Çfarë rrezikohet në referendumet kantonale zvicerane në qershor?

Më 14 qershor, votuesit në Zvicër do të japin mendimin e tyre për dy nisma federale, si dhe për një numër çështjesh me rëndësi rajonale.

Së pari, është nisma shumë e diskutueshme ‘Jo 10 milionëve’, rezultati i së cilës do të përcaktojë nëse imigracioni i BE-së në Zvicër do të mbetet siç është aktualisht, apo nëse do të kufizohet për të parandaluar rritjen e mëtejshme të popullsisë.

Ekziston edhe një çështje tjetër për të cilën votuesit do të duhet të vendosin: një ndryshim i propozuar në Aktin e Shërbimit Civil.

Në këtë çështje më pak të publikuar, votuesit do të vendosin nëse do të mbështesin qeverinë, e cila kërkon ta bëjë këtë alternativë ndaj shërbimit ushtarak më pak tërheqëse duke shtrënguar kushtet për t’u bashkuar me shërbimin.

Qyteti i Bazelit: Taksat

Në këtë votim historik, qytetarët e Bazelit do të vendosin nëse taksat e tyre në të ardhmen duhet të zbriten direkt nga pagat, apo duhet të mbetet në fuqi sistemi aktual (i cili është në fuqi edhe në kantone të tjera) i pagesës së taksave një herë në vit.

Konkretisht, sipas propozimit të tij, kompanitë me më shumë se 50 punonjës do të detyrohen të zbritin rregullisht një pjesë të të ardhurave të punonjësve të tyre për taksa dhe ta transferojnë atë në kanton. Ata që nuk dëshirojnë të marrin pjesë, megjithatë, mund të zgjedhin të mos marrin pjesë në sistem.

Kjo është një çështje politikisht e diskutueshme, pasi prek çështje themelore si përgjegjësia personale dhe ndërhyrja e qeverisë.

Gjenevë: Hapja e dyqaneve të dielave

Banorët e Gjenevës do të votojnë për një ndryshim në ligjin që rregullon orarin e hapjes së dyqaneve.

Ndryshimi i propozuar do t’u lejonte bizneseve të hapeshin deri në orën 5 pasdite më 31 dhjetor, si dhe dy të diela në vit.

Megjithatë, puna e së dielës do të ishte vullnetare, me një shtesë page 100% ose një kohë ekuivalente pushimi në vend të saj.

Vaud: Paga minimale

Iniciativa propozon përfshirjen në Kushtetutën e Vaud-it të parimit që çdo person që punon duhet të ketë një pagë që i garanton një standard të mirë jetese.

Ajo parashikon një pagë minimale prej 23 frangash në orë, e cila do të indeksohet automatikisht me koston e jetesës.

Kundërpropozimi, i cili do të jetë në të njëjtën fletë votimi, parashikon gjithashtu futjen e një page minimale kantonale prej 23 frangash në orë, e cila mund të rregullohet çdo vit me vendim të Këshillit të Shtetit, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

Ajo ndryshon nga iniciativa duke u dhënë përparësi marrëveshjeve të zgjeruara kolektive të negociatave dhe kontratave standarde që përcaktojnë paga minimale të detyrueshme.

Cyrih: zbritje tatimore për primet e sigurimit shëndetësor

Masa kërkon që zbritja tatimore për primet e sigurimit shëndetësor të rregullohet çdo dy vjet për të reflektuar ndryshimet në norma.

Aktualisht, zbritja rregullohet çdo dy vjet për të reflektuar vetëm inflacionin e përgjithshëm.

Cyrih: Tre iniciativa strehimi:

Pronësia e shtëpisë

Kjo iniciativë kërkon që në projektet e strehimit në të cilat kantoni ose komunat marrin pjesë financiarisht, të krijohet një numër i barabartë apartamentesh të zëna nga pronarët dhe apartamentesh me qira.

Aktualisht, subvencionet kantonale të strehimit promovojnë kryesisht apartamente me qira.

Strehim më i përballueshëm dhe jofitimprurës

Kjo iniciativë kërkon krijimin e një institucioni publik kantonal që do të ndërtonte, mirëmbante dhe jepte me qira strehim të përballueshëm.

Të paktën 500 milionë franga do të duhej të caktoheshin për këtë projekt.

Kundërpropozimi nga Parlamenti dhe qeveria lokale synon gjithashtu të sigurojë, brenda tre viteve, një furnizim të mjaftueshëm dhe të bazuar në nevoja të strehimit.

Dëbimet e padrejta

Kjo iniciativë synon të detyrojë komunat e Cyrihut me një treg të ngushtë strehimi që të kufizojnë përkohësisht qiratë pas konvertimeve dhe rinovimeve.

Ato gjithashtu duhet të jenë në gjendje të kufizojnë konvertimin e apartamenteve me qira në apartamente.

Kundërpropozimi i Parlamentit dhe qeverisë përcakton kërkesa të qarta për pronarët që ndërmarrin projekte të mëdha ndërtimi, për të shmangur dëbimet abuzive.

---