Ekspertët parashikojnë se franga zvicerane do të mbetet e fortë në vitin 2026

Franga zvicerane nuk po dobësohet, pavarësisht tronditjes së tarifave amerikane që kërcënuan të godisnin ekonominë zvicerane. Sipas ekspertëve, monedha zvicerane duhet të vazhdojë trendin e saj rritës të viteve të fundit në vitin 2026.

Cilat janë argumentet në favor të frangës?

Ekspertët përmendin stabilitetin politik, suficitet e larta të llogarisë rrjedhëse, borxhin e ulët, një ekonomi të fortë dhe shumë inovative dhe inflacionin shumë të ulët në Zvicër si shtyllat kryesore të frangës. Për këto arsye, franga është konsideruar për dekada si një aset i sigurt, shumë i vlerësuar në kohë krize.

Falë marrëveshjes së fundit të arritur në mosmarrëveshjen doganore me Shtetet e Bashkuara, Zvicra ka qenë gjithashtu në gjendje të eliminojë një kërcënim masiv për konkurrueshmërinë e saj në raport me vendet e tjera. Ky rrezik tani duket se është shmangur.

Çfarë mund ta dëmtojë frangën?

Rikthimi i normave negative të interesit mund ta dobësojë frangën. Kohët e fundit, të dhënat mbi inflacionin negativ dhe pasiguritë në tregjet financiare dhe në arenën politike kanë nxitur spekulime mbi këtë temë. Por këto u shpërndanë menjëherë nga Banka Kombëtare Zvicerane (SNB). Normat negative të interesit kanë efekte anësore të mëdha, veçanërisht në sigurimin e pensioneve, të cilat SNB dëshiron t’i shmangë.

Po dollari?

Dollari u dobësua ndjeshëm nën ndikimin e tarifave amerikane. Ende në 0.9132 CHF për dollar në fillim të janarit, çifti i valutave ra vazhdimisht për të arritur në 0.78960 USD/CHF në fund të dhjetorit.

Por Thomas Stucki, kreu i investimeve në Bankën Kantonale St Gallen, thotë të “kini kujdes nga dollari. Nëse Presidenti i SHBA-së Donald Trump arrin të marrë kontrollin e Rezervës Federale të SHBA-së (Fed) dhe emërimi i Jerome Powell si pasardhës i Fed ngre dyshime të reja në lidhje me pavarësinë e Fed, kjo mund të dëmtojë më tej besimin në dollar”. Stucki beson se një rënie e kursit të këmbimit në 75 centimë nuk do të jetë larg.

Ndërsa Valiant Bank pret që Fed të ulë më tej normat e interesit vitin e ardhshëm, ajo vazhdon të shohë tregtimin e dollarit në një interval midis 79 dhe 81 centëve. UBS, nga ana e saj, nuk sheh asnjë arsye për të parashikuar dobësi të mëtejshme të dukshme të dollarit.

Një euro e qëndrueshme?

Nga ana tjetër, euro ka rezultuar mjaft e qëndrueshme në përgjithësi në vitin 2025. Monedha e vetme aktualisht kuotohet në 0.9287 CHF, pasi e filloi vitin në 0.9395 EUR/CHF. Megjithatë, kursi i këmbimit ka qenë shumë i paqëndrueshëm, duke luhatur midis pak më pak se 92 dhe pothuajse 97 centime. Në mesin e nëntorit, euro madje arriti në nivelin më të ulët historik prej 0.91783 EUR/CHF.

Shumica e ekspertëve tani presin që euro të lëvizë anash. Sipas Valiant, një arsye për këtë është se Banka Qendrore Evropiane (BQE) tashmë e ka përfshirë nivelin aktual të normës së interesit prej 2% në parashikimet e saj për vitin 2026 në tërësi.

Edhe pse euro ofron norma interesi më të larta se franga zvicerane, Raiffeisen pret që kursi i këmbimit euro-frangë të bjerë pak në 91 centime deri në fund të vitit 2026.

Ky parashikim është për shkak të perspektivës së zymtë ekonomike në BE dhe paqëndrueshmërisë së tregjeve.

Prandaj, kursi i ardhshëm i monedhës së vetme të Evropës do të varet kryesisht nga zbatimi efektiv i programit të gjerë të infrastrukturës së Gjermanisë dhe aftësia e saj, e kombinuar me shpenzimet kolosale ushtarake të planifikuara në Evropë, për të ringjallur ekonominë. Sipas Raiffeisen, euro mund të rimëkëmbet disi.

Drejt një frange ende të fortë

Franga zvicerane ka të ngjarë të mbetet e fortë dhe të përfaqësojë një sfidë të vazhdueshme për ekonominë zvicerane të orientuar drejt eksportit. “Sidomos në kombinim me tarifat doganore më të larta”, paralajmëron Heller. Megjithatë, ekonomia zvicerane e eksportit ka provuar në të kaluarën se është e aftë të përballojë këtë situatë.

Konsumatorët, nga ana e tyre, duhet të jenë të kënaqur, pavarësisht nëse janë turistë që bëjnë pazar në vendet fqinje apo udhëtarë, falë efekteve të konsiderueshme të kursit të këmbimit në varësi të destinacionit.

Posta zvicerane shpërndau 23 milionë pako në fund të vitit, me një rekord më 2 dhjetor

La Poste renditi dhe shpërndau 23 milionë pako midis Black Friday, në fund të nëntorit, dhe Krishtlindjeve. Kjo është 3.1% më shumë se një vit më parë, u tha në një deklaratë të hënën.

Aktiviteti maksimal u regjistrua më 2 dhjetor. Atë ditë, punonjësit e Postës përpunuan 1.3 milionë pako, një shifër e paarritur më parë në një ditë të vetme. Drejtori i ri i përgjithshëm Pascal Grieder falënderoi stafin për “këtë sukses”.

