Vaksinat mRNA: Shpresa në luftën kundër kancerit

Vaksinat mRNA u bënë të njohura për publikun gjatë pandemisë së Covid-19,  por sot ato janë gjithashtu në qendër të kërkimeve kundër kancerit.

Në fakt, teknologjia mRNA nuk është aspak e re. Ajo është rezultat i dekadave të tëra kërkimesh shkencore në mbarë botën. Qëllimi i parë ishte zhvillimi i një vaksine kundër kancerit  dhe më pas u zbulua se kjo teknologji funksionon edhe kundër viruseve.

Pionierë si Robert Malone në vitet ’80, dhe më vonë Katalin Karikó e Drew Weissman, bënë përparime vendimtare. Ata arritën të modifikojnë mRNA-në në mënyrë që të tolerohet nga trupi, të hyjë në qeliza pa shkaktuar reagime të forta inflamatore dhe të mos shkatërrohet nga sistemi imunitar përpara se të arrijë objektivin. Një hap tjetër kyç ishte edhe mbështetja te kërkimet e mëhershme që bënë të mundur mbështjelljen e mRNA-së së brishtë në një lipid,  një pikëz yndyre.

Pandemia e koronavirusit si nxitës

Pandemia e Covid-19 i dha një shtysë gjigante zhvillimit të kësaj teknologjie. Vaksinat e BioNTech/Pfizer dhe Moderna dëshmuan në shkallë të gjerë efektshmërinë dhe sigurinë e tyre.

Sot, studiuesit shpresojnë ta përdorin këtë teknologji për të trajtuar disa lloje kanceri. Janë duke u zhvilluar prova klinike kundër melanomës, kancerit të pankreasit, kancerit të mushkërive dhe tumoreve të trurit si glioblastoma.

“Besojmë se ky lloj trajtimi mund të hyjë në treg pas dy deri në katër vitesh,” deklaroi Ugur Sahin, bashkëthemelues i BioNTech, për radion dhe televizionin zviceran frankofon RTS, transmeton albinfo.ch.

Shpresa dhe sfidat

Profesori Olivier Michelin, drejtues i departamentit të onkologjisë në Spitalin Universitar të Gjenevës, thekson potencialin e madh të vaksinave mRNA kundër formave rezistente të kancerit si ai i pankreasit:

“Këto janë tumore që nuk reagojnë ndaj trajtimeve, sidomos ndaj imunoterapive. Nuk e kishim menduar zhvillimin e vaksinave për këtë lloj sëmundjesh, por një studim ka dhënë rezultate shumë premtuese.”

Megjithatë, sfidat mbeten: përshtatja e vaksinës për çdo pacient përbën një pengesë logjistike, ndërsa kostot e larta të trajtimeve ngrenë pyetjen e aksesit të barabartë.

“Në Zvicër kemi vullnetin dhe luksin për t’ia ofruar këto trajtime inovative popullsisë së gjerë. Do të përpiqemi që vaksinat mRNA, sapo të konfirmohet efektshmëria e tyre, të jenë të arritshme për sa më shumë njerëz,” siguron Michelin.

E ardhmja e kësaj teknologjie varet gjithashtu nga investimet në kërkime bazë. Një pengesë tjetër, përveç kostos, është fakti se shumica e provave klinike zhvillohen në SHBA, ku aktualisht ministri i Shëndetësisë, Robert Kennedy Jr., ka bllokuar të gjitha financimet për vaksinat mRNA.

 

---