Ndalohet pirja e ujit në 11 komuna afër Bazelit për shkak të aeroportit Basel-Mulhouse

Kimikatet në ujin e pijshëm po shkaktojnë shqetësim në 11 komuna të Alsace në kufi me Bazelin: Uji i rubinetit është i ndaluar për gratë shtatzëna, fëmijët e vegjël, të sëmurët rëndë dhe njerëzit e tjerë vulnerabël. Kjo është dekretuar nga Prefektura e departamentit Haut-Rhin. Rreth 60,000 njerëz jetojnë në zonën e prekur.

Shkak për këtë masë drastike janë të ashtuquajturat PFAS, të cilat përmbajnë deri në katërfishin e kufirit prej 0.1 mikrogramë për litër ujë të pijshëm. Këto kimikate kërcënuese për shëndetin kanë hyrë në ujërat nëntokësore nëpërmjet agjentëve zjarrfikës në aeroportin Basel-Mulhouse, veçanërisht gjatë ushtrimeve të shuarjes së zjarrit, raporton Blick, përcjell albinfo.ch.

Pavarësisht afërsisë së tyre të drejtpërdrejtë, uji i pijshëm në Bazel dhe Allschwil (Kantoni i Basel-Landschaft) nuk preket sepse nuk nxirret nga ujërat nëntokësore atje, por nga Rhine. Sipas kimistit kantonal të Bazelit, Yves Parrat, ky ujë përmban shumë më pak PFAS dhe filtrat e karbonit të aktivizuar do ta eliminonin këtë substancë gjatë trajtimit të ujit të rubinetit.

Megjithatë, Parrat flet për një “situatë shqetësuese”. PFAS është gjithashtu i pranishëm në ujërat nëntokësore të Bazelit. Dhe këto substanca nuk mund të hiqen më sepse mungon teknologjia dhe baza ligjore për ta bërë këtë.

Dy mocione të propozuara në nivel federal synojnë ta ndryshojnë këtë. Anëtarja e Këshillit të Shteteve të GLP, Tiana Angelina Moser, dëshiron një plan veprimi kundër kimikateve shumëvjeçare si PFAS. Dhe anëtarja e Këshillit të Shteteve të Qendrës, Marianne Maret, bën thirrje për vendosjen e vlerave kufitare për PFAS për të përshpejtuar rehabilitimin. Disa prej tyre përfshijnë shuma shumë të mëdha parash.

PFAS janë problem në shumë vende. Sipas Zyrës Federale për Mjedisin (FOEN), nivelet e ngritura të këtyre substancave “shpesh hyjnë në ujërat nëntokësore në zonën e ujëmbledhësit përmes përdorimit të shkumave zjarrfikëse që përmbajnë PFAS”. Kjo vlen jo vetëm për aeroportet, por edhe për qendrat e trajnimit të shërbimit zjarrfikës dhe të mbrojtjes civile: “Bazuar në përvojën e mëparshme, nëse trajnimi është kryer me agjentë shuarëse që përmbajnë PFAS, duhet të supozohet se këto qendra trajnimi mund të jenë të kontaminuara”.

Uji në aeroportin e Cyrihut, në rregull

FOEN thekson se zbatimi i vendeve të kontaminuara është një çështje kantonale. Kantoni i Cyrihut aktualisht po heton vendet e dyshuara të kontaminuara. Vlerat aktuale kufitare të PFAS për 2023 dhe 2024 u përmbushën në vendin e nxjerrjes së ujërave nëntokësore pranë aeroportit, shkroi Departamenti i Ndërtimit në përgjigje të një hetimi.

Kimikatet PFAS kanë qenë prej kohësh një komponent i shkumave zjarrfikëse pikërisht për shkak të qëndrueshmërisë së tyre. Këto ishin standardet ndërkombëtare dhe kërkoheshin edhe në Euroaeroport, sipas prefekturës. Që kur agjentët e shuarjes pa PFAS u miratuan në vitin 2017, aeroporti i ka përdorur vetëm ato.

Prefektura tani u ka kërkuar bashkive të prekura që të paraqesin një plan deri në fund të vitit se si synojnë të ulin nivelet e PFAS në ujin e pijshëm nën kufirin. Impiante të lëvizshme të trajtimit të ujit do të sigurohen në afat të shkurtër dhe sisteme më të mëdha filtrimi në afat të mesëm. Vlerësohet se kostoja e investimit për filtrat e ujit në njëmbëdhjetë bashkitë e prekura shkon në rreth 20 milionë euro. Përveç kësaj, do të ketë kosto operative prej rreth 600,000 euro në vit. Prandaj, çmimi i ujit të pijshëm ka të ngjarë të rritet duke filluar nga viti 2026.

Në rast se nivelet e PFAS në ujin e pijshëm mbeten shumë të larta edhe me sistemet e filtrit, prefektura po kërcënon me kufizime më të rrepta në përdorim.

10 dhe 11 maj: Lorena Kengji, pjesë e ekspozitës artistike në Kreuzlingen

Më 10 dhe 11 maj, nga ora 14:00 deri në orën 18:00, do të zhvillohet hapja (“vernissage”) e ekspozitës artistike, një hapësirë e mbushur me art, ku pjesëmarrëse është edhe Lorena Kengji.