Për t’u përballur me rritjen e vëllimit të pakove që rezulton nga rritja e tregtisë online, La Poste planifikon të modernizojë qendrat e saj kombëtare të pakove në Härkingen (SO), Daillens (VD) dhe Frauenfeld (TG), shkruan RTS, përcjell albinfo.ch.

Për të ruajtur aftësitë e saj të renditjes gjatë punës, ajo do të ndërtojë një qendër shtesë rajonale të pakove në Frauenfeld nga gjysma e parë e vitit 2026. Vënia në punë është planifikuar para Krishtlindjeve 2029, menjëherë pranë qendrës aktuale kombëtare të pakove. Do të krijohen afërsisht 200 vende të reja pune.

La Poste do të instalojë gjithashtu një makinë shtesë për klasifikimin e pakove vitin e ardhshëm në qendrën e saj rajonale të pakove në Urdorf (ZH). Me rreth dyzet vende të reja pune në dispozicion. Në total, Posta i klasifikon pakot në katërmbëdhjetë vende në të gjithë Zvicrën.

Gjykata zvicerane vendos se filmat pornografikë me aktorë të “rinuar” digjitalisht janë të paligjshëm

Imazhet ose videot pornografike që tregojnë të rritur të rinuar digjitalisht për t’i bërë të duken të mitur janë të paligjshme. Kjo u vendos nga Gjykata Supreme Federale Zvicerane (FSC), duke mbështetur dënimin e një burri nga gjykatat e Cyrihut.

Dy vjet më parë, i pandehuri mori një gjobë me kusht dhe një gjobë për veprat penale të pornografisë dhe përshkrimit të akteve të dhunës së egër, si dhe shkelje të Aktit të Narkotikëve. Ai u akuzua, ndër të tjera, për ndarjen e një videoje në llogarinë e tij në Instagram me një vajzë në dukje para pubertetit. Në realitet, kjo e fundit ishte një aktore e rinuar përmes teknologjisë.

Në një vendim të publikuar sot, gjykata përsëriti se Kodi Penal, që nga viti 2014, dënon jo vetëm pornografinë e vërtetë të fëmijëve, por edhe pornografinë e fëmijëve “jo-reale”, e cila përfshin përmbajtje të gjeneruar ekskluzivisht virtualisht. Megjithatë, deri më tani gjykata nuk kishte vendosur nëse pornografia fiktive e fëmijëve e krijuar duke përdorur softuer rinimi ishte e dënueshme me ligj, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

Në punën e saj para rishikimit të vitit 2014, legjislatura kishte shprehur shqetësim për vështirësinë e përcaktimit nëse një përshkrim ishte virtual apo jo. Prandaj, kishte arritur në përfundimin se ndjekja penale e pornografisë së fëmijëve do të ishte më e ndërlikuar nëse pornografia e fëmijëve “jo-reale” do të mbetej e pandëshkuar.

Sipas gjykatës në Lozanë, vërtetimi i moshës së aktorëve nuk është më i lehtë në raste të tilla si ky i pornografisë pjesërisht virtuale. Ky problem mund të jetë edhe shumë më kompleks sesa për vizatimet vizatimore të pornografisë së fëmijëve, të cilat aktualisht janë të ndaluara. Në vendimin e tyre, ata përfundojnë se publikimi i materialit me dritë të kuqe me të rritur të retushuar dixhitalisht për t’u dukur si të mitur duhet të penalizohet në të njëjtën mënyrë si përmbajtja e gjeneruar tërësisht nga kompjuteri.

Ka përfunduar numërimi i votave për subjektet politike, mbi 84% pjesëmarrje në votimin jashtë Kosovës

Zëdhënësi i KQZ-së, Valmir Elezi ka deklaruar se të gjitha materialet zgjedhore janë tërhequr nga vendvotimet dhe janë vendosur në Qendrat Komunale të Numërimit në 38 komunat e vendit.

Në përputhje me Ligjin për Zgjedhjet e Përgjithshme, numërimi i fletëvotimeve për subjektet politike është bërë në vendvotime menjëherë pas përfundimit të procesit të votimit, ndërsa numërimi i votave për kandidatët për deputetë do të zhvillohet në Qendrat Komunale të Numërimit.

Sipas tij, përveç numërimit të votave të kandidatëve, në këto qendra do të bëhet edhe verifikimi i rezultateve të subjekteve politike bazuar në formularët e plotësuar në vendvotime pas numërimit. Procesi do të zhvillohet në 38 Qendra Komunale të Numërimit, me dy ndërrime pune, duke garantuar transparencë të plotë dhe nën monitorimin e vëzhguesve.

Sa i përket aktiviteteve në Qendrën e Numërimit dhe Rezultateve, KQZ bëri të ditur se përveç votimit të rregullt në 2,557 vendvotime, është mundësuar edhe votimi me kusht në 38 qendra votimi me gjithsej 57 vendvotime, votimi jashtë vendvotimeve përmes ekipeve mobile për votuesit me nevoja të veçanta, si dhe votimi jashtë Kosovës në përfaqësitë diplomatike dhe përmes postës.

Sipas të dhënave preliminare, në 57 vendvotimet me kusht janë evidentuar mbi 9,900 votues të regjistruar për të votuar me kusht në 38 komunat e vendit. Ndërkaq, numri i votuesve të regjistruar për votimin jashtë vendvotimeve, për personat me nevoja të veçanta, ka qenë 2,860, ndërsa të dhënat për pjesëmarrjen do të publikohen së shpejti.

KQZ njoftoi se nga 19,187 shtetas të regjistruar për të votuar në 29 përfaqësi diplomatike, kanë votuar 16,165 qytetarë, apo 84.24 për qind. Ndërkohë, për votimin përmes postës, rreth 58 mijë votues kanë qenë të regjistruar, ndërsa të dhënat përfundimtare për numrin e pakove me fletëvotime ende nuk janë të disponueshme, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave preliminare të KQZ-së, vetëm nga tërheqja e dy kutive postare në Berlin dhe Bernë janë marrë rreth 18 mijë pako të supozuara me fletëvotime, ndërsa procesi i tërheqjes së tyre do të vazhdojë edhe në ditët në vijim.

