Shkencëtarët do të shkaktojnë tërmete artificiale në Ticino

Foto Ilustrim

Studiuesit po përgatiten të krijojnë tërmete artificiale në një laborator nëntokësor në Bedretto, në kantonin jugor zviceran të Ticinos.

Shkencëtarët kanë injektuar ujë për disa ditë në një vijë të çarë midis dy shtresave të shkëmbinjve në BedrettoLab, një strukturë kërkimore në ish-galerinë e ndërtimit Bedretto të tunelit Furka, e operuar nga instituti federal i teknologjisë ETH Zurich.

Qëllimi është të vërë gurët në lëvizje dhe të shkaktojë një tërmet. Për eksperimentin, studiuesit po rrisin gradualisht presionin derisa të ndodhë një tërmet me magnitudë 1, ose derisa të jenë injektuar 2,000 metra kub ujë në shkëmb.

Sipas vlerësimeve të rrezikut, një tërmet me magnitudë 1 nuk ka gjasa të shkaktojë ndonjë dëm të konsiderueshëm, thotë faqja e internetit e projektit. Megjithatë, dëme “shumë të vogla” në afërsi të eksperimentit janë të mundshme, shkruan swissinfo. Dëme të mëdha në tunele do të priten vetëm në magnitudë 2.5. Probabiliteti që kjo të ndodhë vlerësohet në rreth 1%, transmeton albinfo.ch.

Sipas studiuesve, probabiliteti që një tërmet të shkaktojë dëme jashtë tunelit Bedretto është 1 në 10,000 – shumë më i ulët se probabiliteti që një tërmet natyror që ndodh gjatë së njëjtës periudhë të ndihet ose të shkaktojë dëme.

Megjithatë, askush nuk do të jetë në tunel gjatë eksperimentit, i cili do të shkaktohet nga distanca nga Cyrihu.

Parashikimi i tërmeteve

Duke marrë matje direkt në origjinën e një tërmeti, studiuesit shpresojnë t’u përgjigjen disa pyetjeve themelore. Në veçanti, ata duan të dinë se çfarë ndodh menjëherë para një tërmeti dhe çfarë i jep fund një ngjarjeje të tillë.

Studiuesit shpresojnë se të dhënat do të bëjnë të mundur përmirësimin e parashikimeve të tërmeteve, për të cilat nuk është gjetur asnjë metodë e besueshme, pavarësisht dekadave të kërkimit.

“Meqenëse nuk kemi kohë të presim që një tërmet të ndodhë përsëri në vendin e duhur, ne po e shkaktojmë vetë”, tha Stefan Wiemer nga ETH Cyrih dhe Shërbimi Sizmologjik Zviceran, në një prezantim shtatorin e kaluar. Projekti “Aktivizimi i Fajit dhe Këputja e Tërmetit” (FEAR), është përfitues i 14 milionë eurove (12.9 milionë CHF) financim nga Këshilli Evropian i Kërkimit (ERC).