Pse norma e inflacionit në Zvicër është më e ulët në krahasim me vende të tjera

Zvicra ndryshe nga vendet e tjera, normën e inflacionit e ka më ulët

Inflacioni – dhe ndikimi i tij në çmime – ka qenë një temë e nxehtë pothuajse kudo në vendet e eurozonës dhe më gjerë, përcjell albinfo.ch.

Ndërsa normat e inflacionit kanë filluar të rriten tashmë gjatë pandemisë Covid, pushtimi rus i Ukrainës më 24 shkurt e ka përshpejtuar procesin, duke rritur çmimet e lëndëve të para dhe, rrjedhimisht, të mallrave të konsumit.

Së pari: çfarë është saktësisht inflacioni?

E thënë thjesht, është një rritje e çmimeve të mallrave dhe shërbimeve të konsumit, duke shkaktuar njëfarë humbje të fuqisë blerëse. Me fjalë të tjera, ndërsa pagat tona mbetën kryesisht të njëjta, kostoja e jetesës u rrit dhe pritet të vazhdojë të rritet të paktën në të ardhmen e parashikueshme.

Ndërsa ekonomitë globale u rikuperuan ngadalë dhe me përpikëri nga pandemia Covid, Zvicra u rikuperua më mirë dhe më shpejt se shumë vende të tjera – siç bën zakonisht gjatë kohërave të rënies globale. Megjithatë, me shumë zinxhirë furnizimi ende të ndërprerë dhe duke luftuar për të përmbushur kërkesën e konsumatorëve në të gjithë botën, çmimet filluan të rriten.

Lufta në Ukrainë gjithashtu ka ngadalësuar ose mbyllur plotësisht prodhimin dhe furnizimin e disa produkteve thelbësore bujqësore dhe energjetike, duke çuar në çmime më të larta.

Cilat janë normat aktuale të inflacionit në Zvicër dhe në mbarë Bashkimin Evropian?

Ndërsa norma zvicerane në korrik qëndroi në 3.4 për qind, ajo qëndroi në 8.9 për qind mesatarisht në të gjithë eurozonën.

Më konkretisht, norma në fund të korrikut ishte 6.8 për qind në Francë, 8.4 në Itali, 9.3 në Austri, ndërsa në shtetet baltike si Lituania ka kaluar 20 për qind.

Në Shtetet e Bashkuara, norma e inflacionit qëndron rreth 9.1 për qind.

Në përgjithësi, Zvicra mbetet “në një pozicion absolutisht të rehatshëm”, tha ekonomisti Matthias Geissbühler. Kryeekonomisti i qeverisë Eric Scheidegger tha se Zvicra është “një ishull lumturie” në krahasim me SHBA.

 

Pse norma zvicerane është shumë më e ulët se kudo tjetër?

 

Ka një sërë shpjegimesh për këtë fenomen:

 

Monedhë e fortë

Në kohë të mira dhe të këqija, franga zvicerane mbetet e fortë, ndonjëherë edhe duke arritur barazinë me euron. Kjo vepron si një lloj mekanizmi mbrojtës duke mbajtur çmimet e importit të ulëta.

Meqenëse Zvicra mbështetet në importe shumë më tepër se shumë vende të tjera, duke përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe Gjermaninë, kostot më të ulëta të importeve kanë një ‘efekt ftohës’ në inflacion.

“Kjo i bën importet më të lira në përgjithësi. Franga e fortë i ndihmon zviceranët të kenë fuqi të lartë blerëse ndërkombëtarisht. Dhe mallrat e importuara janë nxitësit kryesorë të inflacionit,” sipas Neue Zürcher Zeitung.

Më pak mbështetje në burimet ruse të energjisë

Çmimet e energjisë janë “themelore në shpjegimin e diferencave në inflacion, veçanërisht midis Zvicrës dhe eurozonës”” sipas një analize nga banka private EFG.

“Kjo është pothuajse tërësisht për shkak të dallimeve në çmimin e energjisë elektrike. Në shkurt dhe mars, çmimi i energjisë elektrike në Zvicër u rrit me vetëm 2.4 për qind, ndërsa në eurozonë u rrit me 34.3”, njoftoi banka.

Arsyeja për këtë, sipas EFG, janë teknologjitë e ndryshme të përdorura për prodhimin e energjisë elektrike.

Të dhënat nga Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë tregojnë se më pak se 1 për qind e energjisë elektrike të konsumuar në Zvicër vjen nga nafta dhe gazi natyror, ndërsa 58 për qind e ka origjinën nga burime të rinovueshme si hidrocentrali dhe energjia bërthamore.

“Për krahasim, në Bashkimin Europian mbi një e pesta e energjisë elektrike prodhohet me gaz natyror dhe mbi një të tetën me qymyr”, zbuluan analistët e bankave.

Hendeku ishte edhe më i madh për çmimet e energjisë elektrike: në shkurt, çmimi me shumicë i energjisë elektrike në Zvicër ishte 3.1 për qind më i lartë se një vit më parë, ndërsa në eurozonë rritja ishte deri në 83.2 për qind.

---