Si do të ndikoheni nëse propozimi i Zvicrës kundër imigracionit fiton?

Iniciativa e krahut të djathtë për të frenuar numrin e emigrantëve nga BE-ja po ngre pyetje se çfarë do të ndodhte me të huajt që jetojnë tashmë në Zvicër nëse kjo masë fiton shumicën e votave

Votuesit zviceranë do të shprehin mendimin e tyre mbi nismën kontroverse “Jo 10 milionëve”, të nxitur nga Partia Popullore Zvicerane (SVP), në nëntor.

Ajo synon të zvogëlojë në mënyrë drastike fluksin e të huajve në Zvicër, në mënyrë që popullsia e vendit të mos kalojë shifrën prej 10 milionësh, të cilën partia populiste thotë se do të mbingarkojë infrastrukturën kyçe, siç janë strehimi, transporti publik, sistemi shëndetësor dhe shkollat, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Konkretisht, propozimi përcakton që “popullsia e përhershme rezidente e Zvicrës nuk duhet të kalojë dhjetë milionë njerëz para vitit 2050. Nga viti 2050 e tutje, Këshilli Federal mund ta rregullojë këtë kufi çdo vit”.

Iniciativa thotë se qeveria do të duhet të fillojë zbatimin e kufizimeve mbi imigracionin sapo popullsia e Zvicrës të kalojë 9.5 milionë banorë (aktualisht, popullsia e vendit është pak mbi 9 milionë, duke përfshirë gati 2.5 milionë shtetas të huaj).

Edhe pse qeveria, shumica e partive politike, anëtarët e parlamentit, shoqatat e punëdhënësve, si dhe sindikatat, e kundërshtojnë këtë veprim, sondazhet e kryera në vitin 2025 tregojnë se iniciativa ka një mbështetje të fortë nga votuesit.

Çfarë thotë propozimi për shtetasit e vendeve të treta – qoftë ata që tashmë jetojnë në Zvicër apo ata që do të duan të emigrojnë në Zvicër në të ardhmen?

Iniciativa nuk i adresohet këtij grupi njerëzish, dhe për një arsye të mirë.

Kjo sepse shumica dërrmuese e shtetasve të huaj – 1.5 milion njerëz – që jetojnë dhe punojnë në Zvicër vijnë nga Bashkimi Evropian dhe shtetet e EFTA-s (Norvegjia, Islanda dhe Lihtenshtajni), pasi ata kanë një qasje të pakufizuar në tregun e punës të vendit sipas Marrëveshjes dypalëshe të Lëvizjes së Lirë të Personave (AFMP).

Nga ana tjetër, qytetarët e vendeve të treta mund të vijnë për të jetuar dhe punuar në Zvicër vetëm në kushte shumë të rrepta, duke përfshirë kuotat, kështu që numri i tyre është tashmë i kufizuar dhe do të mbetet i tillë në të ardhmen.

Në fakt, një nga idetë e SVP-së është të prezantojë një sistem të ngjashëm të bazuar në kuota për shtetasit e BE/EFTA-s, sapo të arrihet kufiri prej 10 milionësh.

Nëse miratohet në kutinë e votimit, a do të duhet të largohen nga vendi të huajt që jetojnë tashmë në Zvicër?

Asgjë në tekstin e propozimit nuk tregon se ky do të ishte rasti.

Iniciativa synon vetëm qytetarët e BE-së/EFTA-s që do të donin të vinin pasi të arrihet kufiri i popullsisë prej 10 milionësh, dhe jo ata që jetojnë tashmë ligjërisht në Zvicër, qoftë me një leje B ose C, ose ata që ende mund të emigrojnë nga ato vende deri në pragun e fundit.

Siç qëndron tani, AFMP (i cili mund të ndryshohet ose edhe të shpërbëhet plotësisht nëse iniciativa miratohet) garanton që këta evropianë janë në kushte të barabarta – për sa i përket vendbanimit, vendeve të punës dhe pagave – me homologët e tyre zviceranë.

Duke mbrojtur iniciativën për The Local, ligjvënësi i SVP-së Yvan Pahud, një nga nxitësit e këtij veprimi, theksoi se propozimi nuk është aq drastik ose radikal sa shumë njerëz besojnë se është. “Imigracioni i kufizuar, i përshtatur sipas nevojave të tregut të punës, do të mbetet i mundur”, nëse iniciativa pranohet në një referendum, tha Pahud.

---