Raporti amerikan: Izraeli nuk mbron mjaftueshëm civilët në Gaza

Keystone (AP Photo/Adel Hana)

Ka indikacione të besueshme se Izraeli ka përdorur armë nga SHBA në një mënyrë që është e papajtueshme me ligjin ndërkombëtar. Por nuk ka asnjë provë konkrete për këtë, sepse hetimet në vend aktualisht nuk janë të mundshme. Kjo është përmbledhja e raportit të hetimit të përgatitur nga Departamenti Amerikan i Shtetit në emër të presidentit amerikan, Joe Biden.

Raporti vazhdon duke thënë se hetimi ishte në vazhdim dhe se SHBA-ja nuk i kishin të gjitha informacionet për të verifikuar nëse armët nga SHBA po përdoreshin posaçërisht për shkelje të dyshuara të ligjit ndërkombëtar humanitar.

Megjithatë, raporti ngre pyetjen nëse ushtria izraelite po përdor në të vërtetë të gjithë njohurinë dhe përvojën e saj për të kufizuar numrin e viktimave civile në operacionet ushtarake. Ky është gjithashtu rasti kur Izraeli gjendet në një situatë jashtëzakonisht të vështirë, sepse luftëtarët e Hamasit po përdorin objektet civile si vende fshehjeje.

Përveç kësaj, nuk ka asnjë provë të qartë se Izraeli qëllimisht ka ndaluar dërgimin e ndihmave për Rripin e Gazës.

Periudha e ekzaminuar ishte nga sulmi i Hamasit ndaj Izraelit më 7 tetor 2023 deri në fund të prillit 2024. Raporti i Departamentit të Shtetit të SHBA-së shmang përcaktimin se Izraeli në fakt ka shkelur ligjin ndërkombëtar. Sepse nëse shkelje të tilla mund të vërtetohen qartë, SHBA-së ndoshta do t’i duhej të ndalonte eksportet e armëve në Izrael sipas ligjit aktual.

Administrata Biden ishte e vetëdijshme se sa të ndjeshme ishin gjetjet nga raporti i hetimit. Sepse botimi u shty për disa ditë.

Biden ndoshta donte të parandalonte që raporti të shfaqej në të njëjtën ditë me njoftimin e tij se ai nuk do të furnizonte më armë sulmuese për Izraelin nëse Izraeli do të sulmonte qytetin e Rafahut. Atëherë ndalimi i dorëzimit në mënyrë të pashmangshme do të ishte interpretuar si rezultat i raportit të hetimit.

Megjithatë, raporti i hetimit ka të ngjarë të tensionojë më tej marrëdhëniet tashmë të tensionuara midis Presidentit të SHBA-së, Joe Biden, dhe kryeministrit izraelit, Benjamin Netanyahu. Qeveria izraelite tashmë e ka kritikuar ashpër raportin dhe e ka hedhur poshtë atë si të njëanshëm.

Raporti ndoshta do të bëjë bujë edhe në politikën e brendshme. Biden është tashmë nën një presion të madh si nga republikanët, ashtu edhe nga radhët e tij – megjithëse për arsye të ndryshme: nga e majta ka një akuzë se ai nuk po bën sa duhet për të mbrojtur popullsinë civile në Gaza, dhe akuza ka edhe nga e djathta./SRF