Të qenit në gjendje të flasësh një nga gjuhët kombëtare të Zvicrës është një domosdoshmëri për një numër kompanish, sektorësh dhe pozicionesh. Por mënyra se si e mëson atë ka më shumë rëndësi sesa certifikata që merr, shpjegon një ekspert.

Sekretariati Shtetëror për Migracionin (SEM) kërkon një nivel të caktuar aftësie në njërën nga gjuhët kombëtare për të marrë një leje pune, status të përhershëm qëndrimi dhe shtetësi.

Por a do t’ju lejojë arritja e një niveli të kërkuar të komunikoni lehtësisht dhe në mënyrë efektive në mjedisin e punës gjermanisht, frëngjisht ose italisht?
Shumë shtetas të huaj raportojnë se edhe pse kanë kaluar provimet e gjuhës së certifikuar nga SEM, ata ende kanë vështirësi në përcjelljen e qartë të mendimeve të tyre gjatë një takimi biznesi apo edhe në biseda joformale me folës amtare.

Akademik kundrejt performativ

Shumica prej nesh kanë dëgjuar njerëz të thonë (ose ndoshta e thatë vetë) se kanë pasur X vjet gjuhë X në shkollë, por ata ende nuk mund të lidhin një fjali koherente.

Arsyeja kryesore për këtë fenomen është se mësimdhënia e gjuhës në shumë shkolla në shumë vende është e orientuar kryesisht drejt të mësuarit të gramatikës, kohëve dhe strukturës së fjalive, duke injoruar aftësitë e të folurit aktiv.

Dhe e njëjta qasje është gjithashtu e zakonshme në shkollat ​​e gjuhëve – duke përfshirë ato në Zvicër.

Kjo metodë funksionon për kalimin e testeve, por jo për situata të jetës reale.

Qoftë në biznes apo në jetën shoqërore, “gjuha nuk është akademike, është performative”, i thotë The Local Eveline Rosa, themeluese e XLINGUA, një startup mësimi gjuhësh me bazë në Cyrih.

Dhe megjithëse puristët mund të mos pajtohen, në realitet trajnimi gjuhësor për qëllime karriere nuk duhet të bazohet në gramatikë të përsosur, tha ajo.

“Pas vitesh brenda shkollave tradicionale të gjuhëve, kuptova se shumë emigrantë shumë të kualifikuar kalojnë provimet e gjermanishtes, por ende humbasin ngritje në detyrë, mundësi lidershipi dhe integrim shoqëror sepse ngrijnë kur flasin nën presion.”

Të paktën një pjesë e fajit i takon strukturës së mësimeve tipike të gjuhës – si ato fizike ashtu edhe ato online, vuri në dukje Rosa: “Ora të mëdha mësimi, kurrikula të rënda në gramatikë dhe të mësuarit pasiv. Kjo funksionon për kalimin e testeve, por jo për momentet e të folurit me rrezik të lartë si takimet, negociatat ose rrjetëzimi.”

Prandaj, arritja e një niveli gjuhësor të mandatuar nga SEM dhe që mësohet në shkolla “krijon një ndjenjë të rreme gatishmërie”, thotë Rosa. “Njerëzit e kuptojnë shumë vonë se certifikatat nuk janë të barabarta me performancën.”

Për shembull, ajo thekson se niveli i aftësisë B2 është “gënjeshtra më e shtrenjtë”.

Kjo sepse “njerëzve u thuhet se kur të arrijnë atë nivel, do të jenë të rrjedhshëm”.

Në realitet, megjithatë, “shumë profesionistë arrijnë nivelin B2, ngrihen në detyrë, transferohen në Zvicër dhe më pas zbulojnë se ende ngrijnë në takime dhe ndërveprime të përditshme”.

Por ekziston një “kosto e fshehur karriere” për profesionistët e huaj në Zvicër dhe për mundësitë e punës që mund të mos u vijnë, thotë ajo.

