Archives

Qëndresa Morina doktoron në “Charles University” për Matematikë

Posted on by Drin Reçica

Qëndresa Morina ka mbrojtur me sukses disertacionin e doktoratës në Fakultetin e Edukimit “Charles University” në Pragë të Çekisë, transmeton albinfo.ch.

Është ky një sukses i kësaj matematikane të re, e cila gjatë studimeve ka arritur rezultate të shkëlqyera dhe është vlerësuar kontributi i saj lartë nga profesorët çekë.

Të pranishëm në doktoraturë të Qëndresa Morina ishin edhe ambasadorët e Shqipërisë dhe të Kosovës në Çeki, Ilir Tepelena dhe Albesjana Ibërhysaj.

Ndërkohë, mentorja e saj, Nada Vondorova e ka çmuar lart punën e saj gjatë tërë studimeve./Albinfo.ch

 

 

Mbi 6,000 armë të sekuestruara nga të miturit në Paris

Posted on by Alb

Nënkryetarja e Asamblesë Kombëtare të Francës, Naima Moussou, ka ngritur shqetësimin për rritjen alarmante të numrit të armëve të sekuestruara nga të miturit në rajonin e Parisit. Ajo deklaroi për televizionin BFM TV se vetëm gjatë vitit të kaluar janë konfiskuar mbi 6,000 armë në këtë zonë.

“Ky trend është seriozisht shqetësues,” theksoi Moussou, duke përmendur se shumë prej këtyre armëve janë përdorur në përleshje që kanë rezultuar me plagosje apo humbje jetësh mes të rinjve. Ajo përmendi si shembull incidentet në gjimnazin e Nantes dhe vrasjen në Châteauroux.

Sipas saj, konfliktet shpesh ndodhin fare pranë shkollave fillore dhe të mesme, e herë pas here edhe brenda vetë institucioneve arsimore.

“Statistikat janë alarmante. Më shumë se 6,000 armë u sekuestruan vetëm vitin e kaluar në zonën metropolitane të Parisit,” u shpreh ajo, përcjell albinfo.ch.

Nga viti 2016, rreth 20% e të dyshuarve për posedim armësh kanë qenë të mitur, që përkthehet në afro 3,000 të rinj të arrestuar çdo vit për posedim të armëve të ftohta. Thikat, sipas saj, janë të përfshira në 60% të rasteve të vrasjeve.

Statistikat e vitit 2024 tregojnë gjithashtu se të rinjtë e moshës 13 deri në 17 vjeç përbëjnë 31% të të dyshuarve për grabitje të armatosura.

Eksperimenti i parë për kontraceptiv për meshkujt shënon sukses

Posted on by Alb

Një kontraceptiv i injektueshëm, jo-hormonal për meshkujt ka treguar se mund të zgjasë deri në 2 vjet.

Kontraceptivi i quajtur Adam është një hidroxhel i tretshëm në ujë që implantohet në kanalet e spermës për ta ndaluar përzierjen me lëngun spermatik, raporton The Guardian.

Contraline, kompania që ka krijuar kontraceptivin, thotë se kjo qasje është një alternativë e kthyeshme krahasuar me prezevativët dhe vazektominë pasi hidroxheli shpërbëhet pas një periudhe të caktuar duke mundësuar rikthimin e fertilitetit.

Kompania ka publikuar detajet e fazës së parë të eksperimentit klinik ku tregon se Adam mund të bllokojë me sukses lëshimin e spermës për 24 muaj pasi në lëngun spermatik nuk dallohet asnjë gjurmë e saj.

Gjthashtu, përmennd se nuk janë vënë re efekte anësore.

evin Eisenfrats, themeluesi i kompanisë thotë se 24 pjesëmarrësit në eksperiment janë regjistruar në momente të ndryshme kohore. Implanti vendoset përmes një procedure minimalisht invazive që zgjat jo më shumë se 10 minuta dhe realizohet përmes anestezisë lokale.

Adam nuk është kontraceptivi i parë që mund të bllokojë kanalet e spermës, por sipas Eisenfrats, implantet e tjera përdorin materiale që nuk shpërbëhen. Ai thotë se ka pak të dhëna që tregojnë rikthimin e fertilitetit, por ka edhe shqetësime nëse këto implante mund të lënë shenja dhe të 1#ojnë drejt sterilitetit.

Sipas tij, në eksperimentet te kafshët hidroxheli është shpërbërë, ndërsa dozat më të ulëta te meshkujt tregojnë periudhë më të shkurtër veprimi.

“Këtë mund ta mendosh si një pajisje intrauterine për meshkujt”, thotë Eisenfrats duke shtuar se pas 2 vitesh, personi mund të vendosë nëse do ta ribëjë.

Ekipi shkencor po punon për të mundësuar heqjen e kontraceptivit sipas dëshirës. Gjithashtu pacienti mund të bëjë një test sperme në shtëpi për të kontrolluar nëse kontraceptivi funksionon ende.

Dua Lipa dhe mbi 300 figura publike i kërkojnë Britanisë të ndalojë shitjen e armëve tek Izraeli

Posted on by Alb

Më shumë se 300 personalitete të njohura nga fusha të ndryshme, përfshirë këngëtaren me origjinë shqiptare Dua Lipa, ish-futbollistin Gary Lineker dhe aktorin Benedict Cumberbatch, kanë nënshkruar një letër të hapur drejtuar kryeministrit britanik Keir Starmer. Në këtë letër, ata i bëjnë thirrje qeverisë së Mbretërisë së Bashkuar të ndalojë menjëherë shitjen e armëve ndaj Izraelit, për shkak të ofensivës së vazhdueshme ushtarake në Rripin e Gazës.

Letra kërkon nga qeveria britanike që të ndërmarrë masa urgjente për:

Ndalimin e menjëhershëm të shitjes së armëve britanike për Izraelin;

Sigurimin e ndihmës humanitare për popullin e Gazës;

Nxitjen e një armëpushimi të menjëhershëm dhe të qëndrueshëm.

Nënshkruesit e letrës përfshijnë edhe figura të tjera të njohura si aktori Brian Cox, këngëtaret Paloma Faith dhe Annie Lennox, si dhe të mbijetuarin e Holokaustit Stephen Kapos. Letra është iniciuar nga organizata humanitare “Choose Love”, e cila bën thirrje për veprim konkret nga qeveria britanike për të ndaluar bashkëfajësinë në atë që quhet “tmerre në Gaza”, përcjell albinfo.ch.

Kjo nismë vjen pas vendimit të qeverisë izraelite për të rinovuar ofensivën ushtarake në Gaza dhe pas thirrjeve të komunitetit ndërkombëtar për të ndalur luftimet.

Ndërkohë, qeveria britanike ka ndërmarrë disa masa si pezullimi i bisedimeve tregtare me Izraelin, vendosja e sanksioneve ndaj kolonëve të Bregut Perëndimor dhe thirrja e ambasadorit izraelit për sqarime. Kryeministri Starmer gjithashtu i ka bërë thirrje homologut të tij izraelit, Benjamin Netanyahu, që të ndalojë ofensivën.

 

Mërgimtari ecën 1900 km nga Gjermania në Kosovë për një kauzë humanitare

Posted on by Alb

Pas 42 ditësh rruge, pas mijëra kilometrave nën këmbë, më në fund Arbert Lubeniqi mbërriti aty ku e pati destinacionin, në Kosovë.

