Kurrë më parë nuk ka pasur kaq shumë gra në Parlamentin Zviceran

(KEYSTONE/ Lukas Lehmann)

Prania e femrave në Parlamentin Zviceran ka arritur një nivel të ri historik. Me fillimin e sesionit veror të Dhomave, numri i grave që zënë 246 vendet e Këshillit Kombëtar dhe Këshillit të Shteteve u rrit në 97. Një rekord historik duke pasur parasysh se rekordi i mëparshëm daton në zgjedhjet e vitit 2019 me 96.

Këshilli Kombëtar udhëheq ndryshimin

Shifra më e rëndësishme, siç vërehet nga Tages Anzeiger, vjen nga Këshilli Kombëtar ku gratë tani zënë 82 nga 200 vendet, e barabartë me 41%. Kjo rritje është për shkak të hyrjes së pesë parlamentareve femra të cilat, në qendrën e majtë, kanë zëvendësuar po aq kolegë meshkuj të dorëhequr. Situata është e ndryshme në Dhomën e Kantoneve. Këtu ka vetëm 15 gra nga 46 vende. Numri madje ra pasi Céline Vara (Verdi, Neuchâtel) kaloi në qeverinë kantonale, duke ia lënë vendin Fabien Fivaz.

Një rezultat i viteve të tëra pune

Për Kathrin Bertschy, këshilltare kombëtare e të Gjelbërve Liberalë dhe bashkëkryetare e Aleancës F (shoqata që përfaqëson interesat e grave në politikën zvicerane), ky përparim nuk është i rastësishëm. Siç i tha ai Aargauer Zeitung, është rezultat i “viteve të tëra pune ndërpartiake”, raporton RSI, transmeton albinfo.ch. Prapa skenave, është bërë shumë punë për t’u garantuar grave pozicione fillestare ekuivalente me ato të burrave në listat zgjedhore.

Partitë e krahut të majtë kanë vënë bast që në fillim për balancën gjinore, të Gjelbrit liberalë që nga viti 2019. Qendra gjithashtu ka bërë përparim të konsiderueshëm në vitin 2023 në shumë kantone. Sipas Kathrin Bertschy, mbeten boshllëqe në PLR dhe veçanërisht në UDC. Në prag të zgjedhjeve të vitit 2027, Aleanca F do të rilançojë mobilizimin transversal “Helvetia thërret!”. Programi bashkon gratë e interesuara në politikë me mentorë, nga bashkimi me një parti deri në fushatën zgjedhore.

Sipas Cloé Jans, një politologe në institutin gfs.bern, mundësitë e barabarta tani janë një nevojë për shoqërinë. “Federalët e vitit 2019 e kanë vënë në qendër të vëmendjes faktin se është thelbësore që partitë të propozojnë kandidatë”, thotë studiuesi para mikrofonëve të RSI-së.

Megjithatë, ka dallime midis partive. “Tradicionalisht, për partitë e krahut të majtë, barazia ka qenë gjithmonë më qendrore”, shpjegon shkencëtari politik. Në vitet e fundit, presioni shoqëror është rritur edhe mbi partitë borgjeze si PLR dhe Centro, ndërsa UDC mbetet partia ku çështja ka më pak rëndësi, siç tregohet nga përqindja e ulët e grave në radhët e saj.

Duke pasur parasysh zgjedhjet në fund të vitit 2027, shkencëtari politik beson se partitë do të duhet të paraqesin lista të balancuara. “Viti 2019 do të mbetet një vit i jashtëzakonshëm, i shënuar nga greva e grave dhe debati MeToo”, përfundon Cloé Jans, duke nënvizuar se as pasiguritë gjeopolitike nuk e kanë fshirë barazinë nga axhendat politike.