KQZ do të nis tërheqjen e pakove me votat e diasporës më 2 ose 5 janar

Zëdhënësi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve në Kosovë, Valmir Elezi ka sqaruar afatet kohore sa i përket përfundimit të procesit të verifikimit të rezultateve dhe numërimit të votave për deputetë në Qendrat Komunale të Numërimit.

Ai deklaroi se varet nga dinamika e punës qe zhvillohet në çdo qendër komunale të numërimit teksa tha se nëse nuk përfundon numërimi i votave deri më 31 janar në ora 12, atëherë puna do vazhdojë me 1 janar në ora 16:00.

Tutje, Elezi ka folur edhe për procesin e tërheqjes së pakove me fletëvotime nga votimi jashtë Kosovës, duke theksuar se afatet janë të kushtëzuara edhe nga ditët e festave. Ato do të tërhiqen me 2 janar ose me 5.

“Sa i përket kohës se sa i duhet KQZ për të përfunduar verifikimin e rezultateve dhe numërimin e votave për deputet kjo varet nga dinamika e punës që zhvillohet në çdo QKN, jo të gjitha kanë numër të madh… meqenëse jemi në prag të festave në ato qendra komunale që nuk do kryhet deri me datë 31 në ora 12 të datës 31 do të përfundoj numërimi dhe pastaj do kemi pauzë 30 orë për të rifilluar sërish datën 1 janar 16:00 pasdite. Sa i përket procesit të tërheqjes së pakove me fletëvotime jashtë Kosovës pasi jemi kohë festash në bazë të një plani të KQZ tërheqja nga kutitë postare do bëhet deri me datë 2 janar, në rast se mund të ndodh të ketë festë dhe nuk punojnë postat të atij vendi atëherë tërheqja do bëhet deri më datën 5 janar”, u shpreh ai në një konferencë për media, transmeton albinfo.ch.

Zëdhënësi i KQZ-së ka sqaruar se, sipas legjislacionit në fuqi, numërimi i fletëvotimeve dhe i votave të kandidatëve zhvillohet në faza të ndryshme.

“Sipas Ligjit për Zgjedhjet e Përgjithshme, numërimi i fletëvotimeve të subjekteve politike të zgjedhjeve për Kuvendin e Kosovës bëhet në vendvotim, pasi të përfundojë procesi i votimit, ndërkaq, numërimi i votave të kandidatëve për deputetë bëhet në Qendra Komunale të Numërimit. Përveç numërimit të votave të kandidatëve për deputetë, në këto qendra, sipas Rregullores Zgjedhore të KQZ-së për Qendrat Komunale të Numërimit, do të bëhet edhe verifikimi i rezultateve të subjekteve politike nga formularët që janë plotësuar në vendvotime pas numërimit të fletëvotimeve. Ky proces, i njëjtë do të bëhet në 38 Qendra Komunale të Numërimit, në të cilat do të punohet me dy orare. Numërimi i votave të kandidatëve dhe verifikimi i rezultateve, do të bëhet duke ofruar transparencë të plotë dhe nën monitorimin e vëzhguesve”, tha ai.

Ai ka prezantuar edhe të dhënat preliminare për votimin me kusht, votimin e personave me nevoja të veçanta si dhe votimin jashtë Kosovës dhe përmes postës.

“Sipas të dhënave preliminare, nga 57 vendvotime me kusht, në 38 komuna të vendit, në përgjithësi janë evidentuar në sistem mbi 9,900 votues të regjistruar për të votuar me kusht. Së shpejti do të kemi edhe të dhënat nga votimi i personave me nevoja të veçanta, i cili është realizuar jashtë vendvotimeve. Numri i votuesve të regjistruar në këtë program votimi ka qenë 2,860. Nga votimi jashtë Kosovës, respektivisht nga votimi në 29 përfaqësi diplomatike, nga 19,187 shtetasit e regjistruar, kanë votuar 16,165 prej tyre apo 84.24%. Ndërkaq, nga votimi përmes postës, numri i përgjithshëm i votuesve të regjistruar ka qenë rreth 58 mijë. Nga ky lloj votimi, ende nuk kemi të dhëna përfundimtare për numrin e pakove me fletëvotime pasi këto të dhëna do t’i kemi pas përfundimit të procesit të tërheqjes së tyre nga kutitë postare. Sipas të dhënave preliminare, vetëm nga tërheqjet e dy kutive postare, në Berlin dhe Bern, janë tërhequr 18 mijë pako të supozuara me fletëvotime”, tha Elezi.

Dhjetë miliarderët më të pasur të teknologjisë në SHBA

Miliarderët më të pasur të kompanive teknologjike në SHBA shtuan më shumë se 550 miliardë dollarë në pasurinë e tyre të kombinuar neto këtë vit, teksa përfituan nga entuziazmi i investitorëve për kompanitë kryesore të inteligjencës artificiale.

Dhjetë themeluesit dhe drejtuesit kryesorë amerikanë të teknologjisë zotëronin më shumë se 2.5 trilionë dollarë në para, aksione dhe investime të tjera në mbyllje të tregtimit në Nju Jork, në prag të Krishtlindjeve, sipas të dhënave të Bloomberg, shkruan Monitor, transmeton albinfo.ch.

Kjo shifër është rritur nga 1.9 trilionë dollarë në fillim të këtij viti dhe vjen në një kohë kur indeksi S&P 500 është rritur me më shumë se 18 për qind.

Liderët e Silicon Valley kanë përfituar nga qindra miliardë dollarë të shpenzuar globalisht për çipe të IA, qendra të dhënash dhe produkte, edhe pse një pjesë e këtyre fitimeve është tkurrur muajt e fundit për shkak të shqetësimeve mbi një flluskë investimesh të nxitur nga IA.