I nisur nga Kasseli i Gjermanisë më 18 prill, 53-vjeçari mori një rrugëtim të jashtëzakonshëm prej gati 1900 kilometrash. Jo për famë, as për garë, por për një mision, që të ndihmojë fëmijët dhe të moshuarit me aftësi të kufizuara.

Të enjten, në mesditë, në pikën kufitare të Jarinjës, ai kaloi kufirin pas ditë të tëra ecjesh.

Në bashkëpunim me një fondacion nga Suedia, Arberti solli pako ndihme për ata që kanë më shumë nevojë, duke e kthyer këtë ecje të gjatë në një rrugëtim humaniteti, përcjell albinfo.ch.

Por misioni i tij nuk përfundon këtu. Më 1 qershor, në Ditën Ndërkombëtare të Fëmijëve, ai synon të arrijë në Prishtinë dhe t’i bëjë një dhuratë të veçantë më të vegjëlve,  një ekskursion gjithëditor,

VIDEO:

https://youtu.be/H38466f38KM?si=pC6lOm6PN3wsYfKo

Ndeshja Shqipëri-Serbi: Mbi 200 mijë kërkesa për 22 mijë bileta

Posted on by BR

Më pak se 10 ditë larg ndeshjes së radhës kualifikuese të Shqipërisë përballë Serbisë dhe kryefjala mbetet më tepër te bileta pasi sportdashësit fitoren e konsiderojnë një detyrim më shumë se sa në ndeshjet e tjera të kuqezinjve përballë këtij kundërshtari, si rrjedhojë janë të shumtë ata që do të duan të jenë dëshmitarë të saj në Arenën Kombëtare më 7 qershor.

Në një intervistë për Top Channel, sekretari i përgjithshëm I FSHF-s, Ilir Shulku tregon se çfarë ndodh me procesin e biletave që ndryshe nga takimet e tjera për këtë ndeshje janë me prenotim dhe më pas me një short kompjuterik të rastësishëm, transmeton albinfo.ch.

“Ka mbetur edhe një ditë nga prenotimi i biletave që është data 30 maj pasi procesi i prenotimit ka filluar më 15 maj dhe ndryshe nga ndeshjet e tjera këtë herë ka patur një kërkesë mbi 200 mijë bileta ndërkohë që kapaciteti i stadiumit është 22 mijë vende. Për të hyrë në stadium do të duhet që sportdashësit të kenë me vete edhe një kartë ID që korrespondon me emrin në biletë për ndryshe nuk do të futen dot”, tha Ilir Shulku, sekretar i përgjithshëm i FSHF-s.

A ka patur masa ekstra nga policia për këtë ndeshje dhe keni patur komunikime?

Shulku: Po kemi patur disa takime me drejtuesit e policisë dhe më i fundit ishte dje pasi kjo ndeshje konsiderohet me risk të lartë dhe këtë herë policia do të ketë masa shumë të rrepta dhje do të ketë disa rrethime kontrolli.

Në aspektin sportiv si e shihni këtë ndeshje sa i përket ngarkesës dhe presionit që e rrethon?

Shulku: Ndonjëherë ngarkesa të tilla e kalojnë cakun dhe nuk bën mirë, por lojtarët tanë aktivizohen në klube të rëndësishme në Evropë dhe patjetër që unë jam optimist dhe besoj se i kemit ë gjitha shanset për të fituar.

Shqipëria ka zhvilluar deri më tani dy ndeshje sa i përket fushatës eliminatore të Botërorit 2026-të me Anglinë dhe Andorrën nga të cilat ka fituar 3 pikë duke u renditur e dyta pas 3 luanëve në Grupin K, ndërkohë që Serbia do të zhvillojë ndeshjen e parë pikërisht ndaj Shqipërisë më 7 qershor në këtë fushatë eliminatore të botërorit.

Studim: Të rinjtë ndihen të shkëputur nga jeta reale për shkak të jetës online

Posted on by Alb

Të rinjtë janë gjithnjë e më të lidhur përmes smartphone-ve dhe kompjuterëve, por shpesh edhe më të pasigurt, me vështirësi në komunikimin me miqtë dhe familjen në jetën reale. Sipas një hulumtimi të Doxa për Generatën Z, të porositur nga Lenovo, në rastin e Ditës Ndërkombëtare të Internetit të Sigurt, 45 për qind e të rinjve në Itali ndjejnë një shkëputje midis jetës online dhe offline, që ka ndikim në mirëqenien mendore dhe marrëdhëniet e tyre.

Lenovo ka realizuar një eksperiment social duke përdorur AI dhe teknologjitë më të avancuara për të krijuar dy avatarë interaktivë 3D që mund të përfaqësojnë dixhitalisht dy të rinj dhe të zhvillojnë biseda me të dashurit e tyre për tema që rinjtë kishin vështirësi t’i diskutonin drejtpërdrejt me ta.

Të dhënat që dalin janë se një i ri nga dy në Itali ndjen një shkëputje ose lufton me një shkëputje mes jetës online dhe offline. Kjo shpeshherë shkakton ankth, vetmi dhe izolim. Qëllimi është të përdorim teknologjinë për të krijuar një urë mes brezave dhe për të promovuar një ndryshim pozitiv përmes saj,” ka theksuar Pietro Parodi, PR i kompanisë në fjalë. “Si liderë teknologjikë, ne besojmë se teknologjia mund të ketë një ndikim pozitiv në shoqëri, për një shoqëri digjitale më të lidhur, më gjithëpërfshirëse dhe më të aksesueshme për të gjithë.”

Siç tregon ky eksperiment me avatarët hiperrealistë, “teknologjia, nëse përdoret në mënyrë të përgjegjshme, mund të luajë një rol thelbësor në mbështetje të atyre që janë në vështirësi,” shpjegoi Cristina Rigon, presidente e Telefono Amico Italia, një organizatë jo fitimprurëse .

Por a mund të zëvendësojë ndihmën njerëzore inteligjenca artificiale, e cila po përparon me një shpejtësi eksponenciale, në fushën e shëndetit mendor? “Ne duhet ta lëmë teknologjinë të na ndihmojë. Inteligjenca artificiale është e nevojshme, por eksperti i fushës, doktori dhe doktoresha, janë gjithnjë e më të rëndësishëm,” thonë ekspertët.

Profesioni i përkthimit në pikëpyetje përballë zhvillimit të Inteligjencës Artificiale

Posted on by Alb

Përballë ngritjes së inteligjencës artificiale, profesioni i përkthimit po përballet me pikëpyetje dhe pasiguri. Ndërsa disa po dorëzohen, nga frika se profesioni po zhduket gradualisht, të tjerë po përpiqen të përshtaten dhe të vënë në pah vlerën shtesë që sjell ndërveprimi njerëzor.

Që në moshë të vogël, Violaine – tashmë 29 vjeç – ka ushqyer një pasion për gjuhët. Ajo shkoi deri në Austri për të studiuar përkthimin. Por, pas kthimit në Zvicër, u përball me zhgënjimin. Gjatë studimeve kishte ndjerë tashmë se karriera e saj e ardhshme po ndikohej gjithnjë e më shumë nga inteligjenca artificiale. Megjithatë, ishin muajt e parë në tregun e punës që e çuan në një zhgënjim të thellë.

“E gjeta si një ambient stresues,” rrëfeu ajo për Mise au point. “Pasi pozicionet janë të pakta, konkurrenca është e ashpër. Ka shumë përkthyes të trajnuar me vite përvoje që aplikojnë. Është shumë e vështirë të konkurrosh.”

