Zvicra mes teknologjisë dhe energjisë: rritja e qendrave të të dhënave ndez debat

@unsplash

Qendrat e të dhënave po zgjerohen me shpejtësi në Zvicër, duke u bërë gjithnjë e më të mëdha, më të shumta dhe më kërkuese për energji. Ky zhvillim po ngre pyetje të rëndësishme për ndikimin e tyre në mjedis, por edhe për përfitimet ekonomike që mund të sjellin, transmeton albinfo.ch.

Aktualisht, Zvicra ka rreth 120 qendra të të dhënave në territorin e saj. Një nga më të rejat, që po ndërtohet në Volketswil (kantoni i Cyrihut), pritet të konsumojë rreth 100 megavat energji në vit — katër herë më shumë se një qytet mesatar zviceran. Që nga viti 2019, konsumi i tyre i energjisë elektrike është rritur me 20%, duke arritur një nivel të krahasueshëm me rreth një të katërtën e prodhimit të centralit bërthamor të Gösgenit.

Sipas një raporti të porositur nga Zyra Federale e Energjisë (OFEN), me rritjen e inteligjencës artificiale gjeneruese, konsumi i këtyre infrastrukturave mund të trefishohet deri në vitin 2030. Nëse ky trend vazhdon, qendrat e të dhënave mund të arrijnë të konsumojnë deri në 15% të energjisë elektrike të vendit.

Efiçenca energjetike dhe debatet politike

Situata ka nxitur debat edhe në nivel politik, sidomos për shkak se operatorët e këtyre qendrave përfitojnë lehtësira tatimore dhe tarifa të reduktuara të energjisë elektrike, si pjesë e politikave për tranzicionin energjetik.

Megjithatë, ekspertët theksojnë se potenciali për kursim energjie është i madh: më shumë se një e treta e konsumit aktual mund të reduktohet me teknologjitë ekzistuese. Sipas disa analistëve, kjo nënkupton se nuk ka rrezik të menjëhershëm për furnizimin energjetik të vendit.

Profesori i EPFL-së, Rachid Guerraoui, thekson se zhvillimi teknologjik historikisht ka sjellë rritje të efikasitetit dhe ulje të konsumit të burimeve për njësi pune. Sipas tij, Zvicra mund të përfitojë ndjeshëm nga ky sektor, nëse investon në kërkim dhe zgjidhje më efikase energjetike.

Ai madje sugjeron se vendi mund të shndërrohet në një qendër dixhitale evropiane, duke tërhequr dhe menaxhuar të dhëna nga e gjithë bota — ngjashëm me rolin e tij si qendër financiare sot.

Kritika ndaj lehtësive tatimore

Megjithatë, jo të gjithë e shohin pozitivisht këtë zhvillim. Aktivistët mjedisorë dhe disa politikanë kritikojnë faktin që qendrat e të dhënave përfitojnë nga përjashtimi i “tarifës së rrjetit”, një taksë që përdoret për financimin e tranzicionit energjetik.

Sipas kritikëve, këto lehtësira nuk janë të justifikuara, pasi kompanitë që operojnë qendrat e të dhënave kanë kapacitet financiar për të paguar tarifat standarde.

Nga ana tjetër, autoritetet federale e mbrojnë këtë politikë, duke theksuar se përfitimi nga lehtësitë jepet vetëm nëse operatorët angazhohen në masa për efiçencë energjetike. Gjithashtu, Konfederata ka njoftuar se do të monitorojë më nga afër konsumin e këtyre qendrave.