Ajo ka lindur, është rritur dhe jeton në Zvicër. Ka përfunduar studimet në degën e ekonomisë, transmeton albinfo.ch.

Lorena përfaqëson një përzierje të harmonishme të dy kulturave: shqiptare dhe zvicerane. Arti është pasioni i saj, të cilin e ushtron me dashuri në kohën e lirë. Për Lorenën, krijimtaria është një mënyrë për të ruajtur ekuilibrin në përditshmëri, por edhe një formë për të ndarë bukurinë dhe ndjeshmërinë e artit me të tjerët – duke e sjellë atë në shtëpitë e atyre që e vlerësojnë.

Nëse do ta përshkruanim Lorenën si person, mjaftojnë vetëm pak minuta bisedë për të kuptuar se ajo është një përzierje e harmonishme e dy kulturave: shqiptare dhe zvicerane. Ajo i ruan me përkushtim vlerat dhe traditat më të mira shqiptare, ndërsa virtytet e kulturës zvicerane – si korrektësia, përpikëria dhe respekti për të tjerët – i reflekton çdo ditë në jetën e saj dhe në rrethin ndërkombëtar që e rrethon.

Pagat që mund të priten në Zvicër në vitin 2025

Edicioni i ri i “Librit të pagave zvicerane”, i përpiluar nga kantoni i Cyrihut, ofron një vështrim mbi pagat e paguara në vitin 2025 në disa sektorë. Por ata nuk janë të barabartë në të gjithë vendin.

Në fakt, “Lohnbuch” mund të jetë fare mirë burimi më gjithëpërfshirës i Zvicrës për pagat: përveç bazimit të shifrave të saj në marrëveshjet kolektive, libri gjithashtu grumbulloi të dhëna nga Anketa Zvicerane e Strukturës së Pagave të kryer nga Zyra Federale e Statistikave (FSO).

Në total, ai përfshin 9,400 statistika të pagave në qindra sektorë dhe vende pune.

Këtu janë disa nga pagat mujore të përmendura në libër:

Ekzekutivi kryesor: 21.538 franga

Dizajneri grafik: 5000 franga

Inxhinieri: 9583 franga

Specialisti i bioteknologjisë: 12,479 deri në 15,959 franga

Farmacisti: 8000 franga

Specialisti i teknologjisë ushqimore: 10258 franga

Punonjës IT: 5000 franga

Mbështetje në zyrën e pasme: 5,231 franga

Specialisti financiar: 5577 franga

Industria e ndërtimit: 5599 franga

Prodhimi i djathit: 5972 franga

Asistent veterinar: 7427 franga

Higjenist dentar: 5937 franga

Elektricist: 5000 franga

Variablat në lojë

Sidoqoftë, nuk duhet t’i merrni këto paga me vlerë nominale.

Kjo jo vetëm sepse janë mesatare të përgjithshme, por edhe sepse janë marrë parasysh nuanca të ndryshme gjatë procesit të llogaritjes.

Për shembull, pagat më të larta shpesh paguhen në punë të cilat jo vetëm kërkojnë arsim të lartë, trajnim më të gjerë ose njohuri të specializuara, por edhe disa paga bazohen në numrin e viteve të punësimit të një personi të caktuar, përcjell albinfo.ch.

Me fjalë të tjera, lindin dallime midis atyre që kanë qenë të punësuar për një kohë të gjatë dhe atyre që sapo kanë filluar.

Pabarazitë rajonale

Këto paga janë përmbledhje të shkallëve të ndryshme të pagave të praktikuara në të gjithë vendin.

Ky është një sqarim i rëndësishëm, pasi pagat ndryshojnë shumë nga njëri rajon në tjetrin.

Në kantonin e Cyrihut, për shembull, ato janë 11 për qind më të larta se mesatarja zvicerane, tregon Lohnbuch.

Pagat në rajonin e Liqenit të Gjenevës (i formuar nga kantonet e Gjenevës, Vaud dhe Valais) janë, nga ana tjetër, pak më të ulëta (me 0.4 për qind) se mesatarja kombëtare – kjo është kryesisht sepse, ndërsa pagat në Gjenevë dhe Vaud janë relativisht të larta, ato ‘shtyhen poshtë’ nga pagat në Valais.

Dhe në Ticino, paga është edhe më shumë nën mesataren kombëtare: me 17.4 për qind.

Presidentja Osmani: Kosova si një destinacion premtues për investime

Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, sot është shprehur se Kosova është një destinacion premtues për investime, përcjell albinfo.ch.

“Gjatë takimeve me përfaqësuesit e Dhomës Kombëtare të Tregtisë dhe Investimeve të Malajzisë (NCCIM), si dhe me përfaqësues nga sektori i prodhimit, teknologjisë informative dhe turizmit në Malajzi — organizata këto që përfaqësojnë mbi 100 000 biznese — diskutuam për potencialin e madh që ofron Kosova në sektorë të ndryshëm, me një klimë gjithnjë e më atraktive për investime të huaja”, ka thënë ajo.

Lozanë: Shqipëria në qendër të vëmendjes në Festivalin Universal të EHL

Bëhet e ditur se turizmi dhe kulinaria shqiptare u promovuan sot në një nga universitetet më prestigjioze në botë për Hoteleri dhe Turizëm – EHL (École hôtelière de Lausanne), transmeton albinfo.ch.


