Qeveria zvicerane pezullon eksportet e armëve në SHBA

(KEYSTONE/Christian Beutler)

Për shkak të luftës në Iran, qeveria zvicerane nuk autorizon më asnjë eksport të ri armësh në Shtetet e Bashkuara. Licencat ekzistuese dhe eksportet e mallrave të tjera do të rishikohen rregullisht nga një grup ekspertësh.

Qeveria mori vendimin e saj në mbledhjen e së premtes. Ajo e bazoi vendimin e saj në neutralitetin e Zvicrës dhe dispozitat e Aktit të Materialeve të Luftës.
“Eksporti i materialeve të luftës në vendet e përfshira në konfliktin e armatosur ndërkombëtar me Iranin nuk mund të autorizohet për kohëzgjatjen e konfliktit”, shkroi qeveria në një deklaratë.

Ministri i Mbrojtjes Martin Pfister tha se qeveria zvicerane nuk kishte frikë nga një reagim i ashpër nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump. Zbatimi i ligjit të neutralitetit nga qeveria nuk është surprizë për vendet e huaja, tha Pfister në një konferencë shtypi mbi Dispatch-in e Forcave të Armatosura 2026 në Bernë në përgjigje të pyetjeve të gazetarëve. “SHBA-të i dinë parimet e politikës së jashtme zvicerane.”

Në reagimet fillestare ndaj vendimit të qeverisë, shoqata e industrisë Swissmem foli për një “deklaratë të parakohshme neutraliteti”. Për Partinë Social Demokratike të krahut të majtë, vendimi nuk shkoi aq larg sa duhej, ndërsa Partia Popullore Zvicerane e krahut të djathtë mendon se qeveria nuk kishte zgjidhje tjetër.

Shqyrtime të rregullta

Në praktikë, vendimi ka të bëjë me SHBA-në. “Nuk janë dhënë licenca përfundimtare për eksportin e materialeve luftarake në Izrael për disa vite”, tha qeveria. E njëjta gjë vlen edhe për Iranin. Sipas deklaratës, nuk janë lëshuar licenca të reja për eksportin e materialeve luftarake në SHBA që kur filluan sulmet ajrore të SHBA-së dhe Izraelit mbi Iranin më 28 shkurt.

Sipas deklaratës, licencat ekzistuese mund të vazhdojnë të përdoren. Sipas qeverisë, ajo ka arritur në përfundimin se ato nuk kanë lidhje me luftën kundër Iranit.

Megjithatë, një grup ekspertësh me përfaqësues nga ministria e ekonomisë, ministria e jashtme dhe ministria e mbrojtjes “do të shqyrtojnë rregullisht zhvillimet në eksportet e mallrave në fjalë në SHBA dhe do të vlerësojnë nëse kërkohet ndonjë veprim sipas ligjit të neutralitetit”.

Grupi i ekspertëve do të shqyrtojë gjithashtu eksportet e mallrave që mund të përdoren si për qëllime civile ashtu edhe ushtarake, si dhe mallra specifike ushtarake, siç janë avionët stërvitorë ose simulatorë ushtarakë. Ekzistojnë gjithashtu plane për të rishikuar eksportet e mallrave që nuk bien në këtë kategori, por që preken nga sanksionet kundër Iranit. “Një qasje kufizuese është tashmë në fuqi në lidhje me Izraelin”, tha qeveria, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Sipas ekspertes së së drejtës ndërkombëtare Evelyne Schmid nga Universiteti i Lozanës, do të ishte ligjërisht e mundur të ndaloheshin transaksionet që janë tashmë në proces. “Baza ligjore për raste të tilla përcakton që autoritetet gjithashtu mund të kthehen te autorizimet që janë dhënë tashmë. Ato mund t’i pezullojnë ato, madje mund t’i revokojnë”, tha Schmid për televizionin publik zviceran SRF të enjten.