Inteligjenca artificiale dhe njohja e fytyrës: Ndihmë për policinë apo rrezik për privatësinë?

Pas trazirave që shpërthyen gjatë një demonstrate pro-palestineze në Bernë në muajin tetor, është rihapur debati mbi përdorimin e inteligjencës artificiale (AI) nga policia, veçanërisht për njohjen e fytyrës.

Policia kantonale e Bernës publikoi fotografi dhe video të 31 personave të dyshuar, pa i mjegulluar fytyrat, duke kërkuar ndihmën e qytetarëve për identifikimin e tyre. Pas kësaj, disa individë privatë përdorën mjete të inteligjencës artificiale për njohjen e fytyrës dhe publikuan rezultatet në rrjetet sociale.

Policia nuk lejohet, qytetarët po

Këtu qëndron paradoksi: ndërsa qytetarët privatë mund të përdorin këto teknologji, policia aktualisht nuk ka të drejtë ligjore të përdorë mjete automatike të njohjes së fytyrës. Megjithatë, autoritetet mund të përdorin informacionet dhe denoncimet që vijnë nga qytetarët në kuadër të hetimeve.

AI si mjet për luftimin e krimit

Sipas politikanit zviceran Reto Nause, inteligjenca artificiale mund të bëhet një mjet shumë efikas në luftën kundër krimeve serioze. Ai thekson se përdorimi i saj mund të ndihmojë në identifikimin dhe dënimin e autorëve të dhunës gjatë protestave.

Për këtë arsye, ai propozon që përdorimi i AI-së të rregullohet dhe të lejohet me ligj në kushte të caktuara. Aktualisht, disa iniciativa politike janë në shqyrtim për të mundësuar përdorimin e këtyre teknologjive nga organet hetimore.

Shembuj nga jashtë

Në disa vende, teknologjia e njohjes së fytyrës ka dhënë rezultate konkrete. Një rast i njohur është arrestimi i një ish-terroristeje të RAF-it në Gjermani pas 30 vitesh në arrati. Interesant është fakti se identifikimi nuk u bë nga autoritetet, por nga gazetarë që përdorën softuerë të njohjes së fytyrës.

Rreziqet dhe gabimet

Megjithatë, përdorimi i inteligjencës artificiale nuk është pa rrezik. Përveç shqetësimeve për privatësinë dhe mbrojtjen e të dhënave, ekziston edhe mundësia e gabimeve.

Një rast i tillë ndodhi në SHBA, ku një grua u arrestua gabimisht për mashtrim bankar për shkak të identifikimit të pasaktë nga një sistem njohjeje të fytyrës. Ajo kaloi disa muaj në burg para se të vërtetohej pafajësia e saj.

Debati për të drejtat themelore

Përdorimi i AI-së nga policia ngre pyetje serioze për të drejtat themelore. Disa politikanë paralajmërojnë se vendime të tilla nuk duhet të lihen në dorë të teknologjisë, por të gjykohen nga njerëzit dhe institucionet ligjore.

Edhe ministri zviceran i drejtësisë, Beat Jans, ka theksuar dilemat: nga njëra anë, teknologjia ndihmon në luftimin e krimit, por nga ana tjetër mund të ndikojë në lirinë e shprehjes dhe pjesëmarrjes në protesta, nëse qytetarët ndihen të monitoruar vazhdimisht.

Ende pa përgjigje të qarta

Nuk dihet ende nëse përdorimi i AI-së nga qytetarët ka ndihmuar konkretisht në identifikimin e të dyshuarve në rastin e Bernës. Policia thekson se nuk ka kontroll mbi mënyrën se si përdoren materialet e publikuara nga palë të treta.

---