Këshilli Federal zviceran rrit kufirin për ndërtimet jashtë zonave të ndërtimit

(KEYSTONE/Alexandra Wey).

Këshilli Federal ka vendosur të lejojë një rritje prej 2% të ndërtimeve jashtë zonave të ndërtimit, duke filluar nga viti 2026. Ky vendim ka shkaktuar pakënaqësi tek organizata Pro Natura, e cila e kritikon qeverinë për “sabotuim” të revisionit të dytë të planifikimit rajonal (LAT2).

Parlamenti kishte miratuar këtë revision të LAT në shtator 2023, si një kundër-projekt indirekt ndaj iniciativës popullore “kundër betonizimit të peizazhit tonë,” e cila më pas u tërhoq dhe që Pro Natura e kishte udhëhequr.

Qëllimi kryesor i revisionit

Revisioni synon të frenojë ndërtimet jashtë zonave të ndërtimit. Kantonet që tejkalojnë këtë kufi duhet të kompensojnë duke rrënuar ndërtesa të tjera jashtë zonës së ndërtimit. Ligji parashikon edhe një “bonus për rrënimin”: kur pronarët shkatërrojnë këto objekte, kantoni mbulon kostot, ndërsa Konfederata mund të kontribuojë sipas urdhëresës.

Gjatë konsultimit në vitin 2024, Këshilli Federal kishte parashikuar një kufi rritjeje prej 1%. Në urdhëresë, ky kufi tani është caktuar në 2%. Zyra Federale për Zhvillimin Hapësinor (ARE) shpjegoi: “Duke rritur hapësirën për manovrim, Këshilli Federal përgjigjet ndaj kërkesave të shumicës së kantoneve. Një hapësirë manovrimi prej 1% konsiderohej e ulët për zhvillimin aktual të ndërtimit jashtë zonave të ndërtimit.”

Reagimi i Pro Natura

Organizata për mbrojtjen e natyrës dhe peizazhit, Pro Natura, ka reaguar duke akuzuar Këshillin Federal se po nxit ndërtimet jashtë zonave të përcaktuara për ndërtim, përmes një urdhërese që kundërshton qëllimet e revisionit.

Pro Natura u bën thirrje kantoneve të përmirësojnë gjendjen e peizazhit, biodiversitetit dhe trashëgimisë së ndërtuar gjatë zbatimit të revisionit. Kantonet kanë pesë vite kohë për t’u përshtatur, pasi ndryshimet hyjnë në fuqi gradualisht nga janari deri në korrik 2026.

Përjashtime të mundshme

Një element i ri është edhe prezantimi i metodës territoriale. Me këtë instrument planifikimi opsional, Konfederata u mundëson kantoneve të marrin parasysh më mirë specifikat rajonale: në raste të veçanta, kantonet mund të devijojnë nga ligji federal dhe të autorizojnë përdorime shtesë specifike.

Kjo do të mundësojë ruajtjen dhe zhvillimin e peizazheve tradicionale rurale në zona të caktuara, për shembull mayens ose rustici, si dhe rinovimin e stallave të braktisura për përdorim si banesa.