“Kjo është tërësisht spekulative dhe e lidhur me suksesin e IA,” tha Jason Furman, profesor i ekonomisë në Universitetin e Harvardit dhe konsulent për startup-in OpenAI. “Ka një pikëpyetje të madhe nëse e gjithë kjo do të japë rezultat, por investitorët po parashikojnë se po.”

Elon Musk mbetet në krye të listës, me një pasuri neto që është rritur me gati 50 për qind, në 645 miliardë dollarë. Ai e humbi vetëm për pak kohë këtë pozicion në shtator, kur u tejkalua nga themeluesi i Oracle, Larry Ellison. Pasuria e tij u rrit ndjeshëm në një vit kur ai siguroi një paketë shpërblimi prej 1 trilion dollarësh nga aksionerët e Teslas dhe vlerësimi i kompanisë së tij të hapësirës SpaceX u rrit në 800 miliardë dollarë.

Dhjetë miliarderët më të pasur të teknologjisë në SHBA, sipas pasurisë neto, renditen si më poshtë:

Elon Musk – 645 miliardë dollarë

Larry Page – 270 miliardë dollarë

Jeff Bezos – 255 miliardë dollarë

Sergey Brin – 251 miliardë dollarë

Larry Ellison – 251 miliardë dollarë

Mark Zuckerberg – 236 miliardë dollarë

Steve Ballmer – 170 miliardë dollarë

Jensen Huang – 156 miliardë dollarë

Michael Dell – 141 miliardë dollarë

Bill Gates – 118 miliardë dollarë

Një tjetër përfitues i madh nga bumi i IA është Jensen Huang, themeluesi i prodhuesit të çipave Nvidia, e cila është rritur me shpejtësi për t’u bërë kompania më e madhe e listuar në botë, me një kapitalizim tregu mbi 4 trilionë dollarë.

Dokumentet e depozituara pranë autoriteteve tregojnë se Huang ka shitur mbi 1 miliard dollarë aksione gjatë këtij viti, ndërsa përfiton nga ngjitja e Nvidias si prodhuesi kryesor në botë i çipeve të avancuara të inteligjencës artificiale.

Edhe Jeff Bezos i Amazon ka shitur aksione me vlerë 5.6 miliardë dollarë këtë vit, ndërsa Michael Dell ka shitur më shumë se 2 miliardë dollarë aksione në kompaninë teknologjike që mban emrin e tij.

Mark Zuckerberg i Meta ka rënë në renditje pas një rënieje të fundit të çmimit të aksioneve të rrjetit social, teksa investitorët janë bërë më të kujdesshëm për shkak të shpenzimeve të mëdha për infrastrukturën e IA dhe paketave të pagesave për studiuesit kryesorë të këtij sektori.

Larry Ellison pa pasurinë e tij neto të rritej ndjeshëm pasi Oracle njoftoi tre muaj më parë një marrëveshje prej 300 miliardë dollarësh për qendra të dhënash me OpenAI. Megjithatë, shqetësimet mbi mënyrën se si kompania po financon ndërtimin e këtyre qendrave kanë bërë që çmimi i aksioneve të Oracle të bjerë me 40 për qind nga kulmi i arritur në shtator.

Mark Zuckerberg dhe Larry Ellison u tejkaluan nga bashkëthemeluesit e Google, Larry Page dhe Sergey Brin, pas rritjes së pasurive të tyre neto me përkatësisht 270 miliardë dhe 255 miliardë dollarë, teksa gjiganti i kërkimit shënon përparime me modelet dhe çipat e veta të inteligjencës artificiale.

Bill Gates i Microsoft ishte i vetmi individ në këtë listë që e mbylli vitin me një pasuri më të ulët se në fillim, ndërsa vazhdoi të shiste aksionet e tij në gjigantin e softuerëve për të financuar aktivitetet e tij filantropike.

Rama dhe Begaj urojnë Kurtin

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, ka uruar Albin Kurtin për fitoren në zgjedhjet e parakohshme të mbajtura të dielën në Kosovë.

Ai ka thënë se uron që mandati i ri do të kthehet në mbarësi për Kosovën dhe marrëdhënie vëllazërore mes dy shteteve.

“E kam uruar kryeministrin e rizgjedhur të Kosovës, për fitoren domethënëse dhe uroj që mandati i konfirmuar nga populli i Kosovës për Albinin e për partinë e tij, të kthehet në sukses e në mbarësi për Kosovën, si edhe për marrëdhënien vëllazërore mes dy shteteve tona. Gëzuar”, ka shkruar Rama në platformën “X”.

Po ashtu e ka uruar Kurtin për fitore edhe presidentin e Shqipërisë, Bajram Begaj, transmeton albinfo.ch.

“Urime Kosovë! Urime Albin Kurti! Qytetarët e Kosovës shprehën vullnetin e tyre demokratik për institucione të reja që do të qeverisin vendin. Uroj dhe besoj që kjo votë të shndërrohet në përgjegjësi institucionale, për t’i dhënë Kosovës dhe qytetarëve të saj një të ardhme të begatë, të drejtë dhe evropiane”, ka shkruar Begaj në Facebook.

Fillon numërimi i votave të kandidatëve për deputetë

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka njoftuar se në qendrat komunale të numërimit (QKN), ka filluar procesi i numërimit të votave të kandidatëve për deputetë dhe verifikimi i rezultateve të subjekteve politike nga formularët e plotësuar në vendvotime pas numërimit të fletëvotimeve, transmeton albinfo.ch.

Sipas njoftimit të KQZ-së ky proces do të bëhet duke ofruar transparencë të plotë dhe nën monitorimin e vëzhguesve.

Në njoftim thuhet se shumë shpejt, në platformën e rezultateve do të fillon transmetimi i rezultateve nga QKN, transmeton albinfo.ch.

Sipas rezultateve preliminare të KQZ-së, kur janë procesuar votat nga 2548 vendvotime nga 2557 sa kanë qenë gjithsej, ose nga 99,65% të vendvotimeve të procesuara, LVV-ja shënoi rritjen më ta madhe, duke fituar rreth 431 mijë e 442 vota. Rritje krahasuar me zgjedhjet e 9 shkurtit të këtij viti, kur VV-ja fitoi 396 mijë e 787 vota apo 42,30 për qind.

