Rezervat evropiane të gazit janë nën mesataren, por ende nuk konsiderohen kritike

Evropa po hyn në sezonin e dimrit me rezerva gazi më të ulëta se zakonisht, si pasojë e konfliktit në Lindjen e Mesme, megjithatë ekspertët vlerësojnë se situata nuk ka arritur ende në një nivel kritik.

Sipas ekspertëve të sektorit energjetik, depot evropiane të gazit pritet të mbeten nën nivelet normale edhe në fund të vjeshtës, duke e bërë sistemin më të ndjeshëm ndaj goditjeve të mundshme gjatë muajve të dimrit.

Andy Sommer, ekspert i grupit zviceran të energjisë Axpo, deklaroi për agjencinë AWP se rezervat e gazit në Evropë pritet të arrijnë vetëm 70 deri në 75 për qind të kapacitetit deri në fund të vjeshtës, krahasuar me nivelin e zakonshëm prej 85 deri në 90 për qind.

“Rezervat evropiane të gazit janë shumë të ulëta dhe ka shumë gjasa që të mbeten të tilla edhe kur të hyjmë në dimër,” tha Sommer.

Megjithëse këto nivele janë në kufijtë e poshtëm historikë dhe nuk konsiderohen ende alarmante, ato e bëjnë sistemin energjetik më të cenueshëm ndaj zhvillimeve të papritura. Sipas ekspertit, faktori vendimtar do të jetë ashpërsia e dimrit.

Zvicra varet nga rezervat e vendeve të tjera

Sipas të dhënave të shoqatës Gas Infrastructure Europe, depot e gazit në Bashkimin Evropian aktualisht janë të mbushura në masën 50.9 për qind. Mesatarja për të njëjtën periudhë gjatë dhjetë viteve të fundit ka qenë rreth 66 për qind.

Zvicra nuk disponon depo komerciale për ruajtjen e gazit dhe mbështetet në rezervat e vendeve fqinje. Gjermania zotëron kapacitetin më të madh të magazinimit në Evropë, me rreth 17 për qind të kapacitetit total, e ndjekur nga Italia, Holanda dhe Franca.

Tradicionalisht, operatorët kanë blerë gaz gjatë verës, kur çmimet janë më të ulëta, për ta magazinuar dhe shitur gjatë dimrit me çmime më të larta.

Lufta në Lindjen e Mesme ka ndryshuar tregun

Sipas kompanisë MET Group, me seli në Zug të Zvicrës, çmimet e gazit në Evropë janë rritur ndjeshëm që nga pranvera për shkak të luftës në Lindjen e Mesme dhe ndërprerjes së furnizimeve me gaz natyror të lëngshëm (LNG) nga Katari.

Pas pezullimit të këtyre furnizimeve, vendet aziatike kanë filluar të paguajnë çmime më të larta për gazin nga Katari sesa vendet evropiane, duke rritur konkurrencën për furnizime në tregjet ndërkombëtare.

Si rezultat, modeli tradicional i biznesit për operatorët e depove të gazit nuk është më aq fitimprurës sa më parë. Megjithatë, sipas MET Group, pjesëmarrësit në treg besojnë se do të kenë mundësi të magazinojnë më shumë gaz gjatë pjesës së mbetur të verës.

Nuk ka rrezik të menjëhershëm për furnizimet

Rezervat e gazit në Evropë kanë shënuar rritje graduale gjatë javëve të fundit dhe aktualisht nuk ekziston një krizë e menjëhershme furnizimi. Zgjerimi i infrastrukturës për importin e gazit natyror të lëngshëm u mundëson vendeve evropiane të sigurojnë furnizime edhe gjatë sezonit të ftohtë.

Megjithatë, situata mund të bëhet kritike nëse gjatë dimrit përkojnë një mot jashtëzakonisht i ftohtë, kërkesa e lartë për gaz dhe vështirësi në import ose në zinxhirin e furnizimit.

Ekspertët parashikojnë se edhe në të ardhmen Evropa do të vazhdojë të konkurrojë me tregjet aziatike për të siguruar sasitë e nevojshme të gazit natyror të lëngshëm.

---