“Shumë emigrantë me kualifikim të lartë kalojnë provimet e gjermanishtes, por prapë humbasin ngritje në detyrë, mundësi lidershipi dhe integrim social sepse ngrijnë kur flasin nën presion”, thotë Rose, shkruan thelocal, transmeton albinfo.ch.

“Njerëzit e kuptojnë shumë vonë se certifikatat nuk janë të barabarta me performancën. Karrierat ngecin, integrimi ngadalësohet dhe besimi bie”, thotë ajo.

Nuk janë më të lidhur me gjuhën

Për shtetasit e huaj që duan të ndërtojnë një karrierë të suksesshme në Zvicër (gjuhët amtare të të cilëve nuk janë gjermanishtja, frëngjishtja ose italishtja), këto tre këshilla janë “kritike për të kapërcyer hendekun gjuhësor”, thotë Rose.

Mos prisni të flisni në mënyrë të përsosur

Harrojeni gramatikën e librave shkollorë në fillim dhe përqendrohuni në komunikim. “Qëllimi është të thyhet barriera psikologjike, jo të kalohet me sukses një test gramatikor. Zgjidhni një mjedis mësimor ku të folurit që nga dita e parë, në gjuhën e synuar, është përparësia.”

Stërvituni për situata reale, jo për gjuhën e librave shkollorë

Praktikohuni për atë që do të përballeni në të vërtetë: takime, seanca reagimi, prezantime dhe biseda të shkurtra. “Mësimi i bazuar në kontekst ndërton përgjigje automatike – pikërisht ajo që ju nevojitet nën presion. Ju po e mësoni gjuhën për jetën, jo për një klasë mësimi”, thotë ajo.

Mësoni shtresën kulturore

Në Zvicër, ju përballeni me gjermanishten e lartë (ose frëngjishten ose italishten) në punë, një dialekt shoqëror dhe norma komunikimi të nuancuara kudo.

“Zotërimi i këtyre shtresave ndërton besim dhe krijon prani të vërtetë lidershipi.”

Zvicra ka vënë re një rritje të ndjeshme të numrit të përpjekjeve nga shtetet e huaja për të ndikuar në opinionin publik zviceran.

“Qëllimi është të polarizohet shoqëria, të përkeqësohen përçarjet ekzistuese dhe të minohet besueshmëria e institucioneve dhe medias. Ekziston gjithashtu një përpjekje për të tronditur besimin se ekziston informacioni objektiv”, tha Pälvi Pulli, Zëvendës Sekretar i Shtetit për Politikën e Sigurisë, për transmetuesin publik zviceran SRF.

Fushatat e dezinformimit për të prishur zgjedhjet ose referendumet zvicerane nuk janë vënë re deri më tani, shtoi Pulli. Por autoritetet janë në dijeni të aktiviteteve të tilla në vende të tjera.

Rumania mbajti zgjedhje të përsëritura presidenciale një vit më parë sepse, sipas një vendimi të Gjykatës Kushtetuese, ato ishin falsifikuar nga fushatat ruse të dezinformimit.

Michael Hermann, drejtor menaxhues i institutit kërkimor Sotomo, beson se demokracia e drejtpërdrejtë zvicerane e bën vendin veçanërisht të prekshëm. Kjo për shkak se njerëzit mbështeten në informacion të saktë për të vendosur për çështje thelbësore, transmeton albinfo.ch.

Por Hermann gjithashtu ka besim në qëndrueshmërinë e Zvicrës ndaj rreziqeve të mundshme nga fushatat e dezinformimit. “Demokracia e drejtpërdrejtë është gjithashtu një mundësi për të luftuar dezinformimin sepse njerëzit po diskutojnë të njëjtën temë njëkohësisht”, tha ai. “Nëse dikush pretendon diçka të rreme, pala tjetër mund ta korrigjojë atë.”

“Në demokracitë ku popullsia mund të votojë vetëm, gënjeshtrat mund të futen shumë më lehtë, të bëhen të besueshme nga një segment i popullsisë dhe të mos korrigjohen kurrë.”