Për këtë arsye, Violaine vendosi të ndryshojë drejtim. Filloi studimet për logopedi, një fushë në të cilën shpreson të mbetet e pazëvendësueshme. “Gabimin e bëra një herë, por jo dy herë. Po ta dija që profesioni do të kërcënohej kaq shpejt, nuk do ta zgjidhja kurrë.”

Përshtatje e domosdoshme

Ndryshe nga ajo, Maxence – student në Fakultetin e Përkthimit dhe Interpretimit (FTI) në Universitetin e Gjenevës – mbetet optimist për të ardhmen e sektorit. Ai e kupton se do të duhet të përshtatë rrugëtimin e tij profesional: “Jam përgatitur tashmë për mundësinë që, në të ardhmen, të punoj si post-redaktor ose korrektor, më shumë se si përkthyes.”

Përveç studimeve, ai përkthen romane erotike nga anglishtja e epokës së Shekspirit në frëngjishten klasike për një shtëpi botuese franceze. Kjo punë e vë shpesh përballë kufijve të AI-së: shprehje të dykuptimta, nënkuptime kulturore apo përshkrime sensuale që ChatGPT ose nuk di t’i përkthejë – ose nuk do, për arsye të politikave të përdorimit.

Rëndësia e njeriut

“ChatGPT nuk fle me askënd. AI nuk shkon në shkollë, nuk përjeton herën e parë dhe nuk ka pasur biseda të sikletshme me prindërit për seksin. Teknologjia nuk njeh këto përvoja intime njerëzore që formësojnë ndjeshmërinë unike të çdo individi.” Për Maxence, është pikërisht kjo përvojë njerëzore që mundëson përcjelljen e emocioneve dhe e bën njeriun të pazëvendësueshëm. Ai përmend edhe shembullin e arkave “bla-bla” në supermarkete, që i japin mundësinë njerëzve të ndihen të dëgjuar në vend të vetëshërbimit anonim.

Solidariteti zviceran bën thirrje për ndihma për viktimat e fatkeqësisë në Blatten

Posted on by Alb

Pas tragjedisë që goditi fshatin Blatten, Solidariteti Zviceran ka aktivizuar fondin e tij për ndihma emergjente brenda Zvicrës dhe ka nisur një apel për donacione për të ndihmuar të prekurit. Caritas Zvicra dhe Kryqi i Kuq Zviceran kanë mobilizuar 400,000 franga, ndërsa Shoqata e Patronazhit të Komunave Malore ka premtuar një milion franga.

“Shumë banorë të Blatten-it kanë humbur gjithçka,” deklaruan Caritas dhe Kryqi i Kuq, duke theksuar se ndihma emergjente financiare do të shpërndahet në koordinim me autoritetet lokale për të mundësuar blerjen e nevojave bazë. Po ashtu, është planifikuar edhe mbështetje kalimtare për të mbuluar shpenzimet që nuk përfshihen nga sigurimet apo kontributet e tjera.

Ndihma e koordinuar

Fondacioni Solidariteti Zviceran ka vënë në funksion fondin e tij të përhershëm për fatkeqësi natyrore në Zvicër, për të mbuluar nevojat që nuk përfshihen nga sigurimet, autoritetet publike apo fondet zyrtare. Qytetarët ftohen të kontribuojnë përmes faqes zyrtare www.bonheur.ch.

Falë këtyre burimeve, organizata mund të veprojë shpejt në terren. Ndihma e planifikuar përfshin: mbështetje të drejtpërdrejtë financiare për viktimat, ndihmë për qira për strehim të përkohshëm, ndihmë për biznese të vogla në rast humbje të të ardhurave, si dhe ndihmë afatmesme dhe afatgjatë.

Solidariteti Zviceran po ndjek nga afër zhvillimin e situatës dhe do të përshtasë ndihmën në bazë të nevojave reale, transmeton albinfo.ch. Koordinimi me Caritas dhe Kryqin e Kuq Zviceran tashmë ka filluar, ndërsa ndërhyrja do të realizohet në bashkëpunim të ngushtë me komunën e Blatten-it dhe autoritetet kantonale. Procedurat për aplikimin për ndihmë do të bëhen të ditura në një moment të dytë.

 

“Baseli e pret me duar të hapura Granit Xhakën”

Posted on by BR

Granit Xhaka ndezi me deklaratat se mund të rikthehet në Basel, në pensionimin e vëllait të tij, Taulantit.

Dominik Schmid dhe Fabio Celsetini flasin për Xhakën në emisionin e futbollit “Heimspiel”, që transmetohet në kanalin “Blue Sport”, transmeton albinfo.ch.

“Njëri Xhakë po largohet, por një tjetër do të vijë shpejt këtu”, ishte shprehur Granit Xhaka të shtunën në mbrëmje në ndeshjen e fundit të Baselit kundër Luzernit.

“Stadiumi po gjëmonte. U trondita”, thotë Dominik Schmid për atmosferën e krijuar pas deklaratës së Granitit. Megjithatë, mbrojtësi i krahut mbetet i sigurt në vetvete. “Kushdo që ka pak njohuri për futbollin dhe shikon se si po luan Graniti, në këtë moment e di që kjo verë nuk është koha e duhur e tij për t’u kthyer”.

Ai u habit nga deklarata e kapitenit të ekipit përfaqësues të Zvicrës në futboll.

Fjalët e Xhakës kanë një ndikim të madh te tifozët e Baselit. Te Baseli tani ëndërrojnë rikthimin e lojtarit që ka luajtur deri tash 135 ndeshje për Zvicrën.

“Gjithmonë ka vend për një lojtar të tillë si Granit Xhaka”, thotë trajneri i Baselit, Fabio Celestini.

Pas Xherdan Shaqirit, i cili e dominoi ligën, trajneri do ta mirëpriste një rikthim të Granit Xhakës.

Kanë kaluar 13 vjet kur Graniti veshi për herë të fundit fanellën e Baselit. Në korrik të vitit 2012, ai la Baselin për t’iu bashkuar Borussia Monchengladbachut. Me Baselin fitoi dy tituj të kampionit para se t’i bashkohej ekipit gjerman.

Të dielën, Baseli mund ta mbyllë sezonin edhe me një trofe. Pas titullit, Baseli synon edhe Kupën. Do të përballet në finale ndaj Bielit të kategorisë së tretë të futbollit zviceran.

Titullin dhe Kupën për herë të fundit, Baseli i fitoi në vitin 2017.

FC Dardania e Lozanës fiton Kupën në Vaud

Posted on by BR

FC Dardania Lausanne ka fituar Kupën në Kantonin e Vaud-it.

Skuadra shqiptare në finale është përballur me FC Stade Nyonnais SA II, ku me përkrahjen e tifozëve shqiptarë arritën të fitojnë Kupën, shkruan albinfo.ch.

FC Dardania fitoi me rezultat 2:4.

Ky ishte një sukses për skuadrën kuqezi, që kryeson edhe në Ligën ku garon.

Pas 23 ndeshjeve, ka grumbulluar 59 pikë, duke qenë në vendin e parë.

https://matchcenter-acvf.football.ch/default.aspx?oid=16&lng=2&v=1161&tg=4142870

https://www.dardania-lausanne.ch/index.php

 

Gjykata kufizon tarifat e vendosura nga Trump, çfarë ndodh tani?

Posted on by Alb

Një gjykatë federale në SHBA ka vendosur që ish-presidenti Donald Trump nuk mund të përdorte një ligj emergjent të vitit 1977 për të vendosur tarifa ndaj vendeve të huaja. Sipas gjykatës, presidenti nuk ka të drejtë të veprojë i vetëm pa miratimin e Kongresit kur bëhet fjalë për masa tregtare me ndikim të gjerë.

