Pak të huaj, të interesuar për pasaportën zvicerane

Zvicrën në zemër, por në letër ende të huaj: Vetëm 4 për qind e atyre të huajve që janë liruar nga shtetësia e tyre, për një vit e kanë shfrytëzuar këtë të drejtë, përcjell Albinfo.ch. Shumica janë italianë, turq dhe kosovarë.

Ishte një betejë e nxehtë votimi që përfundoi qartë: Dy vjet më parë, 60.4 për qind e zviceranëve votuan për natyralizimin e lehtësuar të të huajve të brezit të tretë. SVP e bëri votimin të pasuksesshëm me një humor me pllakatë të burkas dhe paralajmëroi që pasaporta e kuqe të mos jepet në mënyrë të pamatur.

Mundësia e re për të rinjtë, gjyshërit e të cilëve erdhën para shumë dekadash në Zvicër, ka qenë më shumë se e merituar, kanë theksuar ithtarët dhe më pastaj ministrja e Drejtësisë, Simonetta Sommaruga (58, SP): “Kjo gjeneratë nipërish e kanë kaluar tërë jetën e tyre në Zvicër, përcjell Albinfo.ch. Ata shkojnë në shkollë me fëmijët tanë ose luajnë së bashku në klubin e futbollit. Zvicra është shtëpia e tyre, por ata nuk e kanë pasaportën e kuqe”.

Që nga shkurti i vitit 2018 ligji është në fuqi. Përafërsisht 25,000 persona që përmbushin kërkesat për natyralizim të lehtësuar, tani mund të përfitojnë nga lehtësimi: Për shembull, një audicion para një komisioni nuk është i nevojshëm. Mjafton të kompletohet një formular, të sigurohen dëshmitë e nevojshme dhe të paguhen 500 franga.

Pavarësisht këtyre pengesave, shumë pak të huaj të gjeneratës së tretë janë të interesuar për pasaportën e kuqe. Kjo është konstatuar nga shifrat e para të Sekretariatit Shtetëror për Migrim (SEM), shruan “Blick”, përcjell Albinfo.ch. Vetëm 960 persona kanë paraqitur një parashtresë vitin e kaluar. Kjo është më pak se çdo i njëzetepesti apo vetëm nën katër për qind e atyre që plotësojnë kriteret. Gjithsej 465 italianë, 150 turq dhe 76 kosovarë kërkuan pasaportën e kuqe në këtë rrugë të thjeshtuar në nivel federal. Ka edhe disa individë të kombësive të ndryshme.

Natyralizimi i zakonshëm është përgjegjësi e kantoneve dhe komunave. Në rastin e procedurave të thjeshtuara, ata mund të ankohen nëse ka arsye për dhënien e një pasaporte zvicerane. Askush, megjithatë, nuk e ushtroi këtë të drejtë në vitin 2018, siç thotë SEM, përcjell Albinfo.ch.

Megjithatë, shifrat nga kantonet janë shumë të ndryshme. Aargau udhëheq me 206 kërkesa për natyralizim. Në të kundërtën, vetëm 38 persona kërkuan shtetësi zvicerane nga Cyrihu, 100 nga St. Galleni dhe vetëm tre nga Graubündeni.

Për Cédric wermuth (32), i cili pretendon se të huajt gjithnjë e më shumë aplikojnë për pasaportën zvicerane, shifrat janë “mjaft të thella”, siç thotë ai. Këshilltari nacional i SP-së beson se opsioni i ri ende nuk ka ardhur përreth. “Dëshiroj një rritje dhe presim me kalimin e kohës”. Gjithashtu për shkak se kërkesat e një naturalizimi të duhur do të rriteshin në mënyrë të qëndrueshme, përcjell Albinfo.ch.

Në të vërtetë, paralelisht me lehtësimin e barrës së gjeneratave të treta të të huajve, politika ka ngritur pengesat e natyralizimit të zakonshëm. Për shembull, që nga viti i kaluar personat që dëshirojnë të natyralizohen duhet të plotësojnë kriteret shtesë të integrimit dhe duhet të kenë një lejeqëndrim të përhershëm.

Kjo ndoshta çon në një rënie të lehtë. Ndërsa një rekord prej 44’500 personash u naturalizuan në 2017, ata ishin pothuajse 37’000 deri në nëntor 2018.