E drejta e votës për të huajt: Një debat qytetar përballë sfidave të stigmatizimit

I organizuar nga Shoqata Kulturore Dora d’Istria, takimi mblodhi ekspertë akademikë, aktorë politikë dhe qytetarë të angazhuar rreth një të drejte demokratike që ka qenë në qendër të diskutimeve lokale, në Gjenevë

Në një kontekst të shënuar nga debatet mbi pjesëmarrjen politike të banoreve dhe banorëve të huaj, më 17 janar në komunën Vernier u mbajt një debat publik kushtuar të drejtës së votës për të huajt në nivel komunal.

Më 17 janar, në komunën Vernier u zhvillua një debat publik mbi të drejtën e votës për banoret dhe banorët e huaj, duke mbledhur një publik të vëmendshëm rreth një çështjeje kyçe të demokracisë lokale.I organizuar nga Shoqata Kulturore Dora d’Istria, takimi mblodhi ekspertë akademikë, aktorë politikë dhe qytetarë të angazhuar rreth një të drejte demokratike që ka qenë në qendër të diskutimeve lokale, në Gjenevë, veçanërisht që nga zgjedhjet komunale të vitit 2025.

I organizuar nga Shoqata Kulturore Dora d’Istria, takimi mblodhi ekspertë akademikë, aktorë politikë dhe qytetarë të angazhuar rreth një të drejte demokratike që ka qenë në qendër të diskutimeve lokale, në Gjenevë, veçanërisht që nga zgjedhjet komunale të vitit 2025.

Zgjedhja e komunës Vernier nuk ishte e rastësishme: kjo temë kishte nxitur debate të gjera gjatë zgjedhjeve komunale të vitit 2025, duke i dhënë kësaj mbrëmjeje një rezonancë të veçantë politike dhe qytetare. Mbrëmja bashkoi ekspertë nga bota akademike, si dhe nga angazhimi politik dhe shoqëror, duke ofruar një shkëmbim idesh të pasur dhe pluralist.

Në debat morën pjesë Sandro Cattacin, profesor dhe sociolog, Matteo Gianni, profesor dhe politolog, si dhe Lisa Mazzone, e angazhuar prej kohësh në jetën politike zvicerane, dhe Charles Poncet, avokat dhe ish-i zgjedhur politik.

Fjalimet e tyre e trajtuan çështjen nga këndvështrime të ndryshme, duke ndërthurur analiza shkencore, perspektiva politike dhe konsiderata juridike. Diskutimet u përqendruan në bazat demokratike të kësaj të drejte, në rrënjosjen e saj historike në Gjenevë dhe në debatet që ajo ngjall në kontekstin aktual politik.

Disa ndërhyrje theksuan rëndësinë e dallimit midis përgjegjësive individuale që i takojnë drejtësisë dhe të drejtave kolektive të fituara, duke paralajmëruar kundër përgjithësimeve dhe stigmatizimeve.

Mbrëmja u hap nga këshilltari administrativ i komunës së Vernier Mathias Buschbeck, i cili i uroi mirëseardhjen publikut dhe ndau reflektimet e tij mbi të drejtën e votës për të huajt, duke vënë theksin te rëndësia e pjesëmarrjes demokratike dhe e bashkëjetesës në nivel komunal.

Debati u moderua nga Jérémy Seydoux, gazetar dhe moderator i shkëlqyer i debateve publike, i vlerësuar për cilësinë e moderimit, aftësinë për të strukturuar shkëmbimet, për të nxitur dialogun dhe për t’i dhënë fjalën publikut.

Pas fjalës së ekspertëve të ftuar, iu kushtua një hapësirë e veçantë shkëmbimit me publikun. Pyetjet e parashtruara pasuruan debatin, duke shprehur jo vetëm shqetësime juridike dhe politike, por edhe një emocion të fortë përballë stigmatizimit që prek një pjesë të popullsisë me origjinë shqiptare nga Kosova në Gjenevë.

Këto ndërhyrje i dhanë debatit një dimension thellësisht njerëzor dhe qytetar. Ndër personat e pranishëm që morën fjalën dhe iu drejtuan ekspertëve me pyetje ishin pos të tjerëve edhe Léonard Ferati dhe Arbër Jahiju, të dy deputetë në Parlamentin e Kantonit të Gjenevës.

E pranishme ishte gjithashtu Xhevrie Osmani, këshilltare administrative, kryetare e komunës, e para me origjinë kosovare e zgjedhur në Këshillin Administrativ të komunës së Meyrinit, pjesëmarrja e së cilës u përshëndet si një simbol i fortë i angazhimit qytetar dhe i përfaqësimit politik.

Debati mblodhi shumë qytetarë, përfshirë persona të angazhuar në jetën politike gjenevase, studentë të drejtësisë, anëtarë të shoqatave të ndryshme gjenevase, si dhe përfaqësues të Byrosë së Integrimit të Qytetarëve (BIC). Shkëmbimet me publikun në sallë dëshmuan për një interes të madh ndaj çështjeve të qytetarisë lokale dhe pjesëmarrjes demokratike të personave të huaj.

Në mbyllje të debatit, znj. Mirishahe Limani Hiler, organizatore e aktivitetit, mori fjalën për të përmbyllur mbrëmjen duke rikujtuar arsyet dhe motivimet që e shtynë të niste këtë debat.

Pas falënderimeve të sinqerta drejtuar pjesëmarrësve dhe ekspertëve ndërhyrës, ajo theksoi stigmatizimin e vazhdueshëm me të cilin përballet komuniteti me origjinë nga Kosova, veçanërisht përmes disa diskurseve mediatike. Ajo vuri gjithashtu në pah pjesëmarrjen aktive dhe të qëndrueshme të këtij komuniteti në jetën shoqërore, ekonomike dhe qytetare të Gjenevës, një kontribut thelbësor që mbetet ende shumë shpesh i nënvlerësuar dhe i paçmuar sa duhet.

Mbrëmja u përmbyll me një takim miqësor rreth një pijeje, duke mundësuar vazhdimin e shkëmbimeve në një atmosferë më të çlirët dhe të ngrohtë. Ky çast bashkëndarjeje ofroi mundësinë për të vijuar debatin në një klimë miqësore, për të nxitur njohjet dhe për të krijuar lidhje të qëndrueshme ndërmjet pjesëmarrësve, ndërhyrësve dhe qytetarëve të angazhuar.

Kjo mbrëmje e 17 janarit u shënua kështu si një moment i rëndësishëm reflektimi qytetar, duke rikujtuar se demokracia ushqehet nga dialogu, dëgjimi dhe njohja e të gjitha përbërësve të shoqërisë.

---