Padia u ngrit nga disa biznese dhe 12 shtete amerikane, të cilat argumentonin se tarifat e ashtuquajtura “të Ditës së Çlirimit” kishin dëmtuar ekonominë dhe tejkaluar kompetencat presidenciale. Kjo ishte një përplasje e drejtpërdrejtë me politikat proteksioniste të Trump, që përfshinin tarifa ndaj Kinës, Meksikës dhe Kanadasë, përcjell albinfo.ch.

Çfarë ndodh tani?

Vendimi i gjykatës nuk shfuqizon menjëherë të gjitha tarifat e vendosura gjatë administratës Trump, por krijon një precedent të ri ligjor. Qeveria federale mund të apelojë vendimin në një gjykatë më të lartë, dhe ndërkohë, tarifat që nuk u përfshinë drejtpërdrejt në këtë rast (si ato për çelikun dhe aluminin) vazhdojnë të jenë në fuqi. Gjithashtu, Kongresi mund të ndërhyjë me ligje të reja që qartësojnë rolin e presidentit në politikat tregtare.

Në thelb, ky është një hap drejt rivendosjes së ekuilibrit mes degëve të qeverisë dhe një sfidë serioze ndaj praktikave proteksioniste pa mbikëqyrje legjislative.

Mësimi i frëngjishtes në shkollat fillore në Zvicrën gjermanofolëse po shkakton debat të ashpër

Posted on by Alb

Në Zvicrën gjermanofolëse po ndodh një valë protestash politike kundër mësimit të frëngjishtes në shkollat fillore. Sulme të tilla janë regjistruar në kantonet Cyrih, St. Gallen dhe Appenzell Ausserrhoden.

Frëngjishtja, “një gjuhë e bukur, por e vështirë!” – ky është vlerësimi i një nxënësi të shkollës fillore në Herisau të kantonit Appenzell Ausserrhoden, i cili është ndarë edhe nga Këshilli i Madh i këtij kantoni. Në mars të vitit të kaluar, anëtarët e këtij këshilli votuan për të shtyrë mësimin e frëngjishtes në shkollat e mesme.

Drejtori i shkollës, një francofil, beson se mësimi i hershëm i gjuhës së dytë kombëtare ka kufijtë e veta. “Për shembull, fëmijët e emigrantëve të rinj mësojnë gjermanisht dhe anglisht që nga viti i tretë i shkollës fillore, ndërsa frëngjishten në vend të gjuhës së tyre amtare. Kjo mund të çojë në mbingarkesë,” shpjegon ai.

Kantone të tjera gjermanofolëse po diskutojnë për heqjen e frëngjishtes në shkollat fillore dhe zëvendësimin e saj me anglishten. Kjo tendencë shqetëson Christophe Darbellay, president i Konferencës së Departamenteve të Arsimit Publik. “Është një çështje thelbësore dhe lidhet me kohezionin kombëtar. (…) Sot po shoh se kjo po dëmtohet në çdo cep të Zvicrës lindore, ku disa parlamentarë i trajtojnë këto çështje me lehtësi,” shpreh ai shqetësimin e tij.

“Së pari, është e rëndësishme të kemi një gjuhë të përbashkët. Nëse kuptohemi në anglisht, ne përsëri kuptohemi,” thotë Angela Koller, ministre e Arsimit në kantonin Appenzell Innerrhoden, transmeton albinfo.ch.

Kantoni Appenzell Innerrhoden, për shembull, ka hequr mësimin e hershëm të frëngjishtes dhe e ka vendosur atë vetëm në shkollat e mesme. Për ministren e Arsimit të këtij kantoni, kjo nuk kërcënon kohezionin kombëtar.

“Kur bëhet fjalë për njohjen dhe mirëkuptimin reciprok, më e rëndësishme është të kemi një gjuhë të përbashkët,” thotë ajo. “Sigurisht, gjuha lidhet ngushtë me kulturën, por nëse kuptohemi në anglisht, përsëri kuptohemi,” shton ajo.

 

Spar Zvicër në shitje: Një kapitull i ri për rrjetin e njohur të supermarketeve

Posted on by Alb

Grupi i Afrikës së Jugut, Spar, po përgatitet të shesë filialin e tij në Zvicër, Spar Switzerland, që operon me mbi 360 dyqane në të gjithë vendin. Kjo është konfirmuar nga kompania Spar Handels AG për agjencinë e lajmeve AWP, e cila po kërkon një pronar të ri që do të mbështesë strategjinë e rritjes së biznesit në Zvicër, duke garantuar gjithashtu vazhdimësinë për punonjësit, furnizuesit dhe klientët.

Spar Switzerland është prezente me markat Spar, Eurospar, Spar Express, Maxi dhe Top CC, dhe aktualisht punëson rreth 1600 veta. Në prill të këtij viti, kompania bleu edhe 14 degë nga grupi Schnellmann, duke zgjeruar kështu rrjetin e saj.

Drejtori i Spar Zvicër, Gary Alberts, deklaroi se negociatat me blerës potencialë janë në vazhdim e sipër dhe preferohet që pronari i ri të ketë interes dhe lidhje lokale në Zvicër. Megjithatë, ende nuk ka një marrëveshje përfundimtare, dhe nuk dihet saktësisht koha kur do të përfundojnë bisedimet.

Shitjet dhe fitimet e Spar Switzerland kanë pësuar një rënie në muajt dhe vitet e fundit, duke bërë që kompania amë në Afrikën e Jugut të rishikojë strategjinë e saj për këtë treg. Analistët vënë në dukje se rritja e biznesit u shënua kryesisht gjatë periudhës së pandemisë së koronavirusit, transmeton albinfo.ch.

Në procesin e shitjes, marka Spar do të mbetet në tregun zviceran, ndërsa kompanitë Migros dhe Coop nuk janë ndër blerësit e interesuar.

Ky zhvillim hap një kapitull të ri për tregun e shitjes me pakicë në Zvicër dhe mbetet për t’u parë se cili aktor do të marrë në dorë menaxhimin e kësaj rrjeti të madh dyqanesh në vend.

 

Aeroporti i Luganos: Ndërmjet ëndrrave të mëdha dhe një realiteti të zymtë

Posted on by Alb

Dikur një pikë kyçe për fluturime të rregullta në Ticino, Aeroporti i Luganos (Lugano-Agno) sot përballet me pasiguri dhe sfida të mëdha. Pas falimentimit vite më parë, infrastruktura e aeroportit mbetet funksionale, por pa pasagjerë dhe pa fluturime të rregullta.

Aktualisht, aeroporti përdoret kryesisht nga aviacioni privat dhe udhëtarë biznesi. Drejtori Davide Pedrioli thekson se çdo vit kalojnë rreth 10,000 pasagjerë, shumica nga Ticino ose Italia, që udhëtojnë për arsye profesionale.

Megjithatë, aeroporti ka nevojë për investime të mëdha – sidomos për ndërtimin e një hangari të ri dhe rinovimin e ndërtesave ekzistuese. Qyteti i Luganos synon të përfshijë sektorin privat përmes një modeli partneriteti publik-privat. Ish-senatori Filippo Lombardi, që drejton projektin, thotë se nuk ka vullnet për të investuar para publike dhe se modeli i ri do t’i paraqitet Këshillit Bashkiak së shpejti, transmeton albinfo.ch.

