BE synon të ndalojë shkatërrimin e veshjeve të pashitura deri në vitin 2030

(KEYSTONE/Christian Beutler)

Komisioni Evropian vendosi të hënën të ndalojë kompanitë e tekstileve nga shkatërrimi i veshjeve dhe këpucëve të pashitura, përveç rasteve të veçanta. Qëllimi është që industrisë t’i kërkohet të rishikojë modelin e saj të biznesit. Megjithatë, disa ambientalistë mbeten skeptikë.

Ndalimi do të hyjë në fuqi nga korriku 2026 për grupet e mëdha dhe nga vera e vitit 2030 për kompanitë e mesme. Sipas BE-së, ky vendim do të ndihmojë “në reduktimin e mbeturinave, kufizimin e dëmeve mjedisore dhe sigurimin e kushteve të barabarta për bizneset”, dhe do t’i lejojë sektorit të tekstileve “të përshpejtojë kalimin drejt praktikave më rrethore” për të zvogëluar ndikimin negativ ndaj mjedisit.

Sipas Agjencisë Evropiane të Mjedisit, çdo vit në Evropë shkatërrohet midis 4 dhe 9% e tekstileve të pashitura para se të përdoren, që përkthehet në deri 600,000 tonë veshje të shkatërruara dhe 5.6 milion tonë CO₂, ekuivalenti i më shumë se pesë milion fluturimeve Paris–New York.

Përgjigje ndaj shqetësimeve të konsumatorëve

Do të lejohen përjashtime në raste të veçanta, si rreziqe për sigurinë e konsumatorit ose për mallrat e dëmtuara. Megjithatë, prodhuesit duhet të raportojnë sasinë e veshjeve dhe këpucëve që shkatërrojnë.

Komisioni kërkon gjithashtu më shumë transparencë në prodhim. Nga shkurti i vitit tjetër, çdo kompani do të detyrohet të bëjë publike vëllimet e prodhimit. Masa e re parashikon një format të harmonizuar për raportimin e thjeshtë të mbetjeve të pashitura, pa shtuar barrë administrative.

“Ky iniciativë është përgjigje ndaj shqetësimeve gjithnjë e më të mëdha të konsumatorëve për mbetjet e tekstileve, për shkak të ndikimeve mjedisore dhe sociale të ‘fast fashion’,” shpjegon BE-ja, duke shpresuar se do të inkurajojë kompanitë të rishikojnë modelin e tyre të biznesit.

Transferimi i përgjegjësisë

Mais Mathilde Pousseo, përfaqësuese e kolektivit Ethique sur l’Etiquette, paralajmëron se grupet e tekstileve mund të hedhin thjesht te organizatat humanitare mbetjet e tyre. “Ka një krizë shumë serioze të tekstileve në Evropë,” thotë ajo. Organizatat humanitare nuk kanë më kapacitet për të seleksionuar dhe shumica e rrobave të rikuperuara janë kaq të dobëta sa nuk mund të shiten me çmime që mbajnë modelin e tyre ekonomik.

“Pra, nuk besoj aspak tek rregullimi ‘natyror’, dhe kam frikë se organizatat humanitare do të mbeten të mbushura me mallrat e pashitura,” shton ajo. “Kjo gjithashtu transferon përgjegjësinë për shkatërrim tek organizatat humanitare.”