Gjykimet që ndryshuan Zvicrën në historinë 150 vjeçare të Gjykatës Federale

Gjykata Federale feston përvjetorin – dhe duket të jetë befasueshëm jashtë kohës. Nga të drejtat e votës për gratë deri te kartelat e birrës: gjashtë gjykime që kaluan në histori.

Për 150 vjet, Gjykata Federale në Lozanë ka formësuar ngjarjet politike në Zvicër. Edhe pse koha në Mon-Repos të Lozanës ndonjëherë duket të ndalojë, Gjykata Federale e sotme funksionon si një makinë efikase. Rreth 7,500 vendime, përfshirë pothuajse 200 vendime të rëndësishme, shqyrtohen çdo vit nga 40 gjykatësit. Në mesatare, një rast kërkon rreth 200 ditë për t’u përfunduar, transmeton albinfo.ch.

Herë pas here, ndodhin vendime që ndryshojnë jetën politike në Zvicër përgjithmonë. Ja gjashtë prej këtyre gjykimeve.

1990: Një kthesë për burrat e Appenzell-it

Më 29 prill 1990, Landsgemeinde i Appenzell-it hodhi votën për të parë nëse gratë e kantonit mund të merrnin përfundimisht të drejtat e votës. Kjo ishte hera e tretë që kjo çështje vihej në votim, dhe për të tretën herë, burrat e Appenzell-it thanë “Jo”.

Por, gjykata Federale e rishikoi vendimin pas gjashtë muajsh dhe në 27 nëntor 1990, vendosi që gratë në Appenzell Innerrhoden duhet të kenë të drejtat politike të barabarta me burrat. Ky vendim u konsiderua një hap i madh për barazinë në Zvicër.

2019: Një referendum anulohet

Për herë të parë, në 10 prill 2019, Gjykata Federale shpalli një referendum të pavlefshëm. Ky ishte një akt i rëndësishëm që lidhej me një ankesë të paraqitur nga CVP lidhur me referendumin e vitit 2016 për iniciativën “Për martesën dhe familjen – kundër taksës së martesës”, ku ishin dhënë informacione të pasakta nga Këshilli Federal.

1988: Lufte për kantonin e Bernës

Më 12 nëntor 1989, populli i Laufen-it festoi kalimin në kantonin e Basel-Landschaft. Por pas një skandali të financave në Bernë, ku u zbuluan pagesa të fshehta për të ndikuar votimet, Gjykata Federale shpalli nul për referendumin e mëparshëm dhe urdhëroi një rivotim. Pas një vendimi të dytë, rezultati u miratua dhe Laufen-i u nda nga Bernë.

1986: Fundi i kartelit të birrës në Zvicër

Në vitin 1985, konflikti midis Discounter Denner dhe Shoqatës së Prodhuesve të Birrës në Zvicër u intensifikua. Ky debat për çmimet e birrës çoi në një vendim të Gjykatës Federale në 1986 që shpalli kundër kartelit të birrës, duke e bërë të mundur që Denner të konkurronte në tregun e birrës me çmime të ulëta.

1973: Praktika Schubert

Në vitin 1973, Gjykata Federale vendosi që një ligj i ri federal mund të anulojë një marrëveshje ndërkombëtare, edhe nëse ajo është në kundërshtim me të. Ky vendim ka pasur një ndikim të madh në ligjin ndërkombëtar dhe ka krijuar një praktikë që është përdorur për shumë vite.

2007: Ndikimi i Strasburgut

Rasti i Dou Perinek, një politikan turk, është një shembull për vendimet që janë rishikuar në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut. Ai u dënua për mohimin e gjenocidit të armenëve, por Strasburgu e shpalli Zvicrën në shkelje të të drejtave të njeriut, duke i detyruar autoritetet zvicerane të rishqyrtojnë vendimin.

Vendime të rëndësishme të fundit të Gjykatës Federale

Përveç këtyre vendimeve historike, Gjykata Federale ka vazhduar të japë vendime të rëndësishme që formësojnë politikën dhe shoqërinë zvicerane, si dhe të adresojë çështje të ndjeshme si reforma në pensione dhe rregullime në përdorimin e termave të mishit për produkte vegjetariane.

 

 

---