Në Festivalin Universal të organizuar nga ky institucion, Ambasada e Republikës së Shqipërisë në Bernë, në bashkëpunim me studentët shqiptarë të EHL, përfaqësuan Shqipërinë me stendën “Albania”, duke sjellë një atmosferë të ngrohtë dhe mikpritëse shqiptare.

Vizitorët patën mundësi të njihen me pasuritë turistike të Shqipërisë përmes videove, fotove dhe materialeve informuese, si dhe të shijojnë gatime tradicionale shqiptare të përgatitura me dashuri nga vetë studentët. Ky aktivitet u zhvillua në vigjilje të hapjes së sezonit turistik dhe shërbeu si një mundësi e shkëlqyer për të prezantuar Shqipërinë si një destinacion që pret të zbulohet.

Në këtë aktivitet mori pjesë edhe z. Valon Gashi, Sekretar i Parë i Ambasadës, i cili u foli studentëve për zhvillimet pozitive në sektorin e turizmit dhe ftoi të rinjtë të vizitojnë dhe të promovojnë vendin tonë.

“Shqipëria, një perlë në zemër të Mesdheut, mirëpret botën me bukuritë e saj natyrore, kulturën e pasur dhe mikpritjen unike”, shkruan Ambasada e Shqipërisë në Zvicër. 

 

Guinness World Records publikon qenin më të gjatë dhe më të shkurtë në botë

Së fundmi, Guinness World Records shpërndau një video nga takimi historik midis qenit më të gjatë të gjallë në botë, gati një metër të gjatë, dhe qenit më të shkurtër, vetëm 8.8 centimetra, përcjell albinfo.ch.

Reginald dhe Pearl u takuan në shtëpinë e pronarit të Reginaldit në Idaho.

“Unë nuk jam i shqetësuar se Reggie nuk do të jetë i kujdesshëm me Pearl. Ai është shumë, shumë i kujdesshëm dhe i vetëdijshëm. Parashikoj që ai do të jetë vërtet i mirë me të dhe ndoshta edhe më i interesuar,” tha Sam.

Pronarja e Pearl, Vanessa Semler, shtoi se qentë me madhësi të vogël u pëlqejnë shumë qentë më të mëdhenj.

Rama: Shumë shpejt do të ketë fluturime nga aeroporti i Gjirokastrës

Nga Gjirokastra, ku vijoi me turin e radhës elektoral, kryesocialisti Edi Rama foli për zhvillimin e turizmit në Gjirokastër, por edhe në gjithë jugun e Shqipërisë. Rama pret që turizmi të rritet edhe me hapjen e aeroportit sezonal që është projektuar të ndërtohet në Gjirokastër, përcjell albinfo.ch.

Ai shprehet i bindur se brenda vitit 2030 do të ketë fluturime nga aeroporti i Gjirokastrës:

“Aeroporti i Gjirokastrës, që sot është një aeroport funksional për aktivitete sportive, ka rezultuar se ka pika më ideale për të bërë aeroportin turistik të jugut. Ne nisëm me projektin e Sarandës, bëmë edhe garë, por nuk rezultoi e suksesshme. Kemi marrë konsulencë ndërkombëtare, kanë parë të gjitha parametrat e korridoreve të ajrit dhe, duke pasur këtë lidhje të shkurtër dhe të shpejtë mes Gjirokastrës dhe bregdetit, rezulton se pika më ideale për të ndërtuar aeroportin është Gjirokastra. Projekti, koncepti, është gati.

Nuk është aeroport i madh si Vlora, por sezonal. Kemi besim që në Shqipërinë e 2030-ës do të ketë fluturime që ulen dhe ngrihen nga aeroporti i Gjirokastrës”, tha Rama.

Osmani, mirënjohëse për mikpritjen që ia bëri kryeministri i Malajzisë

Presidentja Vjosa Osmani është shprehur mirënjohëse për mikpritjen e jashtëzakonshme të kryeministrit të Malajzisë, Anwar Ibrahim, në kompleksin qeveritar Seri Perdana në Putrajaya.

Përmes një postimi në Facebook, e para e vendit veçoi disa nga momentet më kulminante të kësaj dreke zyrtare, përcjell albinfo.ch:

“Një mikpritje e jashtëzakonshme nga kryeministri Anwar Ibrahim gjatë drekës zyrtare në kompleksin qeveritar Seri Perdana në Putrajaya. Elementet e pasura të kulturës malajziane — nga produktet tradicionale e deri tek vallet plot ngjyra — të ndërthurura mjeshtërisht me tingujt e muzikës së bukur shqipe, e bënë këtë drekë zyrtare edhe më të veçantë. Faleminderit, Malajzi!”

Dita Botërore e Lirisë së Shtypit

3 maji është një datë që feston parimet themelore të lirisë së shtypit, për të vlerësuar lirinë e shtypit në mbarë botën, për të mbrojtur median nga sulmet ndaj pavarësisë së saj dhe për të nderuar gazetarët që kanë humbur jetën në ushtrimin e profesionit të tyre.

