Pse ka kaq shumë referendume në Zvicër

Përveç referendumeve federale, ka edhe referendume kantonale dhe komunale

Të dielën qytetarët zviceranë votuan për ashpërsimin e ligjit për armët dhe ligjet e taksave të kompanive, por pse ka kaq shumë referendume në Zvicër?

Në Zvicër, referendumet konsiderohen, si një nga metodat kryesore të demonstrimit të besimit të vendit në vlerën e demokracisë së drejtpërdrejtë. Referendumet lejojnë votuesit që të kenë fjalën e fundit në kutinë e votimit për disa vendime parlamentare, përcjell albinfo.ch.

Në vitet 1800, ku në Zvicër ndodhën konflikte civile që u shkaktuan nga kushtetutat e papëlqyeshme, duke e udhëhequr qeverinë që të mbajë referendumin e parë të Zvicrës në 1802, pasi një kushtetutë e pestë iu dorëzua popullit për miratim.

Çështja më polemizuese në atë kohë ishte e rivendosjes së një shteti federal kundrejt mbajtjes së një shteti qendror. Megjithëse, kushtetuta e vitit 1802 kishte favorizuar një komb unitar, vendimi u pa si i padrejtë dhe shkaktoi qeverinë të krijonte Aktin e Ndërmjetësimit të 19 shkurtit 1803, një kushtetutë e re që rivendos sovranitetin e kantoneve në një sistem federal me udhëzime që kanë vazhduar deri më sot.

Sot, megjithatë shumica e ligjeve të miratuara nga Parlamenti Zviceran hyjnë në fuqi pa u kërkuar njerëzve që të votojnë për to. Ka dy arsye për një votë ose referendumi që mund të ndodhë:

1. Referendum opsional

Kur qytetarët nuk pajtohen me vendimin e Parlamentit Zviceran dhe mbledhin 50,000 nënshkrime të vlefshme brenda 100 ditëve nga publikimi zyrtar i aktit, ose tetë kantone paraqesin kërkesë, akti paraqitet në votim dhe qytetarët marrin pjesë në një referendum opcional. Legjislacioni hyn në fuqi vetëm nëse pranohet nga shumica e votuesve, përcjell tutje albinfo.ch.

2. Referendumi i detyrueshëm

Disa ligje të miratuara nga Parlamenti Zviceran, duke përfshirë ndryshimet në Kushtetutën Federale, duhet të vendosen në një votë kombëtare në kantonet. Ndryshimet në Kushtetutën Federale hyjnë në fuqi vetëm nëse ato pranohen nga shumica e votuesve dhe kantoneve.

Përveç referendumeve federale, ka edhe referendume kantonale dhe komunale.

Sa shpesh ndodhin referendume federale?

Njerëzit zviceranë votojnë në referendume deri në katër herë në vit. Ata votojnë në rreth 15 propozime federale dhe gjithashtu hedhin votën e tyre në çështjet që prekin kantonet individuale në të njëjtën kohë.

Kush mund të votojë?

Të gjithë shtetasit zviceranë të moshës 18 vjeç e lart mund të votojnë, duke përfshirë shtetasit zviceranë që janë të regjistruar si të huaj. Rreth 5.3 milionë votues kanë të drejtë të marrin pjesë në votimin e ardhshëm të caktuar për 10 qershor.

Si votojnë njerëzit?

Ekzistojnë tri mënyra për të votuar: me votim postar (opsioni më i popullarizuar), në kutinë e votimit dhe në disa kantone, elektronike (e-votimi). Megjithatë, votimi elektronik mbetet i diskutueshëm me shqetësimet lidhur me sigurinë e sistemit.

Në rastin e votimit postar, zarfet dërgohen në shtëpitë e njerëzve rreth dy muaj para referendumit dhe përmbajnë fletët e votimit, si dhe broshura me të gjithë legjislacionin përkatës (ose legjislacionin e propozuar) dhe një skicë mbi argumentet në favor dhe kundër secilit propozim. Këto broshura gjithashtu përmbajnë rekomandime nga qeveria federale nëse votuesit duhet të pranojnë ose refuzojnë propozimet.

Si është pjesëmarrja në votime?

Në vitin 2017, votuesit zviceranë u thirrën për të votuar në referendume në tri raste. Pjesëmarrja mesatare e përgjithshme ishte rreth 45 për qind. Gjatë dekadës së fundit, shifra ka qenë mbi 40 për qind, përcjell albinfo.ch.

Sa referendume kanë kaluar me sukses?

Zviceranët janë thirrur të votojnë rreth 306 herë që nga viti 1848 për një total prej 617 propozimesh. Në total, janë miratuar 299 propozime, ndërsa 334 janë refuzuar.

https://www.youtube.com/watch?v=yltRgOFYD-w

---