Bashkimi Evropian po përpiqet të luftojë dezinformimin me Aktin e Shërbimeve Dixhitale. Në të kundërt, qeveria zvicerane është shumë e përmbajtur me rregulloren e saj.

Për shembull, ligji i propozuar i mediave sociale nuk kërkon që platformat dixhitale të bashkëpunojnë me zbatimin e ligjit ose të luftojnë dezinformimin.
Debati rreth dezinformimit, duke përfshirë çështjen se çfarë është dezinformim dhe çfarë jo, dhe nëse demokracia zvicerane ka nevojë për mbrojtje më të fortë kundër tij, sapo ka filluar në Zvicër. Kjo pjesërisht sepse Zvicra është ende më pak e prekur nga fushatat e dezinformimit sesa vendet e tjera.

Organizata bamirëse zvicerane Caritas po u bën thirrje politikanëve të bëjnë më shumë për të luftuar varfërinë.

Për të shënuar 125-vjetorin e Caritas Zvicër, një simpozium hodhi dritë mbi varfërinë në këtë vend dhe kërkoi zgjidhje për një shoqëri më të drejtë – një Zvicër pa varfëri.

Masat e kursimit dhe lufta socio-politike në llogore dominojnë sot në kurriz të të varfërve, sipas konferencës vjetore socio-politike të Caritas Zvicër. Numri i njerëzve në rrethana të pasigurta financiare është rritur për vite me radhë, u dëgjua në konferencë.

Kufiri i varfërisë bazohet në një nivel shumë të ulët jetese, i cili nuk garanton pjesëmarrje sociale. Familjet po shtyhen gjithnjë e më shumë në limit nga rritja e kostove të strehimit dhe primeve të sigurimit shëndetësor, dhe shumë fëmijë preken nga varfëria.

“Dhe pavarësisht të gjithave këtyre, një politikë e qëndrueshme e varfërisë është ende një ekzistencë në hije në Zvicër – gjendja aktuale e politikës së varfërisë është e papërballueshme”, tha Caritas.

Ministrja e qeverisë Elisabeth Baume-Schneider dhe Presidenti i Këshillit Shtetëror të Valais, Mathias Reynard, President i Konferencës së Drejtorëve Kantonalë të Çështjeve Sociale (SODK), morën pjesë gjithashtu në simpoziumin në Bernë me temën “Varfëria këtu dhe tani: ku qëndron Zvicra sociale?”.

Në fjalimin e saj, Baume-Schneider theksoi se varfëria ka shumë shkaqe. Ajo foli për kostot e kujdesit shëndetësor, rritja e të cilave ndihet drejtpërdrejt nga popullsia, shkruan swissinfo. “Por ne mund ta frenojmë rritjen,” tha ajo, transmeton albinfo.ch.

Janë arritur rreth 2 milionë CHF në kursime vjetore federale. Përveç kësaj, që nga ky vit të gjitha kantonet janë të detyruara të japin një kontribut minimal për uljen e primeve.

Borxhi gjithashtu shpesh luan një rol vendimtar kur njerëzit varfërohen. Rishikimi aktual i ligjit për mbledhjen e borxheve dhe falimentimin synon të përmirësojë situatën e atyre që janë në borxh.

Edhe pse shteti mban përgjegjësi për sigurimet shoqërore, një shoqëri civile e fortë me organizata të përkushtuara si Caritas është një partner i domosdoshëm, vazhdoi Baume-Schneider. Në fund të fundit, varfëria jo vetëm që rrezikon jetën individuale, por edhe kohezionin shoqëror.

Caritas Zvicër ka bërë fushatë për dekada të tëra për një luftë të vazhdueshme kundër varfërisë, në projekte dhe duke ndikuar në politikë. Sipas organizatës së ndihmës, shumë receta për uljen e varfërisë janë diskutuar për një kohë të gjatë, por ato “nuk zbatohen ose zbatohen vetëm me gjysmë zemre”.