Dita Botërore e Lirisë së Shtypit u shpall nga Asambleja e Përgjithshme e OKB-së në vitin 1993, pas një rekomandimi të miratuar në sesionin e 26-të të Konferencës së Përgjithshme të UNESCO-s në vitin 1991.

Tema e Ditës Botërore të Lirisë së Shtypit për vitin 2025 është “Raportimi në botën e re të guximshme – ndikimi i inteligjencës artificiale në lirinë e shtypit dhe median”.

OKB thotë se rritja e shpejtë dhe përdorimi i inteligjencës artificiale (IA) po ndryshon gazetarinë, median dhe lirinë e shtypit në mënyra të mëdha. Ndërsa parimet e medias së lirë, të pavarur dhe pluraliste mbeten vendimtare, ndikimi i IA-së në mbledhjen, përpunimin dhe shpërndarjen e informacionit është i thellë, duke paraqitur si mundësi novatore, ashtu edhe sfida serioze.

Dietikon: Kosovari vdes pas sulmit me thikë – Arrestohet një ugandas

Një burrë është goditur me thikë dhe është plagosur për vdekje në një apartament në Dietikon, Cyrih, të premten në mbrëmje. Policia ka arrestuar një të dyshuar.

Viktima e njoftoi vetë Policinë Kantonale të Cyrihut pak pas orës 23:00, kanë njoftuar të shtunën mediat, transmeton albinfo.ch. Policët që u dërguan në vendngjarje e gjetën 43-vjeçarin të plagosur rëndë në apartamentin e tij. Përkundër ndihmës së menjëhershme në ringjallje, kosovari ndërroi jetë nga plagët e marra, shkruan sda.ch.

Sipas raportimeve, një burrë 56-vjeçar nga Uganda dyshohet se ka kryer krimin. Ai u arrestua pak më vonë në stacionin e trenit Dietikon.

Rrethanat e sakta të krimit dhe motivi janë aktualisht të paqarta. Policia Kantonale e Cyrihut dhe Zyra e Prokurorit Publik I për Krime të Dhunshme kanë filluar hetimet.

Përveç Policisë Kantonale, në vendngjarje ishin edhe Policia e Qytetit Dietikon, shërbimet e shpëtimit, mjekët e urgjencës, Instituti i Mjekësisë Ligjore të Cyrihut dhe Instituti i Mjekësisë Ligjore i Universitetit të Cyrihut.

Andi Zeqiri mund të kthehet në Bundesligë

Andi Zeqiri mund të kthehet në Bundesligën gjermane—por tani te Borussia Mönchengladbach—kanë raportuar të premten mediumet belge, përcjell albinfo.ch.

Zeqiri në gusht të vitit 2021 i ishte bashkuar Augsburg-ut të Bundesligës në huazim, ndërsa kishte qëndruar për një edicion. Ishte huazuar nga Brighton-i i Premier Leagues.

Në Bundesligë, sulmuesi 25-vjeçar kishte realizuar dy gola e dhënë dy asistime për Augsburg-un në 22 paraqitje.

Aktualisht bën karrierë te Standard Liège si i huazuar nga Genk-u. Ai me Genk-un ka kontratë deri në vitin 2026, ndërsa deri në fund të edicionit do të jetë te Standard-i.

Por në afatin kalimtar të verës, Zeqiri mund të kthehet në elitën gjermane, pas interesimit të Borussia Mönchengladbach-ut.

Mediumi “SFM Football” në Belgjikë ka shkruar se për Zeqirin—që ka 16 paraqitje e një gol të shënuar për Zvicrën—janë interesuar edhe dy klube të elitës së futbollit në Arabinë Saudite.

Zeqiri në Belgjikë këtë edicion ka 28 paraqitje në të gjitha garat, ndërsa ka kontribuar me dhjetë gola e katër asistime.

Aktualisht është i lënduar në nyjën e këmbës dhe nuk ka luajtur në katër ndeshjet e fundit. Paraqitjen e fundit e pati ndaj Charleroi-t më 6 prill.

LDK: Kështu do të vazhdojmë derisa VV-ja të reflektojë

Në një deklaratë për media, deputetja e LDK-së, Hykmete Bajrami, ka thënë se përderisa Lëvizja Vetëvendosje nuk do të reflektojë, situata do të mbetet e njëjtë.

Bajrami përsëriti se ndryshimi për votim të fshehtë është shkelje ligjore e kushtetuese.

“VV-ja tash ka ndryshuar strategji. Në vend që të vendosë emrin e Albulena Haxhiut, tani po kërkon votë për një komision për votim të fshehtë, të cilin e kemi argumentuar se është shkelje ligjore e kushtetuese dhe ndryshim i paligjshëm i mënyrës së votimit në proces. Nuk do të bëhemi pjesë e një shkelje të tillë. Na vjen keq për Deharin, i cili nuk përfaqëson partinë ku bën pjesë, por është kryesues vetëm për shkak të moshës. Ai duhet ta ndjekë skenarin e sekretariatit të Kuvendit. Ne nuk kemi votë për Albulena Haxhiun.

“Kryeparlamentari duhet të zgjidhet me marrëveshje politike, dhe kështu do të vazhdojmë derisa VV-ja të reflektojë”, u shpreh deputetja e LDK-së.

