Kultura
Cyrih: Analizohet rasti më i vjetër i faraonit gjigant
Ekipi i Francesco Galasi, në Universitetin e Cyrihut (UZH), u përqendrua në rastin e Faraonit Sanakht, eshtrat e të cilit u gjetën në vitin 1901 në nekropolin Mastaba K2, pranë Beit Khallaf, Egjipt
Kërkuesit, në Cyrih, i kanë analizuar kockat që mendohet të jenë të Faraonit Sanakht (rreth 2.650 para Krishtit.). Ky mund të jetë rasti më i vjetër i dokumentuar për gjigantizmin, sipas punës të publikuar në revistën “Lancet – Diabetes & endokrinologji”.
Gjigantët kanë një vend të dukshëm në mitologjinë e popujve të ndryshëm. Ne tani e dimë se gjigantizmi zakonisht rezulton nga sekrecion i tepërt i hormonit Somatotropin, gjatë moshës në rritje, kryesisht për shkak të një tumori të hipofizës.
Ekipi i Francesco Galasi, në Universitetin e Cyrihut (UZH), u përqendrua në rastin e Faraonit Sanakht, eshtrat e të cilit u gjetën në vitin 1901 në nekropolin Mastaba K2, pranë Beit Khallaf, Egjipt. Mbretërimi i tij është i dokumentuar dobët, dhe kishte dyshime në lidhje me atribuimin e eshtrave; ai mund të jetë një zyrtar i lartë.
Në çdo rast, sipas studiuesve, eshtrat e gjatë të duarve dhe këmbëve tregojnë një madhësi mbi mesataren, vlerësuar në 1.87 metra. Faraonët janë ushqyer sigurisht më mirë se populli, por madhësia e tij mbetet e pazakontë, shkruajnë shkencëtarët në Cyrih.
Lartësia mesatare e meshkujve në atë kohë ishte në mes të 1.65 dhe 1.68 metra, njofton albinfo.ch. Prandaj, madhësia e Sanakht-i tejkalon bashkëkohësit e tij me 20 centimetra. Asnjë mumje tjetër mbretërore egjiptiane nuk plotëson kriteret e gjigantizmit.
Sanakht do të jetë rasti më i vjetër regjistruar me këtë patologji. Ai nuk vuante nga ”acromegaly”, thonë studiuesit në përfundim, me që nuk kanë zbuluar ndonjë deformim tipik të kafkës që është tipike e çrregullimit hormonal. Një rast i acromegaly-së 10.000 vjet i vjetër është dokumentuar në rajonin e sotëm New Mexico, në SHBA.
Të tjera nga Kultura
E-Diaspora
-
Chair Airlines inauguron linjën direkte Cyrih–Tiranë, një tjetër urë ajrore mes Zvicrës dhe Shqipërisë Zürich, Tiranë, 9 korrik 2026 – Të enjten në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës nuk kishte ateruar... -
Nis shpërndarja e librave shqip në 15 shtete të diasporës -
Nga Zvicra me vepra për vendlindjen: Arben Lahu vazhdon aksionin vullnetar në Gollak -
Program falas në gjuhën shqipe për fëmijët shqiptarë në Cyrih -
Donacion për spitalet në Maqedoninë e Veriut nga mërgata shqiptare e Cyrihut
Jeta në Zvicër
-
Chair Airlines inauguron linjën direkte Cyrih–Tiranë, një tjetër urë ajrore mes Zvicrës dhe Shqipërisë Zürich, Tiranë, 9 korrik 2026 – Të enjten në Aeroportin Ndërkombëtar të Tiranës nuk kishte ateruar... -
Shitjet e paneleve diellore bien për herë të parë në Zvicër -
Vdekshmëria e tepërt që lidhet me valën e të nxehtit të qershorit mbetet shumë më e ulët se ajo e vitit 2003 -
Më shumë se 9,000 notarë kaluan liqenin e Cyrihut -
Kantoni zviceran merr masa emergjente për të ndihmuar fermerët gjatë thatësirës