Për më tepër, Aeroporti i Luganos rrezikon të humbasë miliona franga për shkak të masave kursyese të qeverisë federale, që planifikon të ndalojë mbështetjen për masat e sigurisë në aeroportet rajonale. Kjo mbështetje, që vjen nga taksat mbi karburantin e avionëve, përbën një pjesë të madhe të të ardhurave të aeroportit – rreth 40% vetëm në Lugano.

Me mungesën e fluturimeve të rregullta, çdo ndihmë publike shihet me skepticizëm nga shoqatat e sigurisë dhe opinioni publik, të cilët argumentojnë se shërbimi aktual i përfiton vetëm pasanikët që udhëtojnë me avionë privatë.

Vendimet për të ardhmen e Aeroportit të Luganos priten në vjeshtë, ndërkohë që drejtuesit e aeroportit shpresojnë për një kthesë pozitive nga Berna dhe për një interes të vërtetë nga investitorët privatë.

 

Pas rrëshqitjes së dheut në Blatten, frikë se lumi Lonza mund të përmbytë gjithë luginën

Posted on by Alb

Pas zhytjes nën rrëshqitjen e dheut të fshatit Blatten, lumi Lonza kërcënon të dalë nga shtrati dhe të përmbytë komunitetet përreth. Një pasqyrë e situatës:

Sipas Christian Studer nga Njësia për Rreziqe Natyrore në Lötschental, lumi Lonza është bllokuar nga rrënojat që kanë ardhur nga shkarja e akullnajës Birch dhe rrëshqitja e gurëve. Një liqen është formuar pas kësaj bllokade dhe pritet të derdhet në orët e hershme të mëngjesit. Niveli i ujit po rritet vazhdimisht dhe shumica e ndërtesave të mbetura në Blatten tashmë janë nën ujë, transmeton albinfo.ch.

Skenarët e mundshëm të përmbytjes

Zyrtarët po shqyrtojnë disa skenarë për mënyrën se si mund të derdhet liqeni i sapoformuar. Një nga skenarët më të këqij është përmbytja që mund të kalojë digën e Ferden dhe të arrijë në Gampel dhe Steg. Megjithëse një përmbytje e tillë aktualisht nuk konsiderohet shumë e mundshme, komunitetet përreth janë përgatitur për evakuime të mundshme. Sipas Studer, gjerësia e rrënojave ndihmon në pengimin e përhapjes së ujit dhe pritet që diga të kryejë funksionin mbrojtës.

Situata në terren: Rreziku vazhdon

Ndërhyrjet në zonën e rrëshqitjes së dheut janë aktualisht të pamundura për shkak të kushteve ende të rrezikshme. Në të dyja anët e luginës ekziston rreziku i rrëshqitjeve të mëtejshme të dheut. “Ne jemi të dënuar të vëzhgojmë”, deklaroi Valentin Werlen, kryetari i komunës Ferden.

Në zonën e Kleines Nesthorn situata mbetet e paqëndrueshme – qindra mijëra metra kub gurësh dhe akulli mund të shkaktojnë rrëshqitje të mëtejshme. Materiali është tepër i paqëndrueshëm.

Thirrje për solidaritet

Franziska Biner, këshilltare shtetërore në kantonin Valais, u bëri thirrje të gjithë qytetarëve të mbështesin komunitetet e prekura: “Kur ndodh një fatkeqësi, qëndrojmë së bashku.” Ajo theksoi se as Blatten dhe as Lötschental nuk mund ta përballojnë vetëm procesin e rindërtimit dhe se do të nevojitet solidariteti i të gjithë popullsisë zvicerane.

Ndihmat dhe mbështetja

Komuna e Blatten ka hapur një llogari donacionesh dhe Fondacioni “Glückskette” ka nisur një fushatë për të mbledhur ndihma për banorët e prekur në Lötschental. Mund të dhurohet përmes kodit QR ose në faqen zyrtare të fondacionit.

Procedura e përshpejtuar e azilit nuk i ka ngadalësuar aplikimet nga Magrebi

Posted on by erezzaademi

Në fund të prillit të 2024-ës, procedura e përshpejtuar e azilit u shtri në të gjithë Zvicrën për shtetasit e vendeve të Magrebit. Por pak më shumë se një vit më vonë, numri i aplikimeve nuk ka rënë.

Ishte pas një vizite në Qendrën Federale të Azilit në Boudry (NE) që këshilltari socialist federal Beat Jans konfirmoi hyrjen në fuqi të kësaj procedure të përshpejtuar pranverën e kaluar. Tensionet ishin të larta në atë kohë me banorët e mërzitur nga sjellja problematike e perceptuar e disa prej këtyre aplikantëve, të cilët, në të vërtetë, pothuajse asnjëherë nuk marrin azil nga Zvicra.

Një vit më pas, shifrat tregojnë se kjo procedurë “24 orëshe” nuk ka ulur fluksin e këtyre aplikantëve. Në nivel kombëtar, aplikimet nga shtetasit e Afrikës së Veriut mezi janë ulur: pak më shumë se 4,100 që nga fundi i prillit 2024, mezi tridhjetë më pak se në dymbëdhjetë muajt e mëparshëm, transmeton albinfo.ch.

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) argumenton se arsyeja që shifrat nuk janë ulur është sepse kjo procedurë lejon që të regjistrohen më shumë aplikime, ndërsa në sistemin e mëparshëm, shumë njerëz përfunduan të dorëzoheshin përpara se të regjistroheshin, raporton RTS.

Rezultate të përziera

SEM thekson veçanërisht se kjo procedurë ka ndihmuar në uljen e numrit të shtetasve afrikano-veriorë që qëndrojnë në qendrat e azilit, “shumë prej të cilëve kryejnë shkelje atje”. Kështu, prania e tyre në këto qendra federale thuhet se është ulur “me gati 40% në Zvicrën frëngjishtfolëse”.

Lionel Walter, zëdhënës i Organizatës Zviceriane të Ndihmës për Refugjatët (OSAR), nuk është i befasuar nga ky rezultat. “Ne tashmë e pamë këtë vjeshtën e kaluar; ne po bënim thirrje që kjo procedurë të përfundonte dhe kështu është ende,” tha ai në Forum.

“Disa njerëz nga Magrebi që vijnë në Zvicër nuk duan të aplikojnë për mbrojtje. Por duke qenë se mundësitë për qëndrim të ligjshëm janë shumë të kufizuara, ata shpesh paraqesin një kërkesë për azil për mungesë diçkaje më të mirë. Kjo mund të shpjegojë pse numri i kërkesave nuk është ulur,” shpjegon ai. “Por lloji i procedurës nuk ka në të vërtetë një efekt në vendim.”

Një fenomen shumë real

Për më tepër, për sa i përket delikuencës, procedura e përshpejtuar nuk tregon efekt statistikor. Në kantonin Neuchâtel, shtetasit e Magrebit mbeten të mbipërfaqësuar. Vitin e kaluar, tre të katërtat e azilkërkuesve që kanë kryer vepra penale kanë ardhur nga ky rajon.

“Ne nuk mund ta parandalojmë krimin që rrjedh nga migrimi,” thotë komandanti i policisë së Neuchâtel, Sami Hafsi. “Megjithatë, ne mund të sigurojmë që autorët aktivë të identifikohen shpejt dhe që ata të mos kenë mundësi të vendosen atje apo të organizohen. Dhe në këto aspekte, ka qenë një sukses.”

Ky fenomen i delikuencës është “diçka që ne dimë dhe nuk e mohojmë”, shpjegon Lionel Walter. “Ka vërtet një problem me disa njerëz nga vendet e Magrebit që nuk dëshirojnë të kërkojnë mbrojtje. Por procedura 24-orëshe nuk është përgjigja e duhur.”