Rrahje masive mes kroatëve e shqiptarëve në Zagreb, ka të plagosur

Raportohet se për arsye të një konflikti për  parking në Dubravë të Zagrebit janë përleshur pesë shtetas shqiptarë, përcjell albinfo.ch.

Policia e ka denoncuar 23-vjeçarin pas përfundimit të hetimit penal dhe duke pasur parasysh faktet e vërtetuara, për rrezikim të jetës dhe pronës. Me veprimet e tij, më saktësisht duke qëlluar me armë zjarri, më 25 prill, rreth orës 17:30, ai ka rrezikuar jetën e shqiptarëve të moshës midis 17 dhe 46 vjeç.

Referuar një kallëzimi penal, 23-vjeçari ka drejtuar një Volkswagen në rrugën Bahman me një mik në makinën e tij. Disa minuta më vonë, ka shpërthyer një grindje me shtetas të huaj, e ndjekur nga një konflikt fizik ku janë përfshirë pesë shqiptarë, raporton Portali Mërgata.

Gjatë përleshjes, 23-vjeçari, dyshohet nga policia, ka nxjerrë një armë të markës dhe kalibrit të panjohur dhe ka qëlluar me të një herë në ajër dhe dy herë në tokë.

Ngjarja e lartpërmendur nga apartamenti u vëzhgua nga një 20-vjeçar, një 21-vjeçar dhe një 23-vjeçar, pas së cilës ata zbritën nga apartamenti dhe u bashkuan në një konflikt të përbashkët verbal dhe fizik. Duke vepruar kështu, të gjithë pjesëmarrësit së bashku prishën rendin dhe qetësinë publike dhe shqetësonin qytetarët kalimtarë dhe banorët e rrugëve përreth. Pas kryerjes së krimit, i dyshuari 23-vjeçar iku nga vendi i ngjarjes me një makinë personale në pronësi të një 20-vjeçari, por më pas u gjet – zbulon PU Zagrebka.

Ata gjithashtu theksojnë se të gjithë pjesëmarrësit e tjerë në konfliktin verbal dhe fizik, dhe ishin gjithsej tetë prej tyre, u kapën në vendngjarje, kështu që u arrestuan menjëherë. Ata u pasuan nga një aktakuzë për shkelje të Nenit 13. Ligji për Kundërvajtjet kundër Rendit dhe Qetësisë Publike, pas së cilës u sollën në Gjykatën Komunale për Kundërvajtje në Zagreb.

Katër shtetas shqiptarë të moshës 21, 24, 24 dhe 46 vjeç, si dhe një 20-vjeçar, 21-vjeçar dhe një 23-vjeçar u shpallën fajtorë nga gjykata dhe u dënuan secili me nga 500 kuna gjobë.

Një i mitur, nga ana tjetër, një 17-vjeçar shqiptar u qortua vetëm nga gjykata, duke i vendosur një masë.

– Oficerët e policisë kundër 20-vjeçarit vazhdojnë hetimin penal. Si pasojë e konfliktit fizik, i mituri u plagos – përfundojnë ata nga PU Zagreb, duke shtuar se 23-vjeçari iu dorëzua mbikëqyrësit të paraburgimit që nga fillimi i historisë me kallëzimin penal.

Zhvillimi i popullsisë në qytetin e Cyrihut

Popullsia rezidente e përhershme e Cyrihut ka arritur një nivel rritje banorësh. Ndërkohë që emigracioni ka rënë krahasuar me vitin rekord 2023, imigracioni është rritur në këtë kanton, transmeton albinfo.ch.

Arsyet e rritjes së popullsisë në këtë kanton janë  të shumta. Punësimi i lartë, pagat e larta, numri i madh i firmave, ka bërë që numri i puntorëve të rritet ndjeshëm në këtë kanton.

Më 31 dhjetori 2023, në qytetin e Cyrihut jetonin 433,989 njerëz. Popullsia më e lartë në fund të vitit u arrit më 1962 me 440,180 banorë.

Statistikisht, dendësia e popullsisë në fund të vitit 2020 ishte 4,723 banorë për kilometër katror. Në atë kohë, 33.8 përqind e banorëve të regjistruar në Cyrih ishin të huaj pa shtetësi zvicerane.

Në nëntor të vitit 2016, popullsia e Cyrihut përbëhej nga 170 vende.

Origjina e popullsisë së qytetit të Zyrihut në vitin 2021 (përzgjedhje)

Prejardhja Numri Përqindja

Zvicër 295,333 67.9%

Gjermani 32,472 7.5%

Itali 15,568 3.6%

Portugali 7,232 1.7%

Spanjë 6,655 1.5%

Francë 5,111 1.2%

Austri 4,934 1.1%

Mbretëri e Bashkuar 3,842 0.9%

Eritre 3,171 0.7%

Turqi 3,021 0.7%

Greqi 3,010 0.7%

Shumë njerëz që janë zhvendosur në Cyrih  nga kantone të tjera jetojnë atje (raportohet: 41% e popullsisë së qytetit, 60% e zviceranëve). Për shkak të ndryshimeve lokale dhe rajonale në normat e taksave, disa njerëz përpiqen të anashkalojnë regjistrimin në zonën e qytetit. Aktualisht në aglomeratën e Zyrihut jetojnë 1.19 milionë njerëz – sipas Eurostat 2012, shifra është 1,392,396; Në rajonin metropolitane të Zyrihut (duke përfshirë Winterthur, Baden, Brugg, Schaffhausen, Frauenfeld, Uster/Wetzikon, Rapperswil-Jona dhe Zug) ka rreth 1.83 milion.

