Në cilat rrethana mund ta humbasësh shtetësinë zvicerane?

Një burri iu hoq shtetësia zvicerane në shkurt 2026 për shkak se kishte gënjyer në testin e natyralizimit. Çfarë tjetër mund t’i shtynte autoritetet të ndërmerrnin një hap kaq drastik?

Burrit në fjalë, në të 40-at, iu hoq natyralizimi pasi u zbulua se ai nuk kishte zbuluar vepra penale të kaluara gjatë aplikimit për shtetësi në Neuchâtel.

Megjithatë, kantoni përfundimisht zbuloi se ai tashmë kishte një precedent penal – të cilin e kishte fshehur gjatë procedurave të natyralizimit – duke i hequr shtetësinë zvicerane.

Ai lejohet të qëndrojë në Zvicër, por si shtetas i huaj.

Fakti që ai ka shtetësi të dyfishtë ua bëri të mundur autoriteteve zvicerane revokimin e pasaportës së tij zvicerane, sepse heqja e shtetësisë së dikujt është e mundur vetëm nëse personi ka një shtetësi të dytë. Përndryshe, Zvicra do të krijonte njerëz pa shtetësi, një veprim i ndaluar nga e drejta ndërkombëtare.

Pra, nëse jeni shtetas i Zvicrës dhe i asnjë vendi tjetër – me fjalë të tjera, nuk keni shtetësi të dyfishtë – atëherë pavarësisht gjërave të tmerrshme që bëni, pasaporta juaj është e sigurt.

Cilat veprime dhe sjellje mund të rezultojnë në humbjen e shtetësisë zvicerane?

Siç e shpjegon Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM), “shtetasve të dyfishtë mund t’u revokohet shtetësia zvicerane nëse sjellja e tyre dëmton seriozisht interesat ose reputacionin e Zvicrës”.

Një shembull se kur mund të merret një hap kaq drastik dhe i pakthyeshëm është në rastin e personave të dënuar për krime lufte, terrorizëm ose tradhti.

Ekpatriacione “masive” ndodhën në këtë vend midis viteve 1940 dhe 1947, kur 80 shtetas zviceranë u privuan nga shtetësia e tyre sepse bashkëpunuan me nazistët.

Kohët e fundit, në vitin 2019, një shtetas turko-zviceran me shtetësi të dyfishtë humbi shtetësinë e tij zvicerane pasi u dënua nga Gjykata Federale Penale për anëtarësim në Shtetin Islamik (ISIS).

Rasti i fundit i tillë, në vitin 2020, përfshin një grua që ka lindur dhe është rritur në Gjenevë, por që ka edhe një pasaportë franceze përveç asaj zvicerane, raporton thelocal, përcjell albinfo.ch. Ajo i çoi dy vajzat e saj të vogla për të jetuar në enklavën e ISIS në Siri pa dijeninë e baballarëve të tyre përkatës.

Në të dyja këto raste, autoritetet ua hoqën shtetësinë, duke ua ndaluar kthimin në Zvicër dhe duke paraqitur ndoshta një kërcënim për sigurinë brenda vendit.

Sipas Institutit të Politikave të Migracionit, më shumë se 130 vende në të gjithë botën kanë legjislacion të tillë, përfshirë 19 anëtarë të BE-së.

Kjo në thelb do të thotë se cilido vend i shtetësisë që e heq pasaportën i pari, tjetri nuk ka zgjidhje tjetër veçse të pranojë shkelësin e ligjit.

Në rastin e një gruaje nga Gjeneva, zviceranët i mundën francezët në goditje.

Ka edhe situata të tjera kur shtetësia mund të humbasë:

Gënjeshtra gjatë natyralizimit

Nëse një i huaj jep informacion të rremë ose fsheh fakte të rëndësishme gjatë procedurës së natyralizimit, ai rrezikon që shtetësia e tij të revokohet – siç dëshmon rasti i cituar më sipër.

Kjo është e mundur deri në tetë vjet pas natyralizimit, sipas SEM.

Agjencia nuk publikon të dhëna se sa njerëz janë kapur duke gënjyer, por mesazhi është i qartë: mos e bëni.

Humbje automatike

Sipas SEM, një fëmijë i lindur jashtë vendit nga një prind zviceran dhe që ka një shtetësi tjetër, humbet automatikisht shtetësinë zvicerane në moshën 25 vjeç, përveç nëse është regjistruar në një autoritet zviceran ose ka deklaruar me shkrim se dëshiron të mbajë shtetësinë e tij zvicerane.

Shtetësia mund të hiqet dorë edhe vullnetarisht

Shtetasit zviceranë që jetojnë jashtë vendit, të cilët janë gjithashtu shtetas të një vendi tjetër, mund të aplikojnë në ambasadën ose konsullatën më të afërt zvicerane për t’u liruar nga shtetësia e tyre zvicerane, thotë SEM.

“Kërkesa do t’i kalohet nëpërmjet SEM autoritetit përgjegjës për lehtësimin e shtetësisë zvicerane në kantonin e origjinës së personit.”

A mund të rivendoset shtetësia zvicerane?

Në raste të caktuara, po, megjithëse ky proces nuk është as i lehtë dhe as i shpejtë.

Në thelb, ju mund të kualifikoheni për rivendosje në të njëjtat kushte si kur aplikoni për shtetësi në radhë të parë.

Këto janë kriteret e SEM:

• Të jeni të integruar me sukses nëse jetoni në Zvicër;
• Të keni lidhje të ngushta me Zvicrën nëse jetoni jashtë vendit;
• Të tregoni respekt për sigurinë dhe rendin publik;
• Të tregoni respekt për vlerat e sanksionuara në Kushtetutën Federale; dhe
• Të mos përbëni kërcënim për sigurinë e brendshme ose të jashtme të Zvicrës.

Nëse e keni humbur shtetësinë zvicerane më pak se 10 vjet më parë, mund të aplikoni për rivendosje pavarësisht nëse jetoni jashtë vendit apo në Zvicër.

Pas kësaj periudhe, mund të aplikoni për rivendosje vetëm nëse keni jetuar vazhdimisht në Zvicër për të paktën tre vjet me qëllim që të qëndroni këtu përgjithmonë.

---