Ngjarja që ka tronditur Austrinë ka rindezur debatin mbi ligjet e armëve në vend. Më 10 qershor, një ish-nxënës 21-vjeçar hyri në shkollën e tij të vjetër të mesme në Graz me dy armë zjarri të marra ligjërisht, duke vrarë 10 persona – studentë dhe të rritur – përpara se të vetëvritej, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.
Shkalla e sulmit ka lënë vendin në zi dhe ka ngritur pyetje të rëndësishme mbi lehtësinë e sigurimit të armëve në Austri dhe efektivitetin e rregulloreve ekzistuese.
Austria nuk shfaqet shpesh në debatet globale mbi dhunën me armë, kryesisht për shkak se të shtënat e kësaj natyre janë tepër të rralla. Megjithatë, është një nga vendet më të armatosura në Evropë. Sipas Sondazhit të Armëve të Vogla, ka afërsisht 30 armë zjarri në pronësi private për çdo 100 persona. Vendi është i njohur për kulturën e tij të qetë të armëve, ku zotërimi i tyre lidhet më shumë me traditën e gjuetisë dhe sigurinë personale sesa me agresionin.
Sipas Ministrisë së Brendshme, më shumë se 1.5 milion armë zjarri të regjistruara janë në pronësi të ligjshme të rreth 374,000 qytetarëve. Kjo përfshin më shumë se 833,000 armë të Kategorisë C (pushkë gjuetie dhe armë të gjata), 542,000 armë të Kategorisë B (pistoleta dhe gjysmëautomatike) dhe rreth 143,000 armë të Kategorisë A, të cilat janë shumë të kufizuara dhe përfshijnë mitralozë, transmeton albinfo.ch.
Pavarësisht këtyre statistikave, ekspertët besojnë se deri në një milion armë të paregjistruara ose të paligjshme mund të jenë në qarkullim, shpesh të trashëguara ose të tregtuara në tregun e zi.
Në Austri, blerja e një arme është e ligjshme, por e rregulluar sipas kategorisë së armës. Armët e Kategorisë C, si pushkët e gjuetisë, janë më të lehtat për t’u siguruar, dhe kushdo mbi 18 vjeç mund t’i blejë ato për sa kohë që nuk janë subjekt i ndalimit të armëve. Armët e Kategorisë B, si pistoletat, kërkojnë një licencë speciale për armë zjarri, e cila përfshin një vlerësim psikologjik dhe përfundimin e një kursi për sigurinë e armëve. Ndërkohë, armët e Kategorisë A, përfshirë armët automatike, kërkojnë leje të posaçme dhe janë kryesisht të ndaluara për civilët.
Në rastin e autorit të sulmit në Graz, ai kishte blerë ligjërisht një pistoletë dhe një pushkë të gjatë. Sipas policisë, i riu kishte të drejtë t’i mbante këto armë në shtëpi, por jo të dilte me to në publik. Ky fakt ka ngritur shqetësime mbi lehtësinë me të cilën të rinjtë mund të sigurojnë armë vdekjeprurëse, transmeton albinfo.ch.
Tragjedia ka shkaktuar reagime të forta nga politikanët, ekspertët e shëndetit mendor dhe industria e armëve vetë. Në një intervistë për mediat, psikiatri i të rinjve Paul Plener shprehu shqetësimin e tij për numrin e madh të armëve që mbahen ligjërisht në duart e qytetarëve. Ai vuri në dukje se disponueshmëria e armëve mund të ndikojë në rritjen e shkallës së vrasjeve dhe vetëvrasjeve, duke iu referuar reformave të ashpra të Australisë pas masakrës së Port Arthur në vitin 1996.
Në Graz, kryetarja e bashkisë Elke Kahr bëri thirrje për ndalimin e pronësisë private të armëve gjatë një shërbimi përkujtimor për viktimat. “Kjo nuk duhet të ndodhë më kurrë,” deklaroi ajo, transmeton albinfo.ch.
Ndërkohë, ministri i brendshëm Gerhard Karner mbrojti ligjet aktuale të Austrisë si “të rrepta”, por pranoi se mund të ketë boshllëqe që duhen adresuar. Deri më tani, qeveria federale nuk ka paraqitur një propozim konkret për reformë, por partia e Gjelbër ka sugjeruar kontrolle psikologjike të rregullta për pronarët e armëve.
Ndërkohë që debati mbi reformat ligjore vijon, shumë austriakë argumentojnë se pronësia e armëve është një pjesë e rëndësishme e trashëgimisë së tyre. Prodhuesit e armëve si Glock dhe Steyr Arms janë aktorë kryesorë në tregun global dhe kultura e gjuetisë është e rrënjosur thellë në shoqërinë austriake. Për shumë qytetarë, zotërimi i një arme është i lidhur më shumë me traditën sesa me një kërcënim për sigurinë publike.
Hans Wertgarner, një mjeshtër armëpunuesish, ka argumentuar se shumica e pronarëve të armëve në Austri janë përgjegjës dhe të trajnuar mirë, ndërsa shumë prej tyre kanë kaluar provime të ashpra për gjuetinë ose qitjen sportive. Sidoqoftë, edhe ai pranoi se përdorimi i armëve të zjarrit për mbrojtjen e shtëpisë nuk është një zgjidhje ideale dhe theksoi nevojën për vetëdije më të madhe mbi përgjegjësinë e pronësisë së armëve.
Pas tre ditëve zije kombëtare, Austria po përballet me presion për të rishqyrtuar legjislacionin e saj për armët e zjarrit. A do të sjellë kjo tragjedi ndryshim në ligjet e vendit? Deri më tani, qeveria ka shprehur gatishmërinë për të rishikuar boshllëqet ligjore, por nuk ka ende veprime konkrete, transmeton albinfo.ch.