Azili dhe delikuenca, dy fusha të dallueshme

Nga njëra anë, “sepse stigmatizon një grup të tërë njerëzish bazuar në origjinën e tyre. Dhe kjo ka pasoja potencialisht serioze për ata që vërtet kanë nevojë për mbrojtje”, paralajmëron specialisti. Megjithatë, “sjellja kriminale nuk mund të shpjegohet nga origjina e një individi, por më tepër nga statusi social ose mungesa e perspektivës”.

Nga ana tjetër, “çështjet e lidhura me krimin nuk duhet të zgjidhen në sektorin e azilit. Këto janë çështje që duhet të trajtohen nga autoritetet e ndjekjes penale. Dhe duhet të ketë bashkëpunim më të mirë, veçanërisht midis kantoneve,” thekson ai. “Sektori i azilit është atje për t’u ofruar mbrojtje atyre që kanë nevojë.”

Në prill 2025, Konfederata, kantonet dhe komunat njoftuan nisjen e një projekti tjetër pilot që synon të sigurojë që shkelësit e përsëritur të ndalohen sistematikisht dhe të kryhen dëbimet e tyre.

Shqetësimet për tregun e punës në Gjermani rriten pasi papunësia bie ndjeshëm

Posted on by erezzaademi

Shkalla e papunësisë në Gjermani ra vetëm pak në maj pasi dobësia e vazhdueshme ekonomike dhe pasiguritë ekonomike globale mbytën në masë të madhe çdo rimëkëmbje pranverore në tregun e punës në Gjermani.

Shkalla e papunësisë ra me 0,1 pikë përqindjeje në muaj në muaj në 6,2 për qind në maj, treguan të mërkurën të dhënat më të fundit nga Agjencia Gjermane e Punësimit (Bundesagentur für Arbeit, BA) në Nuremberg.

Numri i të papunëve në Gjermani ra me 12,000 në 2.919 milionë në maj nga muaji i kaluar.

Por shifrat janë rritur kur krahasohen me majin 2024: kishte rreth 197,000 njerëz më shumë të papunë në maj 2025 sesa një vit më parë.

“Tregu i punës nuk po merr erën që i duhet për të ndryshuar prirjen. Prandaj, ne presim që shifrat e papunësisë të vazhdojnë të rriten gjatë verës,” tha kreu i BA Andrea Nahles.

Ministrja për Punën dhe Çështjet Sociale Bärbel Bas (SPD) shprehu gjithashtu shqetësim: “Situata e tensionuar ekonomike është veçanërisht e dukshme në industri. Vendet e punës janë aktualisht në rrezik në shumë kompani,” tha ajo, duke shtuar se Gjermania kishte nevojë urgjente për “stimuj të politikës ekonomike”.

Numri i të ashtuquajturve të nënpunësuar, i cili përfshin jo vetëm të papunët, por edhe pjesëmarrësit në masat e politikave të tregut të punës dhe ata me pushim mjekësor afatshkurtër, ishte 3.602 milionë në maj, tha Bundesagentur für Arbeit. Kjo ishte afërsisht 58,000 më shumë se në maj të 2024-ës, transmeton albinfo.ch.

Analisti Martin Müller i grupit bankar KfW mendon se një kthesë këtë vit nuk ka gjasa. “Tregu i punës vazhdon të vuajë nga problemet e shitjeve dhe kostos së ekonomisë gjermane”, tha ai, duke shpjeguar se për shkak të një periudhe të gjatë stagnimi, shumë kompani hezitojnë të punësojnë staf të ri.

Megjithatë, ka “perspektiva” që paketat e investimeve të shpallura nga qeveria do të shkaktojnë një “stimul të dukshëm ekonomik” në vitet e ardhshme, tha ai.

Bas vuri në dukje edhe masat e shpallura nga koalicioni kuqezi. Shifrat e tregut të punës tregojnë gjithashtu se sa i rëndësishëm është stimuli ekonomik dhe programi i investimeve i qeverisë së re, tha ministri. Ndër të tjera, qeveria po planifikon një fond special prej 500 miliardë eurosh për investime në infrastrukturë dhe mbrojtjen e klimës.

Ndërkohë, bizneset kërkuan ulje të kontributeve të sigurimeve shoqërore dhe kritikuan planet e qeverisë për të rritur pagën minimale. Një “politikë e pagave e udhëhequr nga qeveria dhe si rrjedhim e gabuar” do të “prish çdo lehtësim të shfaqur në tregun e punës në fillim”, tha Rainer Dulger, President i Konfederatës së Shoqatave të Punëdhënësve Gjermanë. Shpenzimet më të ulëta sociale janë “rruga më e mirë për një treg të shëndetshëm pune”, shtoi ai, shkruan thelocal.

Dhe anëtarja e bordit të Konfederatës së Sindikatave Gjermane (DGB) Anja Piel tha se arsimi i vazhdueshëm ishte “mjeti më i sigurt për të siguruar punë” në kohë të pasigurta, duke shtuar se ishte koha e duhur për një “ofensivë kualifikimi” nga Bundesagentur für Arbeit dhe qendrat e punës.

Gjithçka që ndryshon në Austri nga muaji qershor

Posted on by erezzaademi

Nga pragjet e reja të taksave te pushimet shkollore, lidhjet e zgjeruara të fluturimeve dhe festivalet kryesore verore, qershori sjell një gamë të gjerë ndryshimesh dhe ngjarjesh të mëdha në të gjithë Austrinë.

Rritjet e tarifave për pasaportat dhe aplikimet për shtetësi vijnë në korrik

Qershori është muaji i fundit për të aplikuar për një pasaportë, shtetësi ose leje qëndrimi të re austriake përpara se të hyjë në fuqi një rritje e madhe e tarifave administrative federale.

Rritjet – të miratuara sipas ligjit të dytë të konsolidimit të buxhetit – do të hyjnë në fuqi nga 1 korriku dhe do të pasqyrojnë deri në 48 për qind inflacion që nga përditësimi i fundit i tarifave.

Sipas Ministrisë së Financave, një pasaportë standarde për të rritur do të rritet nga 75, 90 euro në rreth 112 euro. Tarifat gjyqësore dhe të dosjeve janë vendosur gjithashtu të rriten.

Shtohen pragjet e tatimit mbi të ardhurat dhe norma më e lartë

Kllapat austriake të tatimit mbi të ardhurat u rregulluan në fillim të vitit 2025 për të llogaritur inflacionin dhe punëtorët do të vazhdojnë të ndjejnë ndikimin në çeqet e pagave të qershorit. Norma prej 20 përqind tani zbatohet për të ardhurat deri në 21,617 €, nga 20,818 € në 2024, ndërsa shtimi pa taksa është rritur në 13,308 €.

Nëse keni nevojë të bëni një deklaratë tatimore, 30 qershori është dita juaj e fundit.

Pushimet shkollore fillojnë në Vjenë dhe në lindje

Nxënësit e shkollave në Vjenë, Austri të Ulët dhe Burgenland do të fillojnë pushimet e tyre verore të shtunën, më 28 qershor. Shkollat ​​në të gjitha shtetet e tjera do të vazhdojnë deri më 5 korrik.

Shkollat ​​austriake respektojnë gjithashtu një fundjavë të gjatë nga 7 qershori deri më 9 qershor për festën e Rrëshajëve (Pfingsten).

E hëna, 9 qershor dhe e enjtja, 19 qershor, janë ditë pushimi në mbarë vendin.