Në vendin e dytë është renditur Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 21 për qind ose 183,326 vota, rezultat afërsisht i ngjashëm me atë të shkurtit.

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka shënuar rënien më të madhe krahasuar me zgjedhjet e 9 shkurtit, duke marrë 13,57 për qind të votave, përkatësisht 118 mijë e 772 vota. Në zgjedhjet e fillimvitit, LDK-ja pati marrë 171 mijë e 357 apo 18,27 për qind. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës (AAK), mbështetur në rezultatet preliminare ka arritur ta kalojë pragun zgjedhor me 5,68 për qind ose 49,675 vota.

Nisma Socialdemokrate nuk ka arritur ta çajë pragun duke mbetur nën të me vetëm 1,71 për qind të votave.

Lista Serbe si partia më e madhe serbe ka fituar 4.78 për qind.

Pjesëmarrja në zgjedhje sipas KQZ-së ka qenë 44.59 %.

Afër numërimit të gjitha votave, LVV me rritjen më të madhe

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka procesuar votat edhe nga 4 vendvotime.

Tani të paprocesuara janë edhe 14 vendvotime, prej të cilave në, në Podujevë 3 vendvotime, dhe komunat Rahovec, Ferizaj, Viti, Kaçanik, Partesh dhe Zubin-Potok nga një vendvotim.

Sipas rezultateve preliminare të KQZ-së, kur janë procesuar votat nga 2548 vendvotime nga 2557 sa kanë qenë gjithsej, ose nga 99,65% të vendvotimeve të procesuara, LVV-ja shënoi rritjen më ta madhe, duke fituar rreth 431 mijë e 442 vota. Rritje krahasuar me zgjedhjet e 9 shkurtit të këtij viti, kur VV-ja fitoi 396 mijë e 787 vota apo 42,30 për qind, transmeton albinfo.ch.

Në vendin e dytë është renditur Partia Demokratike e Kosovës (PDK) me 21 për qind ose 183,326 vota, rezultat afërsisht i ngjashëm me atë të shkurtit.

Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK) ka shënuar rënien më të madhe krahasuar me zgjedhjet e 9 shkurtit, duke marrë 13,57 për qind të votave, përkatësisht 118 mijë e 772 vota. Në zgjedhjet e fillimvitit, LDK-ja pati marrë 171 mijë e 357 apo 18,27 për qind. Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës

AAK mbështetur në rezultatet preliminare ka arritur ta kalojë pragun zgjedhor me 5,68 për qind ose 49,675 vota.

Nisma Socialdemokrate nuk ka arritur ta çajë pragun duke mbetur nën të me vetëm 1,71 për qind të votave.

Lista Serbe si partia më e madhe serbe ka fituar 4.78 për qind.

Pjesëmarrja në zgjedhje sipas KQZ-së ka qenë 44.59 %.

Deputeti: Natyralizimi duhet të lidhet me përmirësimin e aftësive gjuhësore

Në një mocion të kohëve të fundit parlamentar, deputeti Jean-Luc Addor po kërkon kritere federale më të ashpra gjuhësore për marrjen e shtetësisë zvicerane sesa ato që kërkohen aktualisht.

Ai argumentoi se aftësia gjuhësore është “një faktor vendimtar në integrim, si dhe në autonomi dhe pavarësi” për një aplikant për natyralizim, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Prandaj, ai po shtyn që niveli minimal i kërkuar të rritet në B2 për gjuhën e folur (nga B1 aktual) dhe në B1 për aftësitë e shkruara – nga A2.

Edhe pse disa kantone kishin vendosur tashmë rregullat e tyre më të ashpra të aftësisë gjuhësore, Addor dëshiron që këto kërkesa më të larta të vendosen në nivel federal.

Debati mbi “kapakun e popullsisë” prej 10 milionësh ndez politikanët zviceranë

Një nga temat politike të ditës në Zvicër është propozimi kontrovers i quajtur “Initiative 10 milionë”, i nisur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), i cili synon që Zvicra të ndalojë Marrëveshjen mbi lëvizjen e lirë të personave me BE-në nëse popullsia arrin 10 milion banorë para vitit 2050.

Kritikët, veçanërisht ligjvënësit nga aspekti qendër-e majtë, paralajmërojnë se kjo mund të dëmtojë kantonet rurale si Graubünden e Ticino, të cilat varen nga imigracioni për të plotësuar mungesën e punëtorëve në sektorë si shëndetësia, arsimi dhe turizmi, shkruan VisaHQ, transmeton albinfo.ch.

Kritikët thonë se një kufizim i tillë do të rrisë mungesën e fuqisë punëtore dhe do të ngadalësojë zhvillimin lokal.

Më 27 dhjetor debati mori hov të ri ndërsa projektligji po shqyrtohet nga parlamenti zviceran dhe mediave kryesore.

Analistët politikë thonë se ky propozim mund të ndajë opinionin publik, veçanërisht në zonat urbane vs rurale.

Gjeneva do të jetë kontribuuesi më i madh në sistemin e barazimit fiskal në vitin 2026

Për herë të parë, Gjeneva do të jetë kantoni më i madh donator brenda barazimit fiskal kombëtar – një sistem sipas të cilit rajonet e pasura paguajnë një shumë të caktuar parash për ato më të varfra, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Gjeneva do të duhet të paguajë 543 milionë franga, që do të thotë se ky kanton do t’i tejkalojë donatorët e mëparshëm më të mëdhenj – Cyrihun dhe Zugun.

Kjo sepse në vitin 2022, kantoni i vjetër mblodhi më shumë taksa se të gjithë të tjerët.

Arsyeja kryesore për fitimin e papritur ishte tregtia e mallrave, e cila kishte sjellë shumë para në arkën e shtetit.

