Shumë të moshuar për të marrë me qira: Diskriminimi zviceran ndaj të moshuarve në pasuri të paluajtshme

(KEYSTONE/Christof Schuerpf)

Një çift pensionistësh dëshmon në programin On en parle: pavarësisht pensioneve AHV, kursimeve dhe mungesës së problemeve financiare, dosja e tyre refuzohet sistematikisht nga agjencitë e pasurive të paluajtshme. A diskriminohen të moshuarit në tregun e banesave? Çfarë zgjidhjesh mund t’u ofrohen atyre? Asloca jep disa të dhëna.

Sipas Zyrës Federale të Banesave, vetëm 2% e personave mbi 75 vjeç u zhvendosën në vitin 2022. Kjo shkallë veçanërisht e ulët shpjegohet në veçanti nga çmimet e larta të qirave aktuale dhe barrierat dixhitale që i vënë ata në disavantazh kundrejt popullsisë më të re.

Për dy vjet, një çift pensionistësh të Vaud, që dëshirojnë të mbeten anonimë, kanë kërkuar një apartament të vogël të përshtatur për nevojat e tyre. Anuitetet e tyre AHV janë të mjaftueshme, ata kanë kursime dhe nuk kanë as borxhe dhe as ndjekje penale. Megjithatë, dosja e tyre refuzohet sistematikisht me këtë argument: të ardhurat e tyre nuk janë të mjaftueshme.

Stereotipet e të ardhurave dhe shëndetit

A do të diskriminoheshin të moshuarit në tregun e banesave? Po, sipas Federatës së Shoqatave të Pensionistëve dhe Vetë-Ndihmës në Zvicër (FARES). Federata ka nisur gjithashtu një peticion kundër diskriminimit të lidhur me moshën. Bea Heim, presidentja e saj, shpjegon për programin On en parle se, në tregun e banesave, të moshuarit janë viktima të stereotipeve që lidhen veçanërisht me shëndetin e tyre. Rezultati: pronarët zgjedhin kandidatë që konsiderohen më pak të rrezikshëm.

“Ekziston një problem i përgjithshëm tensioni në tregun e banesave. Dhe pastaj, kur arrini moshën e pensionit, të ardhurat tuaja kanë tendencë të ulen. Qiradhënësit kanë kaq shumë zgjedhje krahasuar me kandidatët që aplikojnë për apartamente, saqë do të marrin dosjet më të favorshme ekonomikisht”, konfirmon për On en parle Carole Wahlen, një avokate e specializuar në ligjin e qirasë dhe presidente e Asloca Vaud. Sipas saj, ndërprerja e një kontrate qiraje mund të jetë një katastrofë për këta qiramarrës të hershëm, të cilët deri atëherë kishin qira nën ato të tregut aktual, raporton RTS,.

Por kjo nuk është e gjitha: “Ndoshta qiradhënësit thonë me vete se nëse këta njerëz qëndrojnë në shtëpi dhe vdesin në një moment apo në një tjetër, kontrata e qirasë do të kalojë përmes ligjit tek pasardhësit e tyre, gjë që nuk u përshtatet atyre.”

Në rastin e çiftit në pension, financat nuk janë problem, por çifti ende vuan nga refuzimet sistematike. Çfarë mund të bëjnë ata? “Ndoshta një marrje në pronësi e qirasë mund të ndihmonte. Nëse një qiramarrës kërkon të largohet para afatit të kontratës së tij dhe duhet të gjejë një zëvendësim, një dosje ndoshta mund të shkojë më mirë,” përgjigjet Carole Wahlen, transmeton albinfo.ch.

Një problem themelor

Për avokatin, problemi vjen mbi të gjitha nga çmimi i qirasë, i cili ka shpërthyer vitet e fundit: “Të moshuarit qëndrojnë në banesa shumë të mëdha, të cilat mund të strehojnë familje, sepse nuk kanë mundësi tjetër. Kjo ndikon tek të moshuarit, por edhe tek të gjitha kategoritë e popullsisë, pasi është vërejtur vitet e fundit se popullsia zvicerane nuk lëviz më, të paktën në zonat urbane. Njerëzit qëndrojnë në apartamente që nuk u përshtaten domosdoshmërisht për shkak të vështirësisë në gjetjen e diçkaje ose nga frika se mos e gjejnë.”