Më shumë fluturime direkte nga Vjena këtë verë

Austrian Airlines nisi disa linja të reja verore nga Vjena në qershor, duke përfshirë fluturime për në Edinburg (nga 3 qershori), Burgas në Bullgari (nga 19 qershor) dhe Sylt në Gjermani (nga 28 qershor), transmeton albinfo.at.

Linja ajrore rifilloi gjithashtu shërbimin në Tokio dhe Los Angeles.

Në sektorin me kosto të ulët, Wizz Air shtoi fluturimet në Sibiu dhe Tuzla dhe Scoot, pjesë e Grupit Singapore Airlines, filloi fluturimet direkte midis Vjenës dhe Singaporit.

Shërbimi i trenit u rivendos pas mbylljes së Westbahn

Linja hekurudhore e shpejtësisë së lartë midis Vjenës dhe Shën Pölten do të rihapet më 6 qershor pasi do të mbyllet për përmirësime të mbrojtjes nga përmbytjet, transmeton thelocal. Gjatë mbylljes, trenat u devijuan përmes binarëve të vjetër, duke shtuar vonesa deri në 30 minuta.

Sipas ÖBB, linja ka rifilluar shërbimin e plotë me kullim dhe infrastrukturë të përmirësuar.

Vjena feston sezonin e Krenarisë dhe të festivalit veror

Festivali i Krenarisë së Vjenës u rikthye nga 31 maji në 15 qershor, me Paradën e Ylberit që merr Ringstrasse në 14 qershor.

Mbi 250,000 pjesëmarrës iu bashkuan ngjarjes, e cila shkaktoi ndërprerje të mëdha të trafikut dhe tramvajit në qendër të qytetit.

Festimet vazhdojnë me Donauinselfest nga 20 qershor deri më 22 qershor. Festivali më i madh i muzikës në ajër të hapur pa pagesë në Evropë pritet të tërheqë më shumë se dy milionë vizitorë dhe të shfaqë qindra interpretues nëpër skena të shumta.

Zjarret e Sonnwend ndezin Alpet dhe Danubin

Austria do të festojë solsticin e verës më 21 qershor me zjarre tradicionale nëpër Alpe.

Në Tirol dhe Salzburg, mesazhet e ndezura me pishtar u organizuan në majat e maleve sipas traditës Herz-Jesu-Fest. Në Luginën Wachau të Austrisë së Poshtme, lundrimet lumore dhe fishekzjarrët shënuan ditën më të gjatë të vitit.

Sipas bordeve rajonale të turizmit, ngjarja tërheq mijëra vizitorë, me kroçerat e Danubit dhe pikat e shikimit alpin që shiten paraprakisht.

Të hënën në Stamboll, Ukraina dhe Rusia do të zhvillojnë raundin e dytë të bisedimeve

Posted on by erezzaademi

Të hënën Rusia ka propozuar një raund të ri bisedimesh të drejtpërdrejta me Ukrainën në Stamboll.

Ministri i Punëve të Jashtme të Rusisë, Sergei Lavrov ka deklaruar se Rusia shpreson që ky propozim të mbështetet nga “të gjithë ata që janë të sinqertë, dhe jo vetëm me fjalë, të interesuar për suksesin e procesit të paqes”.

Deklarata vjen pasi Rusia nisi sulmin e saj më të madh ajror ndonjëherë ndaj Ukrainës. Lavrov deklaroi se ka folur me Sekretarin e Shtetit të SHBA-së, dhe i paraqiti atij “propozimet specifike” të Moskës për raundin tjetër të negociatave, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit, “Lavrov e informoi Sekretarin e Shtetit të SHBA-së, Marco Rubio për zbatimin e marrëveshjeve të 19 majit midis presidentit të Rusisë, Vladimir Putin dhe atij amerikan Donald Trump”.

Nuk u dhanë më shumë detaje rreth asaj se çfarë përfshijnë saktësisht këto marrëveshje dhe çfarë është në “propozimet specifike” të Moskës.

Si të kuptoni fletëpagesën tuaj zvicerane?

Posted on by erezzaademi

Nëse jeni duke punuar në Zvicër, duhet të dini se si të lexoni fletëpagesën që merrni çdo muaj nga punëdhënësi juaj, në mënyrë që të kuptoni zbritjet dhe tarifat shtesë që përmban.

Shumica e pagave zvicerane që shihni të shpallura në faqet e punës listojnë pagat bruto. Dhe kontrata juaj e punës ka shumë të ngjarë të përmendë edhe shumën bruto.

Nëse jeni një i sapoardhur në tregun e punës në Zvicër, mund të habiteni (dhe jo në një mënyrë të mirë) kur zbuloni, kur merrni fletën tuaj të parë mujore, se shuma neto që po merrni është më e ulët se shifra e përmendur në kontratën tuaj.

Por zbritjet nga paga juaj janë normale dhe nëse keni punuar më parë në një vend tjetër, ndoshta keni qenë gjithashtu subjekt i të njëjtit sistem, megjithëse vetë zbritjet ka të ngjarë të ishin të ndryshme.

Zbulohen misteret e fletëpagesave zvicerane

Gjëja e parë që duhet të dini është se ndërsa paga juaj depozitohet automatikisht në llogarinë tuaj bankare çdo muaj në të njëjtën datë, punëdhënësi juaj duhet t’ju sigurojë gjithashtu një fletëpagesë që përfshin informacione të detajuara si paga bruto dhe neto, si dhe të gjitha zbritjet dhe pagesat shtesë.

Një arsye pse fletëpagesa mund të jetë e vështirë për t’u kuptuar, të paktën fillimisht, është se ai përmban vetëm shkurtesa.

Këto janë akronimet e listuara në fletëpagesën dhe kuptimi i tyre.

AHV në gjermanisht, AVS në frëngjisht dhe italisht

Ky është kontributi juaj në skemën e detyrueshme të pensioneve të shtyllës së parë. Ajo arrin në 8.7 për qind mbi pagën tuaj bruto, por ndahet në mënyrë të barabartë midis jush dhe punëdhënësit, ku pjesa juaj arrin në 4.35 për qind. Sidoqoftë, kontributi i kompanisë zakonisht nuk renditet në fletën tuaj të pagave.

BVG në gjermanisht, LPP në frëngjisht dhe italisht

Kjo është shtylla e dytë e skemës së pensioneve të Zvicrës, pensioni profesional, i cili përfshin gjithçka në shtyllën e parë dhe është i detyrueshëm për punonjësit që fitojnë më shumë se 21,300 franga në vit, pra të gjithë ata që punojnë me kohë të plotë, transmeton albinfo.ch.

Qëllimi i këtij pensioni është që të lejojë pensionistët të ruajnë stilin e tyre të mëparshëm të jetesës në pleqëri.

Përqindja që zbritet nga paga juaj varet nga sa fitoni dhe sa vjeç jeni – me fjalë të tjera, sa afër moshës së pensionit jeni.

Megjithatë, edhe ky kontribut ndahet 50 – 50 mes jush dhe punëdhënësit.

IV në gjermanisht, AI në frëngjisht dhe italisht

Ashtu si dy shembujt e mëparshëm, sigurimi i aftësisë së kufizuar – i cili mbulon aksidentet në vendin e punës dhe jashtë punës – është gjithashtu i detyrueshëm në Zvicër.

Lloji i mëparshëm, aksidentet e lidhura me punën, financohen plotësisht nga punëdhënësi juaj, kështu që ju nuk do ta gjeni këtë zbritje në fletën tuaj të pagave. Këto të fundit, megjithatë, të cilat mund të ndryshojnë midis 1 dhe 3 për qind të pagës suaj (në varësi të cilës kompani sigurimesh ka kontraktuar punëdhënësi juaj) janë përgjegjësi e punonjësit, shkruan thelocal.

