Kantonet zvicerane përgatiten për miliona dollarë shpenzime për refugjatët ukrainas

Kantonet dhe bashkitë po paralajmërojnë për kosto shtesë të konsiderueshme, ndërsa ukrainasit me status mbrojtjeje S fillojnë të kalojnë në ndihmë të rregullt sociale nga viti 2027. Në të gjithë vendin, barra shtesë vlerësohet në rreth 300 milionë CHF.

“Pa mbështetje federale, kjo do të shtonte rreth tre përqind në normën tonë të taksave komunale”, tha Bruno Tüscher, kryetar bashkie i Münchwilen, kanton Aargau, duke theksuar rreziqet.

Nga viti 2027, personat e parë me status të mbrojtur të refugjatit S do të kalojnë në ndihmë të rregullt sociale. Projektligji do t’u kalohet kantoneve dhe bashkive. Në të gjithë vendin, ata presin kosto shtesë prej rreth 300 milionë CHF.

Disa kantone tashmë e kanë përcaktuar ndikimin. Në Aargau, bashkitë presin kosto shtesë prej rreth 25 milionë CHF dhe po kërkojnë qartësi ndërsa përgatiten buxhetet e vitit 2027.

Graubünden vlerëson se rreth 900 refugjatë mund të kalojnë në ndihmë të rregullt sociale, duke kushtuar 5.4 milionë CHF në vit – 2.2 milionë CHF nga kjo shumë vetëm në qytetin e Chur.

“Dhe ky është skenari më i mirë. Pres që kjo shifër për fat të keq do të duhet të rishikohet lart”, thotë këshilltari i qytetit Patrik Degiacomi i Partisë Socialdemokrate.

Në St Gallen, komunat parashikojnë një barrë shtesë prej 16 milionë CHF. Duke pasur parasysh situatën e tendosur financiare, kjo përfaqëson një barrë shtesë për shumë komuna, thotë Bernhard Keller, drejtor i Shoqatës së komunave të St Gallen.

Konferenca e Drejtorëve Socialë të Zvicrës Qendrore flet gjithashtu për pasoja drastike, raporton swissinfo. Në disa kantone zvicerane atje, kostot e mirëqenies për refugjatët ukrainas mund të dyfishohen pothuajse nëse nuk merren masa kundërvepruese, transmeton albinfo.ch.

Sistemi i pyetjeve

Disa kantone po e vënë në dyshim vetë sistemin. Berna ka rreth 7,500 persona me statusin S, nga të cilët 5,000 mund të jenë të kualifikuar për një leje qëndrimi B – dhe kështu për ndihmë të rregullt sociale – në vitin 2027. Nga perspektiva e kantonit të Bernës, ata megjithatë duhet të mbeten brenda sistemit të ndihmës sociale për azil.

Kantoni argumenton se parimi bazë i statusit S – mbrojtje e përkohshme me perspektivë kthimi – minohet nga një transferim automatik në ndihmën e zakonshme sociale.

Kritikat ndaj qeverisë federale janë në rritje

“Qeveria federale kishte më shumë se pesë vjet për të krijuar një rregullore të qartë dhe të qëndrueshme për statusin S. Kjo ende nuk është arritur”, thotë Gundekar Giebel, zëdhënës i departamentit të shërbimeve sociale të kantonit të Bernës.

Ai e konsideron veçanërisht shqetësuese që qeveria federale po i zhvendos në mënyrë të njëanshme kostot te kantonet dhe komunat si pjesë e paketës së ndihmës së vitit 2027. Zgjerimi i ndihmës së rregullt sociale për njerëzit me status S do ta rrisë më tej këtë barrë.

Kantonet e Zvicrës Lindore po bëjnë gjithashtu thirrje për më shumë autonomi, duke këmbëngulur se duhet të vendosin nivelet e përfitimeve nëse pritet të mbajnë barrën financiare.

---