Gjuhët

Gjuha zyrtare dhe e përbashkët është varianti zviceran i gjermanishtes së standardizuar, i cili njihet edhe si gjermanishtja e lartë (si në Gjermani) ose si gjermanishtja e shkruar (sepse përdoret kryesisht vetëm në komunikimin me shkrim). Kjo përdoret në gazeta dhe revista, në letërsi, në faqet e internetit dhe në parim në të gjithë komunikimin me shkrim. Për më tepër, gjermanishtja standarde zvicerane përdoret në formë të folur në universitete, shkolla, teatro, në programe lajmesh, programe diskutimi dhe programe të ngjashme në radio dhe televizion (përveç stacioneve lokale) dhe kryesisht në ngjarje zyrtare të institucioneve zyrtare (p.sh. debate parlamentare, gjykata).

Në jetën e përditshme, flitet kryesisht varianti lokal i gjermanishtes zvicerane, përkatësisht gjermanishtja e Zyrihut, ose një nga dialektet e tjera zvicerane. Kjo situatë gjuhësore diglosike është tipike për të gjithë Zvicrën gjermanishtfolëse. Sipas regjistrimit të vitit 2010 (ishin të mundshme përgjigje të shumëfishta), 69.3% e banorëve të Zyrihut flasin gjermanishten zvicerane në shtëpi, ndërsa 22.7% flasin gjermanishten standarde (cili variant nuk është sqaruar). Përdorimi i anglishtes në jetën private në shtëpi është rritur ndjeshëm që nga regjistrimi i parafundit në vitin 2000: 8.8%. Italishtja vjen më pas me 7.1%, frëngjishtja me 4.5%, boshnjakishtja/kroatishtja/serbishtja me 4.1%, spanjishtja me 3.9%, portugalishtja me 3.1% dhe shqipja me 2.3%. 20% e banorëve të Zyrihut flasin dy ose më shumë gjuhë në shtëpi.

Provat për Eurovision 2025 së shpejti nisin në Bazel

Përgatitjet për Festivalin Evropian të Këngës Eurovision 2025 do të hyjnë së shpejti në një fazë vendimtare në Bazel. Gjatë dy javëve të ardhshme do të nisin provat dhe do të merren disa vendime kyçe për të përcaktuar fituesin e madh mes 37 artistëve në garë, raporton albinfo.ch.

Shqipëria këtë vit do të përfaqësohet nga grupi Shkodra Elektronike me këngën “Zjerm”, e cila është pritur shumë mirë si nga publiku ashtu edhe nga kritika. Madje, sipas një sondazhi të fundit të realizuar nga portali i njohur evropian Wiwibloggs, “Zjerm” është në krye të preferencave të publikut për të fituar konkursin.

Kënga shqiptare ka marrë 2 106 vota, që përbëjnë 11,11% të totalit, duke lënë pas konkurrentë të fortë si Finlanda dhe Suedia.
Finlanda renditet e dyta me 1 969 vota (10,39%), ndërsa Suedia ndjek në vendin e tretë me 1 620 vota (8,55%).

Renditja e preferencave sipas sondazhit:

  • Shqipëria – 11,11 % (2 106 vota)

  • Finlanda – 10,39 % (1 969 vota)

  • Suedia – 8,55 % (1 620 vota)

  • Austria – 6,38 % (1 210 vota)

  • Spanja – 4,64 % (879 vota)

  • Holanda – 3,65 % (692 vota)

  • Izraeli – 3,61 % (685 vota)

  • Franca – 3,32 % (630 vota)

  • Greqia – 3,28 % (622 vota)

  • Polonia – 3,10 % (588 vota)

(Totali i votave: 18 951)

Ushtarët amerikanë dhe gjermanë patrullojnë përgjatë kufijve të Kosovës

Ushtarët amerikanë dhe gjermanë të KFOR-it patrulluan përgjatë kufijve në Kosovë për të siguruar lirinë e lëvizjes dhe një mjedis të sigurt, përcjell albinfo.ch.

“Ushtarët e KFOR-it kryejnë në mënyrë rutinore patrullime ditore nëpër komuna të shumta të Kosovës për të ruajtur stabilitetin në rajon. Qoftë duke patrulluar në mënyrë të pavarur, apo duke u bashkuar me partnerët tanë të reagimit të sigurisë, KFOR-i mbetet i përkushtuar ndaj misionit tonë,” thuhet në njoftimin e KFOR-it.

“KFOR-i vazhdon të zbatojë mandatin e tij – bazuar në Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së të vitit 1999 – për të kontribuar në një mjedis të sigurt dhe të qëndrueshëm për të gjithë njerëzit dhe komunitetet që jetojnë në Kosovë, dhe lirinë e lëvizjes, në çdo kohë dhe në mënyrë të paanshme.

