Pse tarifat e autostradave në Itali janë kaq të larta

(KEYSTONE/Gaetan Bally)

Në Itali, kushdo që dëshiron të përdorë autostradën duhet të paguajë tollat, dhe këto janë relativisht të larta. Për shembull, një udhëtim nga Milani në Romë mund të kushtojë deri në 50 euro për një udhëtim në njërin drejtim. Kjo është për shkak të privatizimit të autostradave, por edhe për shkak të topografisë së Italisë: shumë kodra, shumë tunele, çka çon në kosto të larta për ndërtimin e autostradave.

Historia: Autostradat italiane u privatizuan fillimisht në fund të viteve 1990. Kjo ndodhi pas një vale privatizimi që mbështetej nga Bashkimi Evropian. Jo vetëm që autostradat ishin të disponueshme për privatizim, por edhe shërbimi postar dhe hekurudhat u diskutuan për t’u privatizuar. Qëllimi ishte gjenerimi i të ardhurave për shtetin që kishte nevojë për para, ndërkohë që shpresohej që kompanitë private do t’i menaxhonin më mirë kompanitë shtetërore të ngadalshme.

Autostradat sollën miliarda euro në xhepat e familjeve të pasura.

Privatizimi: Një nga pronarët e rinj të operatorit më të madh të autostradave në Itali, “Autostrade per l’Italia,” ishte familja Benetton, e njohur kryesisht për veshjet e saj. Shpejt, Benetton zotëroi pothuajse gjysmën e autostradave të Italisë. “Këto sollën miliarda euro në xhepat e familjes,” thotë korrespondenti i SRF për Italinë, Franco Battel, transmeton albinfo.ch.

Mirëmbajtja: Popullsia italiane filloi të pyesë nëse pronarët e rinj po investonin mjaftueshëm në mirëmbajtjen e autostradave. “Përpara vitit 2018, kjo pyetje u përgjigj me një jo të fuqishme,” thotë korrespondenti. Në atë kohë, ura Morandi në Gjenova u shemb, duke vrarë 43 njerëz. Operator i seksionit të prekur ishte “Autostrade per l’Italia.”

Pasojat e shembjes së urës: Pas shembjes së Urës Morandi, debati mbi autostradat private në Itali u intensifikua. Edhe pse incidenti tragjik nuk është ende plotësisht i hetuar dhe i gjykuar, një gjë është e qartë: diçka shkoi keq me mirëmbajtjen e Urës Morandi. Dhe shteti gjithashtu dështoi në detyrën e tij të mbikëqyrjes. Si pasojë direkte, shteti bleu një pjesë të shumicës së aksioneve të “Autostrade per l’Italia.” Lëvizja populiste e majtë, Movimento Cinque Stelle, ishte mbështetësja kryesore e rinacionalizimit të autostradave të Italisë.

Qeveri e re, plane të reja: Nën qeverinë e Giorgia Meloni-s, kryeministrja e partisë Fratelli d’Italia që ka qenë në pushtet që nga viti 2022, rinacionalizimi i autostradave është ngadalësuar sërish. Meloni është më pak e fokusuar te ripërvetësimi shtetëror dhe më shumë te rritja e kontrollit shtetëror mbi autostradat dhe rishikimi i koncesioneve për të siguruar që më shumë para të shkojnë në mirëmbajtjen e autostradave private.