Ministrja Kusari-Lila prezantoi pesë prioritetet e Kosovës në takimin e CEFTA-s në Bruksel

Ministrja e Industrisë, Ndërmarrësisë, Tregtisë dhe Inovacionit, Mimoza Kusari-Lila, mori pjesë në takimin ministror të CEFTA-s të mbajtur në Bruksel, takim i cili këtë vit u kryesua nga ministrja e Shtetit për Sipërmarrjen dhe Klimën e Biznesit e Shqipërisë, Delina Ibrahimaj, pasi Shqipëria mban kryesimin e CEFTA-s gjatë vitit 2026, përcjell albinfo.ch.

Në adresimin e saj para përfaqësuesve të vendeve anëtare të CEFTA-s, Kusari-Lila tha se Kosova e mirëpret mundësinë për të diskutuar hapur për arritjet dhe sfidat e procesit të CEFTA-s, duke theksuar se integrimi gradual në Tregun e Vetëm të Bashkimit Evropian duhet të jetë më shumë sesa vetëm një zotim në dokumente.
Ministrja rikujtoi se edhe para 15 vitesh, gjatë mandatit të saj të parë si ministre e Industrisë dhe Tregtisë, kishte ngritur shqetësime për mangësitë në funksionimin e CEFTA-s, duke shtuar se disa nga ato probleme vazhdojnë të jenë ende të pranishme.
Ajo theksoi se Kosova ka dëshmuar seriozitet dhe qasje konstruktive gjatë kryesimit të CEFTA-s në vitin 2025, duke avancuar Planin e Veprimit për Tregun e Përbashkët Rajonal, nismën Green Lanes, Strategjinë e Menaxhimit të Rrezikut, njohjen e shërbimeve elektronike të besimit dhe Programin e Operatorit Ekonomik të Autorizuar.
Sipas saj, për herë të parë Kosova kryesoi CEFTA-n në emrin e saj dhe jo përmes UNMIK-ut, duke e përdorur këtë mandat për ndërtim bashkëpunimi dhe jo për krijim pengesash politike.
Kusari-Lila bëri të ditur se Kuvendi i Kosovës ka ratifikuar Protokollet Shtesë 5, 6 dhe 7 të CEFTA-s për lehtësimin e tregtisë, tregtinë e shërbimeve dhe zgjidhjen e mosmarrëveshjeve, duke kërkuar që të gjitha palët të tregojnë të njëjtin përkushtim institucional.
Ajo tha se për Kosovën, CEFTA nuk është një koncept abstrakt, pasi vendimet që merren në këtë mekanizëm ndikojnë drejtpërdrejt te bizneset, eksportuesit dhe qytetarët e vendit. Sipas të dhënave të prezantuara nga ministrja, gjatë vitit 2025 tregtia e jashtme totale e Kosovës ka arritur në 7.9 miliardë euro, ndërsa eksportet drejt vendeve të CEFTA-s kanë arritur në 431.5 milionë euro, ose 45.8% të eksporteve totale të vendit.
Në fjalimin e saj, ministrja ngriti shqetësimin për barrierat tregtare dhe politizimin e proceseve brenda CEFTA-s, duke theksuar se marrëveshjet e tregtisë së lirë duhet të shërbejnë për heqjen e pengesave dhe jo për krijimin e tyre. Ajo paralajmëroi se, në mungesë të përgjigjeve konkrete ndaj barrierave të fundit tregtare, Kosova mund të shqyrtojë masa reciproke.
Gjatë takimit, Kusari-Lila prezantoi pesë prioritetet kryesore të Kosovës në kuadër të CEFTA-s.
Prioriteti i parë kishte të bënte me njohjen e vlerësimit të konformitetit dhe infrastrukturën e cilësisë. Ministrja theksoi se Kosova mbështet vetëm mekanizma që janë plotësisht në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian, duke kundërshtuar krijimin e sistemeve paralele që devijojnë nga standardet evropiane.
Si prioritet të dytë, ajo përmendi harmonizimin e procedurave kufitare dhe të orarit të punës në pikat kufitare, si dhe avancimin e shkëmbimit elektronik të certifikatave veterinare dhe fitosanitare, me qëllim të lehtësimit të tregtisë rajonale dhe uljes së pritjeve në kufi.
Prioriteti i tretë lidhej me tregtinë e shërbimeve, njohjen e kualifikimeve profesionale dhe harmonizimin e procedurave për lejet e punës. Kusari-Lila tha se tregu i përbashkët rajonal nuk mund të jetë funksional pa lëvizje më të lirë të profesionistëve dhe shërbimeve ndërmjet vendeve të rajonit.
Në kuadër të prioritetit të katërt, ministrja kërkoi hyrjen në fuqi të Protokollit Shtesë 7 për zgjidhjen e mosmarrëveshjeve, duke vlerësuar se mungesa e një mekanizmi funksional po ndikon negativisht në besueshmërinë e CEFTA-s.
Ndërkaq, prioriteti i pestë kishte të bënte me tregtinë digjitale dhe avancimin e njohjes së shërbimeve elektronike të besimit sipas standardeve eIDAS 2.0 të Bashkimit Evropian, si dhe krijimin e mekanizmave të alarmit të shpejtë për produktet jokonforme dhe sigurinë ushqimore.
Ministrja theksoi se Kosova ka ardhur në këtë takim me protokolle të ratifikuara, me rezultate konkrete nga kryesimi i CEFTA-s dhe me infrastrukturë funksionale kufitare, duke kërkuar seriozitet reciprok dhe zbatim të marrëveshjeve nga të gjitha palët.
Ajo tha se Tregu i Përbashkët Rajonal dhe integrimi gradual në Tregun e Vetëm të Bashkimit Evropian ndërtohen përmes vendimeve konkrete, zbatimit të zotimeve dhe vullnetit politik të përbashkët.