Bazeli do të mbajë një referendum kundër zbritjes direkte të taksës mbi pagat

Në tetor, shumica e deputetëve në parlamentin e Qytetit të Bazelit ranë dakord të futnin një taksë të mbajtur në burim, e cila zbritet direkt nga pagat dhe u paguhet autoriteteve tatimore, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Ky sistem është i ndryshëm nga ai i zakonshëm – zakonisht, të gjithë punonjësit në Zvicër paguajnë taksat e tyre me një të rënë në mars të çdo viti, dhe vetëm tarifat e sigurimeve shoqërore zbriten nga pagat çdo muaj.

Megjithatë, shoqata e punëdhënësve të Bazelit, si dhe Dhoma e Tregtisë, kanë frikë se sistemi i ri do të krijojë një barrë burokratike për bizneset dhe për këtë arsye kishin nisur një peticion kundër këtij ndryshimi; pasi mblodhën numrin e mjaftueshëm të nënshkrimeve, kjo çështje do të sillet në kutinë e votimit në nëntor 2026.

Sot nis numërimi i votave të kandidatëve

Kryesuesi i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Kreshnik Radoniqi, ka bërë të ditur në konferencën e mbajtur mbrëmë se sot nis numërimi i votave të kandidatëve dhe konfirmimi i votave për subjektet politike.

“Numërimi i votave të kandidatëve dhe konfirmimi i votave për subjektet politike do të fillojë nesër nga ora 12:00, për shkak se i gjithë materiali sonte do të pranohet përgjatë tërë natës në qendrat e numërimit”, tha ai dje.

Ndërkaq janë numëruar 99,26 për qind e votave të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare, transmeton albinfo.ch.

Deri tash kanë mbetur vetëm edhe 19 kuti pa u numëruar, sipas të dhënave që janë përditësuar nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve.

Lëvizja Vetëvendosje po prin me 49,30 për qind pasi ka marrë, deri tash, 429 mijë e 979 vota.

Pas tyre vjen Partia Demokratike e Kosovës me 21,01 për qind. E treta ka dalë Lidhja Demokratike e Kosovës me 13,59 për qind.

LVV e para në 24 Komuna, PDK fitoi dy komuna, kurse AAK në Deçan

Lëvizja Vetëvendosje ka dalë e para edhe në shumicën e komunave në Kosovë.

Është konfirmuar forca kryesore në 24 komuna, përfshirë ato të cilat llogariten bastione të partive opozitare, transmeton albinfo.ch.

Është e para në Gjakovë, Gjilan, Dragash, Istog, Kaçanik, Klinë, Fushë-Kosovë, Kamenicë, Mitrovica e Jugut, Lipjan, Obiliq, Rahovec, Pejë, Podujevë, Prishtinë, Prizren, Shtime, Suharekë, Ferizaj, Viti, Vushtrri, Malishevë, Junik dhe Hani të Elezit.

Partia Demokratike e Kosovës është e para në Drenas e Skenderaj. Në Deçan ka dalë e para Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës, kurse në Mamushë KDPT-ja.

Zgjedhjet parlamentare të 28 dhjetorit kanë hyrë në histori sa i përket daljes së qytetarëve në vendvotimet brenda Kosovës. Të drejtën e votës e kanë shfrytëzuar 899 mijë e 521 qytetarë, pa i llogaritur votat nga diaspora, votat me kusht dhe ato të personave me nevoja të veçanta.

Në përqindje, i bie se të drejtën e votës e kanë shfrytëzuar afro 45 për qind e atyre me të drejtë vote. Rekordi i pjesëmarrjes në zgjedhje ishte vendosur më 9 shkurt sivjet. Atë kohë në qendrat e votimit në Kosovë kishin votuar 871 mijë e 662 votues. Ndërkaq bashkërisht me votat e diasporës dhe atyre në përfaqësi, numri kishte mbërritur në 966 mijë vota.

LVV-ja me 56 mandate, i hapet për ta formuar e vetme qeverinë

Përkthyer në mandate, Lëvizja Vetëvendosje me pak nën 50 për qind të votave ka siguruar 56 ulëse në Kuvend.

Me përllogaritjen sipas formulës “D’Hondt”, Partia Demokratike e Kosovës me 21 për qind të votave ka 23 ulëse. Lidhja Demokratike ka 15 ulëse, ndërsa Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës ka siguruar 6 ulëse.

Në krahasim me zgjedhjet e shkurtit, Lëvizja Vetëvendosje është rritur në Kuvend për tetë ulëse, nga 48 sa i kishte, transmeton albinfo.ch.

Ndërkaq, PDK-ja e humbi një ulëse. LDK-ja ka humbur pesë ulëse, nga 20 sa i kishte. AAK-ja në koalicion me Nismën ka pasur 8 ulëse. Kjo përllogaritje nuk i përfshin edhe votat me postë dhe ato në përfaqësi diplomatike.

20 ulëset e tjera ndahen në 10 për komunitetin serb dhe 10 për komunitetet tjera. Për zgjedhjen e kryetarit të Kuvendit dhe më pas votimit të qeverisë, janë të domosdoshme 61 vota.

 

Revolucioni i taksive pa shofer po merr hov në SHBA

Teknologjia e taksive autonome, pas dekadash eksperimentimesh, po fillon të shfaqë rezultate konkrete në disa qytete amerikane. Sipas The Economist, udhëtimi historik i vitit 1995, “No Hands Across America”, i kryer nga studiues të Universitetit Carnegie Mellon, shënoi fillimin e rrugëtimit drejt automjeteve pa shofer. Tri dekada më vonë, ky eksperiment po përkthehet në shërbime reale të transportit.

Zgjerimi i taksive autonome
Waymo, kompania e Alphabet, operon aktualisht me 2,500 automjete autonome dhe ofron shërbime me pagesë në Atlanta, Austin, Los Anxhelos, Phoenix dhe Zonën e Gjirit të San Franciskos. Tesla ka zgjeruar shërbimin e saj nga Austin në San Francisko, me monitor sigurie njerëzor në bord. Ndërkohë, Zoox, kompania e Amazon, po ofron taksi autonome pa timon në Las Vegas dhe pjesë të San Franciskos.

