Pse qeveria zvicerane nuk po e thotë të vërtetën për buxhetin e saj?

Vit pas viti, Këshilli Federal shpall deficite në buxhetin e Zvicrës dhe thekson rëndësinë e frenimit të shpenzimeve publike. Por a është kjo në të vërtetë e gjithë panorama?

Në një trend të vërejtur prej shumë vitesh, qeveria zvicerane flet për boshllëqe pak a shumë të rëndësishme në buxhetin publik, si dhe për nevojën për të shtrënguar rripin e saj.

Më pas ajo vazhdon të shkurtojë fondet (ose t’i eliminojë ato krejtësisht) për projekte dhe programe të ndryshme, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Merrni për shembull vitin 2025.

Siç është raportuar së fundmi nga transmetuesi publik RTS, Këshilli Federal e kishte vlerësuar deficitin e tij në 815 milionë franga, por në bilancin e tij përfundimtar, ai regjistroi një suficit prej 259 milionë frangash – një diferencë prej më shumë se një miliard frangash midis parashikimeve të tij dhe realitetit.

Rastësisht apo me qëllim?

Ekspertët thonë se anëtarët e Këshillit Federal, të cilët janë të aftë të investojnë në para – që përfshijnë ministrat e Financave dhe të Ekonomisë – mbivlerësojnë sistematikisht deficitet publike të qeverisë, duke nënvlerësuar të ardhurat e saj.

Dhe e bëjnë këtë qëllimisht.

Megjithatë, ata nuk janë të shtyrë nga dëshira për të mashtruar publikun.

Në vend të kësaj, të paktën një pjesë e arsyes për këtë model të përsëritur të “fshehjes” së së vërtetës mund t’i atribuohet kulturës dhe mentalitetit: zviceranët janë të kujdesshëm dhe nuk i kushtojnë vëmendje rrezikut nga natyra, dhe gjithashtu nuk u pëlqen të mburren.

Sipas Fabrizio Mazzonna, drejtor i Institutit të Ekonomisë Politike në Lugano, qeveria po vepron “nga maturia”.

Është gjithashtu e mundur që disa departamente federale “të mos i shfrytëzojnë plotësisht fondet e alokuara gjatë vitit”, duke rezultuar në një tepricë (dhe kjo është një tjetër tipar tipik zviceran – shpenzimi me mençuri).

Por ka edhe një arsye tjetër.

“Maturia” që Mazzonna përmendi mbështetet kryesisht në frenimin e borxhit, një parim kushtetues që kërkon që qeveria zvicerane të mos shpenzojë më shumë sesa fiton.

“Nëse ka një ligj që ndalon deficitet, dikush detyrohet të jetë më pesimist në parashikimet e buxhetit të dikujt,” theksoi ai. “Ky rregull urdhëron shmangien e deficiteve strukturore dhe pasqyron një klimë politike ku deficitet perceptohen si një shenjë e keqmenaxhimit.”

Prandaj, “maturia dhe kultura politike përforcojnë njëra-tjetrën,” shtoi Mazzonna.

Dhe këtu shkëlqen Zvicra

Krahasuar me vendet e tjera evropiane, “Zvicra dallohet me një nga nivelet më të ulëta të borxhit publik”, tha Mazzonna.

“Ky është fryt i një qasjeje shumë rigoroze politike, të ndarë në të gjithë spektrin politik.”

---