Mes shqiponjës në qafë dhe golit në fushë

Një shqiponjë në qafë nuk e bën dikë më pak të integruar. Ashtu si një gol nuk e bën dikë më shumë zviceran

Sot sheh gjithnjë e më shpesh të rinj shqiptarë me shqiponjën në qafë, në bluzë apo në timon. E dëgjojnë muzikën shqip me zë të lartë, e ndjejnë ritmin, e jetojnë emocionin.

Por kur vjen puna te gjuha, shumë prej tyre e kanë të vështirë të flasin shqip. Fjalët u ngecin, frazat ndërpriten, ndërsa identiteti mbetet diku mes simbolit dhe realitetit.

Ky është një brez që nuk e ka humbur përkatësinë, por e ka transformuar atë. Një identitet që shpesh shprehet më shumë përmes shenjave të dukshme sesa përmes përmbajtjes së përditshme.

Dhe pikërisht këtu fillon paradoksi.

Sepse ndërkohë që një pjesë e këtij brezi përpiqet ta mbajë gjallë identitetin përmes simboleve, në një tjetër nivel, shoqëria ku jeton vazhdon ta lexojë këtë identitet sipas rrethanave.

Rasti i Xherdan ShaqiriT është ndoshta ilustrimi më i qartë i kësaj.

Kur ai shënonte për Përfaqësuesen e Zvicrës, ishte “ylli zviceran”, simbol i suksesit dhe krenarisë kombëtare. Një histori e bukur integrimi që përqafohej pa rezerva.

Por në momentet kur nuk shënonte, kur loja nuk ishte në nivelin e pritshëm, narrativa ndryshonte me një lehtësi të çuditshme. Ai nuk ishte më thjesht zviceran. Ai rikthehej në etiketën tjetër: shqiptari i Kosovës.

Ky nuk është vetëm një standard i dyfishtë. Është një mënyrë e të menduarit që e trajton identitetin si diçka të lëvizshme, të varur nga performanca.

Dhe këtu lidhen të dy realitetet: ai i të rinjve me shqiponjën në qafë dhe ai i një futbollisti në fushë ndërkombëtare.

Në të dy rastet, identiteti është një terren ku përplasen pritshmëritë, perceptimet dhe realiteti i përditshëm. Një proces që, siç shihet edhe te brezi i dytë në diasporë , nuk është zgjedhje mes dy botëve, por një përpjekje për t’i mbajtur të dyja njëkohësisht.

Por shoqëria rrallë e pranon këtë kompleksitet.

Ajo kërkon thjeshtësi: ose je njëra, ose je tjetra.

Ndërsa realiteti është shumë më i ndërlikuar.

Sepse një shqiponjë në qafë nuk e bën dikë më pak të integruar. Ashtu si një gol nuk e bën dikë më shumë zviceran.

Dhe ndoshta problemi nuk qëndron te mënyra se si këta të rinj apo sportistë e jetojnë identitetin e tyre.

Problemi qëndron te mënyra se si ne vazhdojmë ta lexojmë atë: sipas rastit, sipas rezultatit, sipas nevojës për ta vendosur dikë në një kategori të vetme.

Në fund, identiteti nuk është as aksesor, as titull ndeshjeje.

Është diçka shumë më e thellë se kaq.

 

---