Besimi publik dhe sfidat
Edhe pse teknologjia po avancon, shqetësimet e përdoruesve mbeten. Një sondazh YouGov tregon se tre të katërtat e amerikanëve nuk kanë besim të madh te taksitë pa shofer. Megjithatë, ata që i kanë përdorur këto shërbime kanë besim më të lartë, sipas një studimi nga J.D. Power. Waymo raportoi në prill mbi 1 milion përdorues aktivë mujorë, një rritje dhjetëfish në dy vitet e fundit.

Si funksionojnë automjetet autonome
Taksitë pa shofer përdorin sensorë të avancuar si kamera, radarë, skanera lazer dhe mikrofonë për të interpretuar mjedisin rreth tyre. Inteligjenca artificiale i lejon këtyre automjeteve të reagojnë ndaj situatave të paparashikueshme, duke u përballur me trafikun, kalimtarët dhe motin e ndryshueshëm. Të dhënat e mbledhura gjatë operimit ndihmojnë për përmirësimin e algoritmeve.

Siguria dhe sfidat rregullatore
Studimet tregojnë se automjetet e Waymo shkaktojnë 88% më pak dëme dhe 92% më pak lëndime trupore krahasuar me mesataren njerëzore. Por besimi publik mund të rrëzohet shpejt: një aksident i vitit 2023 me një Cruise robotaksi uli besimin tek industrinë. Rregulloret federale dhe ato lokale janë ende në zhvillim, dhe disa qytete kanë vendosur kufizime për shërbimet autonome.

Ekonomia e taksive-robot
Edhe pse heqja e shoferëve mund të ulë kostot, taksitë autonome mbeten të shtrenjta për t’u operuar. Çmimi i automjeteve, sensorëve dhe menaxhimi i flotës krijojnë shpenzime të larta. Sipas ekspertëve, mund të duhen dekada për t’i bërë ato më konkurruese me taksitë tradicionale ose automjetet personale.

E ardhmja e tregut
Waymo aktualisht udhëheq në SHBA, duke operuar në Nivelin 4 të autonomisë. Tesla përdor një qasje më ekonomike me Nivelin 2-3, ku mbikëqyrja njerëzore është ende e nevojshme. Pjesë e sfidës është të gjejnë një ekuilibër mes sigurisë dhe kostove për të fituar besimin e rregullatorëve dhe klientëve. Kompani si Uber dhe Nvidia po përpiqen të integrojnë robotaksitë në shërbimet ekzistuese dhe të ofrojnë teknologji për prodhues të tjerë.

Në të ardhmen, taksitë pa shofer pritet të bashkëjetojnë me ato tradicionale, derisa të bëhen alternativa më e përballueshme dhe më e sigurt. Ndërkohë, garuesit kryesorë si Waymo, Tesla dhe Zoox po investojnë miliarda dollarë për të konsoliduar pozicionin e tyre në këtë treg në rritje.

Vetëvendosja feston fitoren historike me fishekzjarre

Mbështetësit e Lëvizjes Vetëvendosje kanë festuar më herët këtë vit, duke shijuar fishekzjarrët në sheshin Garibaldi në Prishtinë, pas shpalljes së rezultateve paraprake të zgjedhjeve të parakohshme, ku partia e tyre rezulton forcë e parë me rreth 50% të votave.

Në festë ishte i pranishëm edhe kryeministri Albin Kurti, i cili falënderoi simpatizantët për mbështetjen e tyre. Ai u shpreh se koalicioni LVV-Guxo-Alternativa-PShDK do të qëndrojë pranë qytetarëve dhe do të përmbushë të gjitha premtimet. Kurti shtoi se rezultatet tregojnë nevojën për veprime të shpejta në ekonomi, arsim, kulturë dhe siguri për të avancuar Kosovën si Republikë.

Më herët, në një konferencë për media, Kurti e përshkroi rezultatin si më të thellin në historinë e vendit dhe tha se fituan populli dhe Republika. Ai ftoi partitë opozitare për bashkëpunim në Kuvend për çështje të rëndësishme dhe për interesin publik të qytetarëve.

Rezultatet paraprake tregojnë se Lëvizja Vetëvendosje ka siguruar 49,79% të votave, ndjekur nga PDK me 21,19%, LDK 13,77% dhe AAK 5,74%.

Bota përballet me mungesë të fuqisë punëtore

Sipas një raporti të fundit të Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), bota po përballet me një rënie të migrimit të fuqisë punëtore, edhe pse vendet me shoqëri në plakje përballen me një mungesë gjithnjë e më të madhe të punëtorëve. Kjo tendencë është e dukshme veçanërisht në Evropë dhe Shtetet e Bashkuara, ku armiqësia ndaj emigrantëve po rritet, ndërkohë që ekonomitë më të pasura kanë nevojë të madhe për punëtorë të huaj.

OECD raporton se migrimi i fuqisë punëtore në 38 vendet anëtare ra mbi një të pestën në vitin 2024, kryesisht për shkak të politikave më të rrepta për vizat dhe kundërshtimeve politike ndaj imigracionit. Megjithatë, migrimi i përkohshëm ose sezonal i punës ka vazhduar të rritet në këto vende.

Analistët e OECD-së theksojnë se pjesa më e madhe e rënies së migrimit të përhershëm ka ardhur nga ndryshimet në Mbretërinë e Bashkuar dhe Zelandën e Re. Në Zelandën e Re, përfundimi i një skeme të lejeve të qëndrimit pas pandemisë uli numrin e migrantëve të përhershëm. Ndërsa në Mbretërinë e Bashkuar, rregulloret e reja pas Brexit për vizat e punëtorëve shëndetësorë kufizuan pranimin e familjarëve dhe aplikimet për vizë ranë ndjeshëm.

