A mund të prezantojë Gjeneva një ditë pune gjashtë-orëshe?

Punonjësit në Zvicër punojnë mesatarisht pak më shumë se tetë orë në ditë. Por një mocion në parlamentin e Gjenevës kërkon ta ndryshojë këtë.

Lëvizja për të shkurtuar orët e punës në Zvicër nuk është e re. Ajo ngrihet herë pas here, por nuk shkon përtej fazës së debatit.

Tani një deputet i Gjenevës – Thierry Cerutti nga Partia lokale e Lëvizjes Qytetare – po kërkon nga parlamenti i kantonit që të miratojë një ditë prej gjashtë orësh, si në sektorin publik ashtu edhe në atë privat, për të njëjtën pagë si për ditën e rregullt, tetë orëshe, transmeton albinfo.ch.

“Realiteti social”

Për të mbrojtur pozicionin e tij, Cerutti i tha një stacioni televiziv lokal, Léman Bleu, se “nocioni i punës ka ndryshuar jashtëzakonisht shumë” në kontekstin historik.

Në shekullin e 19-të dhe në fillim të shekullit të 20-të, njerëzit punonin deri në 16 orë në ditë, tha ai. “Në vitet 1950, ne e reduktuam atë në 47 orë në javë, dhe sot jemi në 41 orë, afërsisht.”

Punonjësit duhet të jenë në gjendje të gëzojnë një cilësi jete jashtë vendit të punës, “që do t’i lejojë ata të jenë më produktivë në punë”, vuri në dukje ai.

Mungesa e fuqisë punëtore

Përpara se parlamenti i Gjenevës të mund të peshojë mbi propozimin, dyshuesit po pretendojnë se reduktimi i orëve të punës ndërkohë që Zvicra – përfshirë Gjenevën – po përjeton mungesë të fuqisë punëtore “është pothuajse vetëvrasëse”, sipas prezantuesit të Léman Bleu, Jérémy Seydoux, shkruan thelocal.

Ai shtoi se nëse Gjeneva do të reduktonte orët e punës me 20 për qind, “ne do të duhej të kërkonim punëtorë në vende të largëta, jo vetëm në Francë”.

Seydoux gjithashtu vuri në dukje se Franca kishte futur tashmë një javë 35-orëshe dhe nuk ka qenë e dobishme nga pikëpamja ekonomike.

“Le të mos e krahasojmë Francën me Zvicrën,” kundërshtoi Cerutti. “Franca nuk është e rregullt, e padisiplinuar dhe vlerat tona nuk janë të njëjta.”

A ka shanse ky mocion të ketë sukses?

Tani për tani do të debatohet në parlamentin kantonal.

Sa i përket Cerutit, ai tha se e rëndësishme është që “të zhvillohet një sistem i ndryshëm nga ai me të cilin jemi mësuar. Asgjë nuk guxoi, asgjë nuk fitoi”.

A ka pasur thirrje të tjera në Zvicër për më pak orë pune?

Ideja shfaqet herë pas here.

Në vitin 2022, për shembull, ideja e një jave pune katër-ditore – e cila është provuar në shumë vende dhe sektorë të ndryshëm të punës me rezultate pozitive – fitoi mbështetje në disa qarqe në Zvicër, me politikanë nga parti të ndryshme që thonë se orët e punës duhet të reflektojnë në përmirësimin e ekuilibrit punë-jetë.

Megjithatë, ekonomistët zviceranë e hodhën poshtë këtë ide.

Ata kanë qenë kritikë ndaj zbatimit të idesë nga Belgjika, duke thënë se bizneset dhe jo shteti duhet të marrin vendime në lidhje me orarin e punës.

“Kompanitë duhet të jenë në gjendje të vendosin vetë kur punonjësit e tyre janë më produktivë, kjo nuk është puna e shtetit,” tha ekonomisti Reiner Eichenberger.

---