Nxehtësi ekstreme mbizotëroi në Evropë gjatë 2023-ës

Keystone (AP Photo/Petros Giannakouris)

Evropa përjetoi një numër rekord ditësh të “stresit ekstrem të nxehtësisë” në vitin 2023, thanë të hënën Observatori Evropian i Kopernikut dhe Organizata Botërore Meteorologjike (WMO). Ky indeks korrespondon me një temperaturë të ndjerë që tejkalon ekuivalentin e 46 gradë Celsius.

“Stresi ekstrem i nxehtësisë” merr parasysh efektin e temperaturës në trupin e njeriut të kombinuar me faktorë të tjerë (lagështia, era, rrezatimi), specifikon raporti vjetor i shërbimit të ndryshimeve klimatike Copernicus, të prodhuar me WMO. Raporti i tyre fokusohet veçanërisht në ndikimin shëndetësor të valëve të të nxehtit, ndërsa ngrohja globale po i bën verat gjithnjë e më të nxehta dhe vdekjeprurëse në kontinentin evropian.

“Ne po shohim një prirje rritëse në numrin e ditëve të stresit të nxehtësisë në Evropë dhe 2023 nuk ishte përjashtim” me këtë rekord të ri, i cili megjithatë nuk është përcaktuar në raport, tha Rebecca Emerton, klimatologe në Copernicus.

Indeksi, i shprehur si ekuivalent i një “temperaturë të ndjerë” në gradë Celsius, përfshin dhjetë kategori të ndryshme: nga stresi ekstrem i ftohtë (përtej -40) në stresin ekstrem të nxehtë (më shumë se 46) duke përfshirë mungesën e stresit të nxehtësisë (midis 9 dhe 26 ).

Ekspozimi i zgjatur ndaj stresit të nxehtësisë rrit rrezikun e sëmundjes dhe është veçanërisht i rrezikshëm për njerëzit vulnerabël. Vdekshmëria e tepërt e lidhur me nxehtësinë në vitin 2023 nuk dihet ende, por raporti kujton se dhjetëra-mijëra njerëz vdiqën në Evropë gjatë verës së hidhur të 2003, 2010 dhe 2022.

Më 23 korrik 2023, në kulmin e valës së të nxehtit, 13% e Evropës po përjetonte të paktën një shkallë stresi të nxehtësisë, të paparë më parë. Vapa ekstreme goditi kryesisht Evropën Jugore, ku temperaturat e ajrit arritën deri në 48.2 gradë në Sicili, 0.6 gradë nën rekordin kontinental. Shkaktuar nga emetimet e gazeve serrë nga aktiviteti njerëzor, ngrohja globale rrit intensitetin, kohëzgjatjen dhe shpeshtësinë e valëve të të nxehtit.

Fenomeni është veçanërisht i dukshëm në Evropë, e cila po ngrohet dy herë më shpejt se mesatarja e planetit, klima globale e së cilës tashmë është të paktën 1.2 gradë më e ngrohtë se përpara epokës industriale.

Rritja e ngrohjes në Evropë, e kombinuar me një popullsi në plakje dhe një rritje të numrit të banorëve urbanë, do të ketë “pasoja serioze për shëndetin publik”, shton raporti. “Masat aktuale për të luftuar valët e të nxehtit së shpejti do të jenë të pamjaftueshme” për ta trajtuar atë.

Në nivel global, viti 2023 ishte viti më i nxehtë i regjistruar, i nxitur nga ndryshimet klimatike të theksuara nga rikthimi i fenomenit ciklik El Niño. Temperatura e oqeaneve, të cilat thithin 90% të nxehtësisë së tepërt të shkaktuar nga njerëzimi, mbetet në temperatura të paprecedentë për një vit./RTS