Ndikimi i pandemisë te sektori i hotelerisë dhe akomodimet

Më shumë se 12,000 të punësuar në këtë sektor do të jenë janë joaktivë, rrezikojnë të humbasin punën e tyre dhe nuk kanë të ardhura.

Agjencia Zvicerane për Zhvillim dhe Bashkëpunim (SDC) përmes projektit Vetëpromovimi i Punësimit të Sektorit Privat (PPSE), i zbatuar nga Swisscontact në konsorcium me Institutin Riinvest, ofrojnë një përmbledhje të shkurtër të kostove të mundshme ekonomike në sektorin e hotelerisë dhe akomodimit në Kosovë. Industria e udhëtimit dhe turizmit, e cila është pjesë e sektorit të hotelerisë dhe akomodimit, është një nga sektorët më të goditur nga kriza aktuale e pandemisë. Po ashtu, kjo konfirmohet edhe nga UNWTO, sipas të cilit, industria globale vlerësohet se do të pësojë humbje deri në 50 miliardë dollarë amerikanë (USD). Për më tepër, vlerësimet e sakta janë të pamundura për t’u paraqitur tani, për shkak të trajektores së pasigurt të krizës së pandemisë. Duke pasur parasysh këto paqartësi, qëllimi i këtij raporti nuk është të vlerësojë kostot e krizës së pandemisë në sektorin e hotelerisë dhe akomodimit në Kosovë, por të sigurojë një vlerësim të gjerë për ndikimin e mundshëm.

Analizat në këtë raport bazohen në statistikat zyrtare nga Agjencia e Statistikave të Kosovës (ASK), konkretisht nga ‘Rezultatet e Anketës Strukturore të Biznesit 2018’, si dhe pjesërisht të bazuara në ‘Anketën e Ofertës së Turizmit’ të projektit – Promovimi i Punësimit në Sektorin Privat (PPSE). Ndikimi ekonomik është i kufizuar në sektorin e hotelerisë dhe akomodimit, i cili sipas ASK-së përfshin ‘akomodimin dhe aktivitetet e shërbimit të ushqimit’ 2 – bazuar në klasifikimin e NACE. Ky sektor përfshin njësitë ofruese të akomodimit, ushqimit dhe pijeve, të cilat mund të referohen në kuadër të sektorit HoReCa (ang. hotels, restaurants, catering shq. hotele, restorante, furnizim me ushqim). Ky sektor është ndikuar shumë për shkak të krizës së pandemisë, kryesisht për shkak të masave që kufizojnë lëvizjen (mbyllja) si dhe ndaljes së turizmit.

Sipas ASK-së, numri i përgjithshëm i ndërmarrjeve aktive në vitin 2018, në sektorin e hotelerisë dhe akomodimit është 3,683 sosh. Kjo përfaqëson mbi 10% të numrit të përgjithshëm të NVM-ve aktive në Kosovë. Kontributi i këtij sektori në PBB-në e Kosovës vlerësohet rreth 1.3%. Kjo përbën rreth 86.5 milionë euro qarkullim. Pothuajse 14,000 persona janë të punësuar dhe të vetëpunësuar në këtë sektor, që përbën rreth 3.7% të numrit të përgjithshëm të personave të punësuar në Kosovë. Paga mesatare mujore në këtë sektor është 254 euro.

Duhet të theksohet se vlerësimet e dhëna në këtë raport nuk mund të jenë të sakta, duke marrë parasysh që ndikimi dhe kohëzgjatja e krizës është e panjohur për momentin. Qëllimi i këtij raporti është të paraqesë një vlerësim të gjerë mbi ndikimin e mundshëm, i cili mund të përdoret nga hartuesit e politikave dhe organizatave të tjera për të planifikuar masat mbështetëse. Për më tepër, të gjeturat janë paraqitur bazuar në burime dhe supozime të shumta.

Ndërprerja dymujore e aktivitetit të sektorit të hotelerisë dhe akomodimit mund të ketë ndikimin e mëposhtëm ekonomik në Kosovë:

• Më shumë se 12,000 të punësuar do të jenë janë joaktivë, rrezikojnë të humbasin punën e tyre dhe nuk kanë të ardhura.
• Personat e punësuar në këtë sektor do të humbnin një shumë totale mbi 6 milionë EURO në paga.
• 3,683 NVM do të ndikohen në mënyrë të drejtpërdrejtë me kosto prej rreth 13 milionë EURO humbje të qarkullimit.
• Për shkak të mosaktivitetit të sektorit të hotelerisë dhe akomodimit, ndikimi i mëtutjeshëm në sektorë ndërlidhës mund të jetë më shumë se 10 milionë EURO. /Albinfo.ch

 

---