ALV në gjermanisht, AC në frëngjisht, AD në italisht

Kontributet e detyrueshme për sigurimin e papunësisë janë 1.1 për qind, me punëdhënësin tuaj që përputhet me të njëjtën shumë.

Në këmbim, në rast se humbni punën tuaj, mund të prisni të merrni 70 deri në 80 për qind të pagës suaj të mëparshme deri në maksimum 24 muaj, në varësi të kohës që keni paguar në sistem.

Këto janë zbritjet e listuara në fletën tuaj të pagave. Informacioni shtesë i përfshirë këtu – përveç emrit tuaj – është informacioni juaj bankar dhe llogaria në të cilën paguhet paga.

Taksat në Zvicër nuk zbriten gjithmonë drejtpërdrejt nga paga juaj mujore. Në vend të kësaj, në shumë raste, taksat zvicerane depozitohen dhe paguhen çdo vit.

Kush do të preket më shumë nga lëvizja për t’i dhënë fund shtetësisë gjermane?

Posted on by erezzaademi

Një projekt-ligj që do të anulonte procesin e shpejtë trevjeçar për shtetësinë gjermane u miratua nga kabineti. Pra, kush do të preket drejtpërdrejt nëse ai bëhet ligj?

Kabineti Federal i Gjermanisë në Berlin miratoi dje dy projektligje që synojnë të shtrëngojnë politikat e migracionit të vendit rreth ribashkimit familjar dhe kërkesave për shtetësi.

Projektligjet, të cilat ende duhet të miratohen nga Bundestag përpara se të bëhen ligj, u parashtruan nga Ministri i Brendshëm Alexander Dobrindt (CSU).

Dikush do t’i jepte fund mundësisë që të huajt shumë të integruar të natyralizohen si gjermanë pas vetëm tre vjetësh – në vend të pesë viteve standarde.

Partitë konservatore të Unionit Kristian (CDU/CSU) dhe Social Demokratët e qendrës së majtë (SPD) kishin rënë dakord tashmë për reformën në marrëveshjen e tyre të koalicionit.

Pra, kush do të preket nëse projektligji bëhet ligj?

Lideri i atëhershëm i CDU-së dhe tani kancelari Friedrich Merz kishte njoftuar në fillim të prillit se qeveria e tij e udhëhequr nga konservatorët synonte t’i jepte fund rrugës së shpejtë të shtetësisë gjermane.

“I ashtuquajturi ‘natyralizimi turbo’ pas tre vjetësh nuk do të bëhet më,” tha Merz. “Natyralizimi do të jetë i mundur vetëm pas pesë vjetësh,” tha ai, transmeton albinfo.ch.

Rruga trevjeçare për emigrantët e integruar mirë u prezantua në mesin e vitit 2024 si pjesë e një reforme gjithëpërfshirëse të rregullave të shtetësisë gjermane. Ato reforma prezantuan gjithashtu mundësinë që shtetasit jo-BE të merrnin nënshtetësinë gjermane dhe të bëheshin shtetas të dyfishtë – më parë kjo ishte në dispozicion vetëm për ata me shtetësi të BE-së.

Ai gjithashtu reduktoi kërkesën standarde të qëndrimit për shtetësinë për shtetasit jo-BE nga tetë në pesë vjet.

Sipas këtyre rregullave të vitit 2024, emigrantët që kishin arritur “statusin special të integrimit” mund të aplikonin për shtetësinë gjermane pasi të jetonin në vend për tre vjet.

Është e paqartë se sa banorë të huaj në Gjermani kishin aplikuar ose kualifikuar për këtë pistë trevjeçare që kur u vu në dispozicion. Shifrat për natyralizime në vitin 2024 nuk janë publikuar ende nga Destatis, Zyra e Statistikave të Gjermanisë.

Në thelb për t’u kualifikuar për procesin e shpejtë, aplikantët duhej të provonin aftësitë e gjuhës gjermane të nivelit C1, një nivel të lartë të performancës në studimet ose punën e tyre dhe se ata kanë kontribuar në shoqërinë gjermane me punë vullnetare.

Në një shpjegues të mëparshëm, u tregua se çfarë nënkuptohej me “status të veçantë integrimi” dhe çfarë duhej të bënin aplikantët për ta arritur atë.

“Përveç njohjes së gjuhës, aplikantëve mund t’u duhet të kryejnë kurse të integrimit gjerman për t’u kualifikuar. Demonstrimi i disa arritjeve të punës, si mbajtja e një pune me kohë të plotë në Gjermani për disa kohë, mund të ndihmojë gjithashtu. Në fund të fundit, nëse kualifikoheni apo jo për një aplikim të shpejtë të nënshtetësisë, ka të ngjarë të varet nga një vendim i Zyrës së Emigracionit të Gjermanisë (Landesamt für Einwanderung). Por përfundimi i një kursi apo programi arsimor integrimi, arritja e një niveli më të lartë të aftësisë së gjuhës gjermane dhe sigurimi i punësimit të qëndrueshëm do të përmirësojë të gjitha shanset tuaja”, thuhet në njoftim.

“Vullnetarizmi i rregullt me ​​organizata bamirësie gjermane ose arritje të jashtëzakonshme profesionale do të ndihmojnë gjithashtu çështjen tuaj.”

“Zvogëlon nxitjen për migrantët me kualifikim të lartë për të ardhur në Gjermani”

Kritikët e lëvizjes së qeverisë së koalicionit për të hequr procesin e natyralizimit turbo thonë se kjo do të prekë vetëm aplikantët më të kualifikuar – me fjalë të tjera një grup emigrantësh që politikanët gjermanë pretendojnë se duan të tërheqin në vend.

Herbert Brücker nga Instituti për Kërkimin e Punësimit (IAB) i tha Rheinische Post se heqja e procesit të shpejtë do të “zvogëlonte nxitjen për njerëzit me kualifikim të lartë për të ardhur në Gjermani”.

“Natyralizimi pas tre vjetësh kryesisht vlen për emigrantët me të ardhura të larta të kualifikuara”, tha ai.

Koalicioni i kuq-zi ka thënë se dëshiron të vazhdojë të inkurajojë imigracionin e fuqisë punëtore të kualifikuar, i cili shihet nga shumica e partive politike si një domosdoshmëri duke pasur parasysh mungesën e rëndë dhe në rritje të punëtorëve të kualifikuar në Gjermani.

Por pjesa më e madhe e retorikës së liderëve konservatorë për imigracionin është përqendruar në shtrëngimin e politikave të imigracionit në përgjithësi, në vend që të inkurajojë punëtorët e rinj që të lëvizin ose të integrohen në vend.

“Tërheqja e natyralizimit të përshpejtuar ndikon negativisht pikërisht në grupin e njerëzve që duam në Gjermani”, shtoi Brücker.

Megjithatë, Winfried Kluth, kryetar i Këshillit të Ekspertëve për Integrimin dhe Migracionin (SVR) beson se tërheqja e rrugës së shpejtë drejt natyralizimit ishte një veprim i arsyeshëm.

“Kjo korrigjon përshtypjen e aksesit shumë të lehtë në shtetësinë gjermane,” tha Kluth.

Ai tha se me rrugën trevjeçare në fuqi, disa njerëz u kualifikuan për shtetësi para se të kualifikoheshin për qëndrim të përhershëm.