Evropë: Të paktën 12,000 vdekje më shumë nga vala e të nxehtit gjatë qershorit

Të paktën 12,000 vdekje më shumë u regjistruan në nëntë vende evropiane gjatë valës së të nxehtit të qershorit, treguan statistikat kombëtare, një numër që mund të rritet ende ndërsa publikohen më shumë të dhëna, sipas një analize të AFP-së.

Gjatë kësaj periudhe, rekordet e të gjitha kohërave të temperaturës u thyen në disa vende evropiane, si dhe për muajin qershor në Mbretërinë e Bashkuar dhe në Zvicër.

Dhe ndërsa statistikat e vdekshmërisë mbeten të përkohshme, ato janë një tregues i hershëm i kostos njerëzore të këtyre valëve rekord të të nxehtit, të cilat po bëhen gjithnjë e më të zakonshme.

AFP analizoi të dhënat mbi vdekjet e tepërta midis 22 dhe 28 qershorit nga Belgjika, Franca, Gjermania, Luksemburgu, Holanda, Spanja dhe Zvicra.

Gjatë kësaj periudhe, kulmi i valës së të nxehtit në disa vende, rreth 10,000 vdekje të tepërta u regjistruan në këto vende.

2,200 vdekje të tjera u lidhën me valën e të nxehtit në Angli dhe Uells midis 18 dhe 28 qershorit, sipas vlerësimeve të publikuara nga Zyra Meteorologjike e Britanisë.

Të dhënat paraprake nga Monitorimi Evropian i Vdekshmërisë (EuroMOMO) regjistruan gjithashtu një rritje të ndjeshme të vdekjeve të tepërta në javën e fundit të qershorit: shifra u vendos në 14,260. Shifrat e tyre për atë javë u mbështetën në statistikat zyrtare nga 24 vende, që përbëjnë rreth 400 milionë banorë, transmeton albinfo.ch.

Shifrat e EuroMOMO-s nuk përfshijnë pjesë të Evropës Lindore.

“Vera nuk ka mbaruar ende,” paralajmëroi Hans Henri P. Kluge, drejtor rajonal i OBSH-së për Evropën, në një deklaratë.

“Kjo nuk është një fatkeqësi natyrore dhe po përsëritet çdo vit sepse shumë qeveri ende e trajtojnë nxehtësinë si një ngjarje moti dhe jo si një emergjencë shëndetësore,” shtoi ai.

“Mjetet për të parandaluar shumicën e këtyre vdekjeve ekzistojnë. “Udhëzimet janë publikuar. Provat janë aty,” argumentoi ai.

“Ajo që qeveritë bëjnë më pas është një zgjedhje, dhe kjo verë tregon se çfarë është në lojë.”

Këto shifra tregojnë se kjo javë pati shkallën më të lartë të vdekjeve të tepërta midis të gjitha javëve të qershorit që kur EuroMOMO filloi të mbledhë këto shifra evropiane në vitin 2020.

E vetmja javë tjetër e verës në të cilën është regjistruar një shkallë më e lartë e vdekjeve të tepërta gjatë asaj periudhe shtatëvjeçare ishte një javë në korrik 2022 kur Covid ishte ende aktiv në shumë vende evropiane.

“Nuk ka arsye të tjera për vdekshmëri të tepërt që ne dimë përveç nxehtësisë – dhe është mjaft dramatike,” tha Lasse Vestergaard, një epidemiolog në Institutin Statens Serum të Danimarkës dhe koordinator i EuroMOMO.

Por ai nxiti kujdes në interpretimin e shifrave më të fundit – sipas EuroMOMO, duhen katër javë që vlerësimet të konsolidohen mjaftueshëm.

Shifrat fillestare të publikuara nga organet kombëtare shpesh janë rishikuar lart që nga fundi i valës së nxehtësisë së qershorit.

Mijëra të vdekur në Gjermani

Vende të ndryshme kanë mënyra të ndryshme për të duke përpiluar shifrën përkatëse.

MoMo, monitoruesi i vdekshmërisë së tepërt në Spanjë, ia atribuoi 610 vdekje të nxehtit midis 22 dhe 28 qershorit, gati dy të tretat e të cilëve ishin mbi 85 vjeç.

Por gjatë së njëjtës periudhë, Gjermania regjistroi 5,780 vdekje të tepërta – krahasuar me mesataren e katër viteve të mëparshme, tha zyra federale e statistikave të Gjermanisë, Destatis.

Krahasuar me dy javët e mëparshme, Destatis kishte regjistruar 7,100 vdekje të tepërta.

Autoriteti i shëndetit publik të Gjermanisë, Instituti Robert Koch, e tha kështu: më shumë njerëz kishin vdekur nga nxehtësia deri më tani këtë verë në Gjermani sesa gjatë gjashtë viteve të mëparshme.

Gjatë së njëjtës javë, 22-28 qershor, Franca regjistroi 2,025 vdekje të tepërta krahasuar me javën e kaluar.

Organizimi i shëndetit publik të Belgjikës, Sciensano, regjistroi 1,747 vdekje të tepërta midis 18 qershorit dhe 1 korrikut, 750 prej tyre vetëm gjatë dy ditëve, 27-28 qershor.

Një analizë e të dhënave nga AFP Të dhënat nga organet e shëndetit publik në vendet përkatëse treguan gati 600 vdekje të tepërta midis 22 dhe 28 qershorit në Holandë; 220 gjatë së njëjtës periudhë në Zvicër; dhe 23 vdekje të tepërta në Luksemburg.

Autoritetet shëndetësore të Italisë regjistruan një rritje të lehtë të vdekjeve midis njerëzve mbi 85 vjeç midis 24 dhe 30 qershorit në Italinë veriore. Por këto shifra mbuluan vetëm 54 qytetet kryesore atje.

Disa vende në Evropën Qendrore dhe Lindore që u goditën gjithashtu nga vala e të nxehtit në fund të qershorit, si Hungaria dhe Sllovakia, ende nuk kanë publikuar shifra të përkohshme.

Grupi i shkencëtarëve të Atribuimit të Motit Botëror ka thënë se këto temperatura do të kishin qenë “pothuajse të pamundura” në qershor pa ndryshimet klimatike.

---