Zviceranët më fatalistë dhe më pak të përgjegjshëm përballë krizës klimatike

Një studim ndërkombëtar tregon se popullsia zvicerane është më pak e prirur të veprojë kundër ndryshimeve klimatike sesa ajo e vendeve fqinje. Dhe kjo, edhe pse Zvicra është një nga vendet që po ngrohen më shumë në botë.

“Rezultatet e vitit 2026 tregojnë një pikë kthese psikologjike për Zvicrën”, thotë Marcus Burke, analist në Ipsos në Zvicër, një nga lojtarët kryesorë në botë në kërkimin e tregut dhe sondazhet e opinionit. Edhe pse vendi është fizikisht më i ekspozuar ndaj ngrohjes globale sesa shumë të tjerë, ekziston “një dobësim i qartë i ndjenjës së urgjencës dhe një përparim shqetësues i fatalizmit ndaj klimës”.

Rezultatet tregojnë se një shkëputje në rritje nga çështja e klimës vërehet midis popullsisë zvicerane, si në përgjithësi ashtu edhe në krahasim me mesataret evropiane dhe botërore. Edhe pse efektet e ndryshimeve klimatike bëhen gjithnjë e më të prekshme, ndjenja e përgjegjësisë individuale vazhdon të bjerë në Zvicër, thotë Marcus Burke.

“Një pjesë në rritje e popullsisë beson se tani është tepër vonë për të vepruar, një qëndrim që e dallon Zvicrën nga vendet fqinje”, shpjegon analisti.

Kush duhet të veprojë për klimën? “Jo unë!”

Ipsos vëren se, në të gjitha vendet e studiuara, përqindja e njerëzve që besojnë se mosveprimi individual ndaj klimës është një dështim për brezat e ardhshëm është ulur: është rritur nga 72% në vitin 2021 në 61% sot. Me fjalë të tjera, ka gjithnjë e më pak njerëz që ndiejnë një detyrim moral për të lënë trashëgim një planet që lëshon më pak gazra serrë.

Përqindja është 50% në Zvicër, një rënie e dukshme prej 14 pikësh krahasuar me vitin 2021. Kjo shifër është dukshëm më e ulët se ajo e vendeve fqinje si Franca (63%) dhe Italia (62%), raporton RTS, transmeton albinfo.ch.

Marcus Burke thotë se nuk është i befasuar nga kjo mungesë interesi progresiv për çështjen e klimës në Zvicër, të cilën e sheh si një pasqyrim të një trendi më të gjerë në shkallë globale: “Pavarësisht zinxhirit të rekordeve të reja të temperaturës, gatishmëria e individit për të vepruar kundër ndryshimeve klimatike është në rënie”, thekson ai.

Njëmbëdhjetë vitet e fundit kanë qenë më të nxehtat e epokës moderne. Temperatura mesatare globale së shpejti mund të kalojë pragun kritik të ngrohjes prej 1.5 gradësh krahasuar me nivelet para-industriale.

Raporti i Ipsos tregon se, megjithëse ideja që të gjithë duhet të bëjnë pjesën e tyre mbetet e përhapur, ndjenja e urgjencës dhe përgjegjësisë individuale po dobësohet. Në të njëjtën kohë, tendenca për t’i konsideruar qeveritë dhe bizneset si përgjegjësit kryesorë për veprimet klimatike po rritet.

Çmimet e energjisë janë më shqetësuese sesa klima

Marcus Burke evokon një “lodhje kolektive”: një lodhje të përgjithshme të nxitur nga perceptimi i një krize klimatike komplekse dhe në dukje të pafundme.

Shqetësime të tjera, më të menjëhershme dhe konkrete e eklipsojnë çështjen e ndryshimeve klimatike. “Njerëzit janë më të shqetësuar për inflacionin, rritjen e kostos së jetesës dhe konfliktet gjeopolitike. Ata pyesin veten se sa do të kushtojë benzina dhe cilat do të jenë pasojat e luftës në Iran”, thotë Marcus Burke.

Mesatarisht, 74% e të anketuarve në 31 vendet thonë se janë të shqetësuar për rritjen e kostove të energjisë. Për pothuajse gjysmën e mostrës, përparësia është mbajtja e çmimeve të ulëta, edhe nëse kjo do të thotë një rritje e emetimeve të gazrave serrë.

Popullsia zvicerane më e sigurt në strategjinë kombëtare të klimës

Krahasuar me ata të intervistuar në Francë, Gjermani dhe Itali, popullsia zvicerane duket më e distancuar dhe më pak kërkuese përballë ndryshimeve klimatike, shpjegon Marcus Burke. Arsyeja është “një kombinim i fatalizmit më të theksuar dhe, paradoksalisht, besimit më të madh në strategjinë e vendosur tashmë nga qeveria e tij”.

Në detaje, përqindja e popullsisë zvicerane që beson se është “tepër vonë për të bërë diçka” kundër ndryshimeve klimatike (29%) është më e lartë se në vendet fqinje. Pikëpamja se veprimet individuale “nuk bëjnë asnjë ndryshim” është gjithashtu më e përhapur.

Kësaj ndjenje të pafuqisë i shtohet, shpjegon Marcus Burke, një nivel jashtëzakonisht i lartë besimi në faktin se qeveria zvicerane “ka një plan të qartë” për t’u përballur me krizën klimatike (32%). Ky besim tek autoritetet është shumë më i ulët në Itali (24%), Francë (21%) dhe Gjermani (19%).

“Ky kombinim – bindja se përpjekjet individuale janë të padobishme dhe besimi se autoritetet e kanë situatën nën kontroll – ndoshta ndihmon në uljen e ndjenjës së urgjencës personale, si dhe presionit të opinionit publik për politika më ambicioze klimatike”, shpjegon ai.

Mbetet për t’u parë nëse kjo shkëputje emocionale është e përkohshme apo pasqyron një evolucion më të qëndrueshëm në marrëdhënien e popullsisë zvicerane me krizën klimatike.

---