Kreditë për shtëpi në Vjenë konsumojnë 53% të të ardhurave

(KEYSTONE/Ennio Leanza)

Blerja e një shtëpie mbetet e papërballueshme për shumë familje. Sipas llogaritjeve të publikuara të mërkurën nga portali i krahasimit durchblicker, një çift mesatar me të ardhura të dyfishta do të duhej të shpenzonte 53 për qind të të ardhurave të tyre neto në qershor për të shlyer një kredi për një apartament të sapo ndërtuar prej 90 m² në Vjenë, shumë mbi raportin prej 40 për qind të shërbimit të borxhit që konsiderohet i qëndrueshëm nga Autoriteti i Tregut Financiar (FMA). Bankat kanë përdorur pak përjashtimet nga ky rregull.

“Me uljen e normave të interesit të BQE-së që po mbaron, çmimet e larta të pronave mbeten pengesa kryesore për përballueshmërinë,” tha drejtori menaxhues i durchblicker, Martin Spona, në një njoftim për shtyp. Megjithatë, ka pasur një përmirësim të lehtë: në mesataren e vitit 2024, e njëjta familje do të duhej të shpenzonte 61 për qind të të ardhurave të saj për pagesat e kredisë.

Kritika ndaj FMA-së

Rregullat për lëshimin e kredive hipotekare u bënë sërish një çështje politike kohët e fundit. Megjithëse Rregullorja KIM (Rregullorja e Masave të Institucioneve të Kreditit) skadoi zyrtarisht në fund të qershorit dhe nuk është më ligjërisht e detyrueshme, FMA u ka kërkuar bankave të vazhdojnë të ndjekin udhëzimet e saj në parim, transmeton albinfo.at.

Kjo shkaktoi kritika si nga bankat ashtu edhe nga politikanët. Të mërkurën, Reinhard Langthaler, sekretari i përgjithshëm i krahut të biznesit të Partisë së Lirisë, akuzoi FMA-në se po ndjek një “axhendë anti-rritje” që pengon një rimëkëmbje shumë të nevojshme në sektorin e ndërtimit.

Banka Kombëtare Austriake: Rregullorja KIM nuk është faktori kufizues

Rregullorja KIM kishte kërkuar një kontribut minimal të kapitalit prej 20 për qind, një raport maksimal të shërbimit të borxhit prej 40 për qind dhe një afat maksimal të kredisë prej 35 vjetësh. Megjithatë, bankave u lejohej të bënin përjashtime për deri në 20 për qind të kredive të tyre. Pavarësisht kritikave se rregullat ishin shumë të rrepta, bankat e përdorën pak këtë fleksibilitet, sipas Bankës Kombëtare Austriake (OeNB) në raportin e saj të fundit të stabilitetit financiar, shkruan theinternational.

Në gjysmën e dytë të vitit 2024, 87 për qind e kredive të reja përmbushën kriteret e KIM në të gjitha bankat. Rreth 60 për qind e bankave përdorën më pak se gjysmën e përjashtimeve të tyre të lejuara. “Rreth 600 milionë euro nga vëllimi i përjashtimeve në dispozicion mbetën të papërdorura, duke treguar se Rregullorja KIM nuk ishte faktori kufizues për huadhënien ndaj familjeve”, përfundoi OeNB.

Më shumë kredi me norma interesi fikse

Durchblicker këshillon huamarrësit të zgjedhin kredi me norma interesi fikse. Shumica e huamarrësve tashmë po e bëjnë këtë, sipas të dhënave të OeNB. Në prill, bankat lëshuan 1.577 miliardë euro në kredi të reja, 88 për qind e të cilave ishin me norma fikse dhe 12 për qind me norma variabile. Kjo shënon një trend të qartë: në vitin 2020 dhe 2021, kreditë me normë fikse përbënin pak më shumë se 60 për qind për tremujor, ndërsa që nga mesi i vitit 2023 kjo pjesë ka tejkaluar vazhdimisht 75 %.