“KFOR-i punon në koordinim të ngushtë me Policinë e Kosovës dhe Misionin e Bashkimit Evropian për Sundimin e Ligjit në Kosovë (EULEX) në rolet e tyre përkatëse si reagues të sigurisë.”

Krasniqi: As për të 10-n herë e as për të 100-n, Albulena Haxhiu nuk kalon

Në një deklaratë për media, kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Memli Krasniqi, ka thënë se partia e tij nuk ka asnjëherë votë për kandidaten e LVV-së, Albulena Haxhiu, si kryetare e Kuvendit, përcjell albinfo.ch.

Ai ka theksuar se sa herë që LVV-ja do ta përsërisë emrin e Haxhiut, PDK-ja nuk do ta votojë.

“Në mungesë të shumicës parlamentare Albin Kurti e VV-ja edhe sot për të dhjetën herë po tentojnë që në forma të paligjshme, jokushtetuese, duke keqpërdorur mënyrën më eklatante një njeri të moshuar që është deputet, edhe sot tentuan që vërtetë të imponojnë vullnetin e tyre duke e shkelur Kushtetutën hapur. Ja u bëjmë të qartë, qytetarët nuk na kanë votuar as për ta shkelur ligjin e as Kushtetutën, na kanë votuar për tu dhënë institucione. As herën e parë, as të dhjetën e as herën e 100 nuk kalon Albulena Haxhiu sepse nuk e meriton ky Kuvend ta ketë në krye një figurë të tillë”, ka thënë ai pas mbylljes së seancës.  

Ndryshe, Seanca konstituive e Kuvendit, e dhjeta me rend ka dështuar sërish. Sot, krahasim me nëntë seancat e kaluara, u kërkuar ndryshimi i Komisionit për të votuar, nga forma e hapur në atë të mbyllur.

Deputetët e Kuvendit të Kosovës për të dytën herë me radhë kanë refuzuar që të formohet një komision për votimin e fshehtë për të votuar për kreun e ri të organit ligjvënës.

Seanca konstituive do të vazhdojë të hënën, më 5 maj, në orën 10:00.

Në vazhdimin e dhjetë të seancës konstituive, Partia Demokratike e Kosovës, Lidhja Demokratike e Kosovës, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dhe Lista Serbe kanë refuzuar sërish që të propozojnë një përfaqësues që do të siguronte mbarëvajtjen e votimit të fshehtë.

Para përpjekjes paraprake, më 1 maj, kreu i Lëvizjes Vetëvendosje, Albin Kurti, ftoi në takim udhëheqësit e Partisë Demokratike të Kosovës dhe Lidhjes Demokratike të Kosovës.

Kreu i PDK-së, Memli Krasniqi pranoi ftesën, por pas takimit ai nuk njoftoi për një ujdi se si të shkohet përpara.

Po atë ditë, deputetët u mblodhën, por kryesuesi i seancës, Avni Dehari, nga LVV-ja kërkoi që të krijohet një komision për votim të fshehtë për kryeparlamentarin e ri. Por, PDK-ja, LDK-ja, Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës dhe Lista Serbe refuzuan të propozonin ndonjë deputet për këtë komision dhe seanca u ndërpre.

Nuk kalon propozimi për Komisionin që mundëson votim të fshehtë

Për herë të dhjetë, të shtunën, dështoi përpjekja e konstituimit të Kuvendit. Ashtu si të enjten, edhe seanca e sotme nisi me votimin për krijimin e një komisioni ad-hoc për votim të fshehtë, por mori vetëm 54 vota. Kryesuesi, Avni Dehari, e mbylli seancën për mungesë kuorumi. Seanca e radhës do të mbahet të hënën, në orën 10:00.

Procesi i konstituimit të Kuvendit ka ngecur te zgjedhja e kryetarit të Kuvendit. Në seancën e sotme nuk kaloi propozimi i kryesuesit Avni Dehari për formimin e Komisionit Zgjedhor për Kryetarin e Kuvendit, që do të mundësonte votim të fshehtë. Pas kësaj, seanca u ndërpre.

Zgjedhjet parlamentare janë mbajtur më 9 shkurt 2025, dhe ende nuk kemi Kuvend të konstituuar.

Përpjekja e 10-të për konstituimin e Kuvendit

Sot, 3 maj, tashmë ka nisur seanca konstituive për Kuvendin e Kosovës.
Kandidatja e Lëvizjes Vetëvendosje për kryeparlamentare, Albulena Haxhiu, ka dështuar për gjashtë herë të sigurojë votat e nevojshme për t’u zgjedhur.
Ndërsa kjo është hera e dhjetë që tentohet të konstituohet Kuvendi.

(Lajmi në përditësim 10:30)

Për herë të dhjetë, të shtunën, dështoi përpjekja e konstituimit të Kuvendit. Ashtu si të enjten, edhe seanca e sotme nisi me votimin për krijimin e një komisioni ad-hoc për votim të fshehtë, por mori vetëm 54 vota. Kryesuesi, Avni Dehari, e mbylli seancën për mungesë kuorumi. Seanca e radhës do të mbahet të hënën në orën 10:00.

Birmingham: Shpërthen gazi, dy të rinj shqiptarë në gjendje të rëndë

Pas një shpërthimi gazi në qytetin Birmingham, u raportua se dy shqiptarë pësuan lëndime trupore me djegie, transmeton albinfo.ch.

