Debati në Zvicër për pagat minimale

Debati lind nga një mocion i "senatorit" Erich Ettlin (Centre/OW), i cili në vitin 2022 kishte kërkuar që CCL-të e shpallura detyruese nga Këshilli Federal të mbizotërojnë mbi ligjin kantonal. Kjo duhet të zbatohet gjithashtu nëse pagat minimale të përcaktuara nga CCL janë më të ulëta se ato kantonale

E majta dhe kantonet kundërshtojnë faktin që marrëveshjet kolektive të punës (CLA) mbizotërojnë mbi dispozitat kantonale për pagat minimale. Propozimi i Parlamentit për këtë qëllim mori një pritje shumë të përzier në konsultim. Debati lind nga një mocion i “senatorit” Erich Ettlin (Centre/OW), i cili në vitin 2022 kishte kërkuar që CCL-të e shpallura detyruese nga Këshilli Federal të mbizotërojnë mbi ligjin kantonal. Kjo duhet të zbatohet gjithashtu nëse pagat minimale të përcaktuara nga CCL janë më të ulëta se ato kantonale. Ettlin vuri gishtin tek paga minimale që hyri në fuqi më 2017 në Neuchâtel dhe ajo e Gjenevës më 2020, të cilën ai e akuzoi për minimin e partneritetit social. Edhe pse e kundërshtoi propozimin për arsye ligjore, Këshilli Federal duhej ta nxirrte për konsultim deri më 1 maj. PS, të Gjelbrit dhe sindikatat “i grisin” fjalët e tyre: projekti përfaqëson “një sulm ndaj demokracisë së drejtpërdrejtë dhe federalizmit”. Kundërshtohen edhe kantonet, duke e konsideruar këtë shkelje të papranueshme të kompetencave të tyre. Ato që kanë vendosur deri tani një pagë minimale janë Gjeneva, Neuchâtel, Jura, Basel-Stadt dhe Ticino. Projekte në këtë kuptim janë duke u zhvilluar edhe në disa kantone të tjera, transmeton albinfo.ch.

Në komunat Cyrih dhe Winterthur, qytetarët votuan pro pagës minimale vitin e kaluar, por ajo ende nuk ka hyrë në fuqi. Nëse ligji zbatohet sipas vullnetit të Këshillit Kombëtar dhe të Shteteve, sindikatat do të nisin një referendum, tha presidenti i Sindikatës së Zvicrës (USS), Pierre-Yves Maillard, në një intervistë të publikuar dje nga Journal du Jura dhe nga Bieler Tagblatt.

“Kantonet janë kundër kësaj mase. Shumë komuna janë gjithashtu. Nuk duhet të harrojmë se falë vendosjes së pagave minimale, paguhen më pak para për asistencën sociale”, shpjegoi Këshilltari i Shteteve (PS/VD). Për USS, kufijtë e pagave kantonale janë vendosur në mënyrë që të garantojnë nivelin minimal të jetesës. Rishikimi i propozuar do të binte nën këtë kufi ekzistencial dhe do të kishte më shumë “të varfër që punojnë”, sipas USS. Travail.

Suisse beson se nëse standardet profesionale do të mbizotëronin mbi ligjin dhe vullnetin popullor, do të krijohej një “precedent i rrezikshëm”. Organizata kujton se pagat minimale të garantuara me ligj janë para së gjithash një garanci në sektorët ku nuk ka CCL. PS mendon se Këshilli Federal duhet ta kishte arkivuar mocionin, i cili bie ndesh me parimin e subsidiaritetit të parashikuar në Kushtetutën Federale. Konferenca e Drejtorëve të Departamenteve Ekonomike Kantonale shkruan nga ana e saj se dhënia e përparësisë CCL-ve do të ishte e barabartë me shkeljen e vullnetit të popullit. Kantoni i Bernës nënvizon se ligji minon prerogativat kantonale.

Sindikata e Punëdhënësve Zvicerane hedh poshtë idenë se projekti mund të jetë antikushtetues. “Partnerët socialë e njohin profesionin e tyre dhe janë në pozicionin më të mirë për të përgatitur zgjidhje të balancuara si pjesë e një pakete të përgjithshme,” tha ai për Keystone-ATS. Nga ana e saj, PLR beson se është thelbësore që CCL-të të zbatohen si për punëtorët ashtu edhe për punëdhënësit dhe që ato të mos dëmtohen nga rregulloret rajonale. Për partinë synimi është krijimi i “standardeve uniforme”. UDC-ja mbështet thelbin e mocionit të Ettlin-it, ndërkohë që pranon se ai bie ndesh me kompetencat kantonale. Aleanca e Qendrës nuk mori pjesë në konsultim, por përfaqësuesit e saj e mbështetën mocionin me shumicë të madhe gjatë debateve parlamentare.

---