Sektori i kujdesit shëndetësor është veçanërisht i ndjeshëm ndaj mungesës së punëtorëve, ndërsa rregulloret e rrepta për studentët e huaj po ndikojnë në rënien e regjistrimeve dhe në mundësitë e karrierës pas diplomimit, sipas ekspertëve. India mbetet burimi kryesor i punëtorëve migrantë, e ndjekur nga Kina dhe Rumania.

Në SHBA, kufizime të reja për vizat H-1B kanë ndikuar sektorë si teknologjia, inxhinieria dhe mjekësia, ndërsa në Gjermani migrimi i përhershëm ra me 12% vitin e kaluar për shkak të rregulloreve më të rrepta. Ekspertët paralajmërojnë se mungesa e migrantëve mund të pengojë zëvendësimin e punëtorëve që dalin në pension dhe të kërcënojë furnizimin e qëndrueshëm të punës.

Edhe Bashkimi Evropian është i varur nga punëtorët migrantë: qytetarët nga vendet jashtë BE-së mbushin dy të tretat e vendeve të punës të reja të krijuara midis viteve 2019-2023. Globalisht, sipas Organizatës Ndërkombëtare të Punës (ILO), kishte 167.7 milion punëtorë migrantë në vitin 2022, ku më shumë se dy të tretat punojnë në vende me të ardhura të larta.

Megjithatë, raporti i OECD paralajmëron se migrimi i fuqisë punëtore mund të ndalet papritur për shkak të rezistencës politike dhe frikës nga imigracioni i paligjshëm. Shumë vende po preferojnë programet afatshkurtra të punës, duke mundësuar hyrjen e punëtorëve vetëm për periudha të caktuara dhe duke i zgjeruar ose kufizuar sipas nevojës.

OECD gjithashtu rekomandon që vendet pritëse të fokusohen në integrimin e punëtorëve migrantë, përfshirë kurset e gjuhës, njohjen e kualifikimeve dhe aksesin në shërbimet sociale, për të shmangur punësimin në pozita me kualifikim më të ulët sesa aftësitë e tyre reale.

Stuhia e fuqishme godet vendet nordike, dy të vdekur në Suedi

Një stuhi e madhe dimërore ka përfshirë vendet nordike, duke shkaktuar ndërprerje të energjisë elektrike dhe të transportit, ndërsa dy persona kanë humbur jetën në Suedi.

Instituti Meteorologjik dhe Hidrologjik Suedez ka lëshuar alarme për erëra të forta në pjesë të gjysmës veriore të vendit, ndërsa stuhia, e quajtur Johannes, ka goditur rëndë rajonin.

Një burrë rreth të 50-ave ka vdekur pasi u godit nga një pemë në resortin e skive Kungsberget, në jug të Suedisë, ndërsa një punonjës i kompanisë rajonale të shërbimeve Hemab humbi jetën në një aksident gjatë punës në fushë.

Dhjetëra mijëra shtëpi në Suedi, Norvegji dhe Finlandë janë lënë pa energji elektrike, ndërsa disa fluturime, linja hekurudhore dhe shërbime tragetesh janë anuluar për shkak të kushteve të rrezikshme të motit.

Autoritetet po paralajmërojnë qytetarët të tregohen të kujdesshëm dhe të shmangin udhëtimet e panevojshme derisa moti të përmirësohet.

Kurti e quan fitore historike rezultatin me mbi 49% të votave, falënderon qytetarët dhe mërgatën

Pas publikimit të rezultateve preliminare të zgjedhjeve nga KQZ, ku Lëvizja VV doli kryesuese me mbi 49% të votave, kryeministri në detyrë Albin Kurti falënderoi simpatizantët, vullnetarët dhe aktivistët që kontribuan në fushatë, transmeton albinfo.ch.

“Më 28 dhjetor fitoi populli i Kosovës dhe Republika. Kjo është fitorja më e madhe në historinë e vendit,” deklaroi Kurti gjatë konferencës për media. Ai theksoi se rezultati tregon qartë nevojën për të ecur përpara pa vonesa dhe njoftoi planet e qeverisë për legjislaturën e dhjetë:

Plani i rritjes së Bashkimit Evropian në vlerë 880 milionë euro

Tre marrëveshje me Bankën Botërore në vlerë 120 milionë euro

Kurti gjithashtu bëri thirrje për bashkëpunim me partitë opozitare në Kuvend për të miratuar ligje që shërbejnë interesit publik dhe për të respektuar marrëveshjet ndërkombëtare. Ai përgëzoi gjithashtu qytetarët dhe mërgatën për pjesëmarrjen dhe mbështetjen, duke e quajtur fitoren historike dhe në rrugë të mbarë përtej zgjedhjeve të 14 shkurtit 2021.

KQZ shpall rezultatet preliminare: VV kryeson me 49,79% të votave

Komisioni Qendror i Zgjedhjeve (KQZ) ka publikuar në një konferencë për media  rezultatet preliminare të zgjedhjeve të parakohshme parlamentare në Kosovë. Kryetari i KQZ-së, Kreshnik Radoniqi, njoftoi se Lëvizja VV po prin bindshëm, ndërsa procesi i numërimit po shkon drejt përfundimit.

Sipas të dhënave më të fundit, 872,762 vota janë përpunuar nga gjithsej 1,999,204 vota, ndërsa janë numëruar 2,453 vendvotime nga 2,557, që përbën 95,93% të totalit.

Rezultatet preliminare sipas partive janë:

VV: 49,79% (421,129 vota)

PDK: 21,18% (179,158 vota)

LDK: 13,77% (116,502 vota)

AAK: 5,74% (48,551 vota)

Srpska Lista: 3,87% (32,719 vota)

NISMA: 1,72% (14,513 vota)

KQZ thekson se këto janë rezultate preliminare, që ende nuk përfshijnë votat me postë nga diaspora, votat e personave me aftësi të kufizuara dhe votat me kusht, të cilat do të publikohen në ditët në vijim.