikuperimin e kostove. Megjithatë, ndryshimet midis qyteteve dhe komunave janë të mëdha dhe krahasimet janë të vështira. Çdo komunë përcakton tarifat e veta përmes një “urdhërese për tarifën e varrezave” të lëshuar nga këshilli vendor. Për varrezat e drejtuara nga kisha ose private, tarifat përcaktohen nga operatori përkatës brenda kuadrit të ligjeve rajonale. Si rezultat, shumat ndryshojnë në varësi të vendndodhjes dhe menaxhimit. Përkufizimet dhe kohëzgjatjet për qiratë e varreve gjithashtu ndryshojnë – disa tarifa zbatohen për dhjetë vjet, të tjera për njëzet ose pesëdhjetë.

Rritjet e tarifave janë shumë më të larta se inflacioni

Një shembull veçanërisht drastik vjen nga komuna e Großweikersdorf e Austrisë së Poshtme. Atje, tarifa e përdorimit për një varr familjar — e cila kushtoi 960 euro për dhjetë vjet në vitin 2015 — u rrit këtë vit në 3,170 euro, një rritje prej 230 përqind, ekuivalente me një rritje vjetore të çmimit prej 12.7 përqind. Për krahasim, inflacioni i përgjithshëm gjatë asaj periudhe ishte mesatarisht 3.2 përqind në vit.

Mbajtësit e varreve u përballën me zgjedhjen e pagesës ose heqjes dorë nga varri — megjithëse edhe kjo do të kishte qenë e kushtueshme. Sipas bashkisë, pastrimi dhe rivarrosja e eshtrave do të kishte kushtuar rreth 6,200 euro. “Ne ndiheshim të bllokuar”, thanë anëtarët e familjes, të cilët me ngurrim vendosën të paguanin tarifën shumë të rritur, shkruan theinternational, transmeton albinfo.at.

Shtesa për jo-rezidentët

Bashkia e justifikoi rritjen duke vënë në dukje se të prekurit nuk jetonin në Großweikersdorf. Vendasit nuk duhet të subvencionojnë kostot e të huajve, argumentuan zyrtarët. Arsyetim i ngjashëm shfaqet edhe diku tjetër: në Innsbruck, për shembull, lista e tarifave përfshin në mënyrë të qartë një “shtese për jo-rezidentët” prej 50 përqind të aplikuar për tarifat e përdorimit të varreve dhe varrezave.

Kritikët e shohin këtë praktikë si të vjetëruar. Familjet sot janë shumë më të lëvizshme dhe shumë pasardhës nuk jetojnë më në vendlindjet e tyre të të parëve. Megjithatë, ata mbajnë varre familjare atje – dhe penalizohen për lidhjen e tyre përmes mbishpagimeve të konsiderueshme.

Diferenca të mëdha çmimesh midis komunave

Dallimet janë të habitshme kur krahasohen kryeqytetet e shteteve: në Vjenë, një varr tradicional familjar kushton midis 34.50 dhe 99 euro në vit, varësisht nga vendndodhja; në Innsbruck, një varr i thjeshtë në rresht kushton 632 euro për dhjetë vjet; në Salzburg, një varr familjar mund të arrijë deri në 4,245 euro për dhjetë vjet. Shpesh aplikohen tarifa shtesë administrative dhe përdorimi, të cilat gjithashtu ndryshojnë shumë.

Strukturat e çmimeve janë të errëta dhe mungon transparenca. Krahasimet janë të vështira, pasi tarifat bazohen në periudha të ndryshme kohore (shuma vjetore ose 10/25-vjeçare), përfshijnë komponentë të ndryshëm (qiraja bazë e varrit kundrejt tarifave të shtuara të përdorimit ose administrimit) dhe varen shumë nga kategoria dhe dizajni i vendndodhjes (me ose pa pllakë mbuluese, ose lloj kripte).

“Pak industri janë aq diskrete sa biznesi i funeralit”, thonë analistët e konsumatorëve – dhe kjo vlen edhe për varrezat. Shumë bashki i publikojnë tarifat e tyre vetëm në buletinet zyrtare, duke i lënë familjet të pavetëdijshme për kostot derisa të marrin faturën. Ndërsa administratat përmendin shpenzime më të larta operative, kritikët ankohen për mungesën e rregullimeve sociale dhe rritje të menjëhershme të çmimeve.

Në të gjithë Austrinë, trendi është i qartë: tarifat e varrezave janë rritur në mënyrë disproporcionale – duke u rritur më shpejt se inflacioni. Kështu, rreth Ditës së Gjithë Shenjtorëve dhe të Gjithë Shpirtrave, ndërsa njerëzit kujtojnë të ndjerin, shumë kujtohen se edhe përkujtimi është bërë dukshëm më i shtrenjtë.

---