Yodeling, aplikohet për UNESCO si trashëgimi kulturore jomateriale

https://www.myswitzerland.com/

Një këngë karakteristike dhe emblematike në Zvicër, yodeling, mund të futet në Listën Përfaqësuese të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njerëzimit. Nominimi është dorëzuar dhe duhet të vlerësohet nga UNESCO në vitin 2025.

Kjo është ambicia e Zyrës Federale të Kulturës (OFC), e cila sapo ka njoftuar dorëzimin e aplikimeve.

“Yodeling është një këngë që alternon midis regjistrave vokalë të zërit të gjoksit dhe zërit të kokës”, shkruan OFC në një deklaratë për shtyp të martën.

Një praktikë shumë e përhapur në Zvicrën gjermanishtfolëse, yodeling gëzon një popullaritet të pamohueshëm, me 12,000 yodellerë në gjithë vendin. Tradita përcillet brenda familjeve, klubeve të yodeling, shkollave ose thjesht midis amatorëve. Kjo këngë është pak më ekzotike në Zvicrën frëngjishtfolëse, ku është mbiquajtur “youtse”.

Yodeling praktikohet gjithashtu “në shumë pjesë të tjera të botës”, vëren Shoqata Federale e Yodelers, e cila bashkon jo më pak se 780 grupe këngëtarësh.

Thënë kështu, duke pasur “pa dyshim territorin më të madh” ku “ruhet, transmetohet dhe përhapet tradita”, vendi ynë i vogël mbetet një parajsë yodeling, sipas shoqatës. Dhe, në Zvicër, gjithnjë e më shumë muzikantë profesionistë po riinterpretojnë yodeling në kompozimet e tyre, si këngëtarja Erika Stucky.

Këndimi, megjithatë, kërkon angazhim për të siguruar ruajtjen dhe zhvillimin e tij për brezat e ardhshëm. Zhvillimi i nominimit të UNESCO-s për trashëgiminë kulturore jomateriale bëri të mundur identifikimin dhe krijimin e masave konkrete me të gjithë aktorët e përfshirë në mënyrë që tradita të mbetet dinamike.

Pas një procedure vlerësimi, e cila do të zgjasë afro 18 muaj, UNESCO mund të vendosë në fund të vitit 2025 për të regjistruar këtë traditë në Listën Përfaqësuese të Trashëgimisë Kulturore Jomateriale të Njerëzimit.

Në tetor 2014, Këshilli Federal miratoi një listë treguese të tetë traditave të gjalla në Zvicër, aplikimet e të cilave do të paraqiteshin me radhë në UNESCO për t’u paraqitur në Listë.

Aty gjejmë veçanërisht Fête des Vignerons të regjistruar më 2016, menaxhimin e rrezikut të ortekëve të regjistruar në 2018 (me Austrinë), sezonin alpin të regjistruar në 2023, si dhe yodeling dhe dizajnin grafik dhe tipografik zviceran./RTS