Vetëvrasjet në Zvicër katërfishohen tek të moshuarit

Norma e vetëvrasjeve mes të moshuarve në Zvicër ka arritur nivele rekord, kryesisht për shkak të eutanazisë. Teksa vetëvrasjet në grupmoshat e reja kanë rënë, tek të moshuarit ka një rritje të ndjeshme dhe me dallime të forta gjinore.

Sipas transmetuesit publik zviceran RTS, qytetarët mbi 85 vjeç ishin 42 herë më të prirur të kryenin vetëvrasje në vitin 2023 sesa grupmoshat e tjera. Në 25 vitet e fundit, kjo normë është katërfishuar tek të moshuarit mbi 85 vjeç, ndërsa tek grupmosha 65-84 vjeç është dyfishuar.

Në kontrast, tek të rinjtë, norma e vetëvrasjeve ka rënë me rreth 30% në dy dekadat e fundit.

Analizat tregojnë se shumica e rasteve lidhen me vetëvrasjen e asistuar, e cila në Zvicër është legale nëse nuk kryhet për arsye egoiste. Në vitin 2023, rreth 80% e vetëvrasjeve tek personat 65-84 vjeç ishin të asistuara, dhe mbi 90% tek ata mbi 85 vjeç.

Vetëvrasje apo eutanazi?

Ka debat mes ekspertëve nëse vetëvrasjet e asistuara dhe ato të paarritura janë të lidhura. Sipas mjekut Pierre Vandel nga Spitali Universitar i Lozanës, është e mundur të zgjedhësh vetëvrasjen e asistuar pa pasur mendime vetëvrasëse. Organizatat e eutanazisë theksojnë se këto janë dy gjëra të ndryshme. “Vetëvrasjet e ndërgjegjshme ndryshojnë nga të tjerat,” tha Jean-Jacques Bise, bashkëpresident i Exit në Zvicrën frëngjishtfolëse, transmeton albinfo.ch.

Që prej vitit 2014, Exit ofron ndihmë për të vdekur edhe për personat me sëmundje të shumta jo domosdoshmërisht fatale, për sa kohë ata janë plotësisht të ndërgjegjshëm për vendimin. Bise thekson: “Ne nuk ndihmojmë njerëzit që janë thjesht të lodhur nga jeta.”

Megjithatë, depresioni dhe izolimi social mbeten shkaqet kryesore të vetëvrasjeve të paarritura tek të moshuarit, sipas dr. Vandel.

Dallime gjinore

Të dhënat tregojnë se burrat kanë më shumë gjasa të kryejnë vetëvrasje të paarritura, ndërsa gratë përdorin më shpesh eutanazinë. Sipas Vandel, burrat shprehin më pak ndjenja, çka e vështirëson identifikimin e mendimeve vetëvrasëse tek ta dhe parandalimin në kohë.