Në një deklaratë publike të lëshuar nga Ambasada e Shqipërisë në Londër, është konfirmuar se ajo është në kontakt të vazhdueshëm me autoritetet britanike lidhur me shpërthimin e ndodhur dy netë më parë në Birmingham, ku dy shtetas shqiptarë mbetën të plagosur rëndë.

Postimi i plotë:

Një ngjarje e rëndë në Birmingham:

“Parmbrëmë në Birmingham të Anglisë, dy të rinj shqiptarë pësuan një aksident të rëndë në banesën e tyre, pas një shpërthimi të bombolës së gazit. Aktualisht, ata ndodhen në gjendje serioze në spitalin e Birminghamit, ku po marrin kujdes të specializuar mjekësor.

Ambasada e Shqipërisë ka vendosur kontakt me autoritetet britanike dhe po ndjek nga afër situatën. Dy përfaqësues të Ambasadës kanë vizituar të rinjtë në spital dhe janë në komunikim të vazhdueshëm me palët përkatëse.

Duke ndjerë mirënjohje për shërbimin mjekësor të urgjencës, reagimin e shpejtë dhe përkushtimin e tyre, lutjet tona janë me këta të rinj dhe familjen e tyre në këto momente të vështira.”

Një person tenton ta hapë derën e aeroplanit gjatë fluturimit Gjenevë-Prishtinë, publikohen pamjet

Raportohet se një person tentoni ta hapë derën e aeroplanit gjatë një fluturimi, Gjenevë – Prishtinë, transmeton albinfo.ch.

Kështu duket në disa pamje që kanë bërë vetë udhëtarët.

Sipas pamjeve, pasagjerët kanë mbajtur personin që tentoi të hapë derën, deri kur ka ndërhyrë policia.

I njëtji më pas është marrë nga ta, derisa dëgjohet edhe një përleshje verbale me një person tjetër.

https://www.facebook.com/share/v/18iZxEoBaH/?mibextid=wwXIfr

TikTok gjobitet me 530 milionë euro nga BE për transferim të të dhënave në Kinë

Platforma popullore e videove të shkurtra TikTok është goditur me një gjobë rekord prej 530 milionë eurosh (rreth 602 milionë dollarë) për transferimin e të dhënave personale të qytetarëve evropianë në Kinë, njoftoi sot Komisioni Irlandez i Mbrojtjes së të Dhënave (DPC), shkruan DW, transmeton albinfo.ch.

Në emër të Bashkimit Evropian, DPC deklaroi se TikTok kishte shkelur Rregulloren e Përgjithshme për Mbrojtjen e të Dhënave (GDPR), duke mos arritur të garantojë një nivel mbrojtjeje të barasvlershëm me atë të BE-së për të dhënat e përdoruesve evropianë, të cilat ishin të aksesueshme nga stafi në Kinë.

Sipas zëvendëskomisionerit të DPC-së, Graham Doyle, platforma nuk arriti të “verifikojë, garantojë dhe demonstrojë” se të dhënat personale të përdoruesve të saj në Evropë ishin të mbrojtura nga qasja potenciale e autoriteteve kineze, përfshirë në bazë të ligjeve kineze për kundërterrorizmin dhe kundërspiunazhin, që ndryshojnë ndjeshëm nga standardet e BE-së, transmeton albinfo.ch.

TikTok, që është në pronësi të kompanisë kineze ByteDance, ka selinë evropiane në Irlandë dhe për këtë arsye është subjekt i mbikëqyrjes së DPC-së, ashtu si edhe gjigantë të tjerë teknologjikë si Meta, Google dhe Amazon.

Kjo është gjoba e dytë më e madhe e vendosur ndonjëherë nga BE-ja për shkelje të privatësisë. Në vitin 2023, TikTok u gjobit me 345 milionë euro për mënyrën si trajtonte të dhënat e fëmijëve në BE.

Gjatë hetimit, TikTok kishte deklaruar se nuk ruante të dhënat e përdoruesve evropianë në serverë në Kinë, por më pas pranoi se një pjesë e vogël e të dhënave ishin përpunuar atje. Kompania e ka bërë të ditur se do të apelojë vendimin, transmeton albinfo.ch.

Në një deklaratë, TikTok këmbënguli se nuk ka marrë asnjëherë një kërkesë nga autoritetet kineze për të dhënat e përdoruesve evropianë dhe theksoi se ByteDance ka investitorë ndërkombëtarë, pavarësisht se selia kryesore ndodhet në Pekin.

Ndërkohë, TikTok përballet me shtim të kufizimeve ndërkombëtare, pasi disa vende si Pakistani, Nepali dhe territori francez i Kaledonisë së Re e kanë ndaluar përkohësisht aplikacionin.

Në Shtetet e Bashkuara, shqetësimet për sigurinë e të dhënave kanë qenë gjithashtu të theksuara. Ligji i nënshkruar nga Presidenti Joe Biden vitin e kaluar kërkon që ByteDance të shesë TikTok-un në SHBA ose të përballet me ndalim – një afat që aktualisht është në pritje të zbatimit nga administrata e Presidentit Donald Trump.