Vizioni i Caritas është një botë e karakterizuar nga solidariteti, drejtësia dhe paqja, thotë ajo. Në këtë botë, të gjithë njerëzit do të gjenin kushte të drejta jetese dhe do të ishin në gjendje të përmbushnin potencialin e tyre në një mënyrë të vetëvendosur.

Për të shënuar 125-vjetorin e saj, organizata e ndihmës ka botuar një almanak shoqëror. Libri vjetor i Caritas përqendrohet në perspektiva të ndryshme mbi varfërinë në Zvicër. Ai përmban kontribute nga njerëz aktivë në politikë, kërkim dhe shoqëri civile.

Zvicra do të hapë gjashtë Qendra të reja Kombëtare të Kompetencës në Kërkim (NCCR) për të forcuar kërkimin e avancuar.

Ato do të marrin mbështetje financiare prej 98.7 milionë CHF midis viteve 2026 dhe 2029.

Gjashtë fushat e reja të kërkimit janë përzgjedhur nga qeveria, në bashkëpunim me Fondacionin Kombëtar të Shkencës Zvicerane, nga mbi 75 propozime të paraqitura, tha Departamenti Federal i Çështjeve Ekonomike, Arsimit dhe Kërkimit.

Qëllimi i qeverisë është të forcojë kërkimin dhe inovacionin zviceran në fusha strategjikisht të rëndësishme si mjekësia, teknologjitë kuantike dhe klima, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch.

NCCR-të, të cilat do të fillojnë punën në pranverë, do të bazohen në Universitetet e Bazelit, Bernës, Lozanës dhe Cyrihut, Institutet Federale të Teknologjisë në Lozanë dhe Cyrih, dhe Institutin Paul Scherrer.

Universitetet dhe institutet kërkimore pjesëmarrëse do të ofrojnë fonde shtesë që përputhen me fondet federale.

Grupi zviceran i shitjeve me pakicë Migros po mbyll të 15 degët fizike të markës së tij të shitjes së librave Ex Libris deri në fund të vitit.

Biznesi i librave online i grupit do të transferohet gradualisht në platformën dixhitale Galaxus. Kjo do të prekë 230 punonjës dhe shkurtimet e vendeve të punës nuk mund të përjashtohen.

Me këtë hap, Migros po e paketon ofertën e saj online për libra, tha kompania. Në të njëjtën kohë, po ecën përpara me riorientimin e saj strategjik larg shitjes me pakicë fizike.

Integrimi i plotë i biznesit online nga Ex Libris në Galaxus duhet të përfundojë deri në mesin e vitit 2027.

Punonjësit e prekur

15 dyqanet e mbetura Ex Libris në Zvicrën gjermanishtfolëse do të mbyllen deri në fund të vitit 2026.

Mbyllja prek 230 punonjës shitjesh të Ex Libris. Sipas Migros, humbjet e vendeve të punës nuk mund të përjashtohen. Sa herë që është e mundur, atyre që preken do t’u ofrohet një pozicion i ri brenda Grupit Migros.

Një plan gjithëpërfshirës kombëtar social është përfunduar me partnerë socialë të brendshëm dhe të jashtëm, shtoi Migros. Ata që preken nga shkurtimet e vendeve të punës do të marrin përfitime individuale në varësi të kohëzgjatjes së shërbimit dhe moshës së tyre, shkruan swissinfo, transmeton albinfo.ch. Vendimi përfundimtar varet nga rezultati i procesit të vazhdueshëm të konsultimit.

Nga klubi i librit në dyqanin online

Ex Libris u themelua në fund të viteve 1940 si një klub libri dhe më vonë u mor në pronësi nga Migros. Shitësi me pakicë operonte mbi 100 degë Ex Libris në të gjithë Zvicrën për dekada. Nga viti 2010 e tutje, rrjeti i degëve u rrallua.

Shitësi me pakicë më i madh online i Zvicrës, Galaxus, do të marrë një gamë më të gjerë produktesh duke thithur tetë milionë tituj nga Ex Libris për t’i shtuar koleksionit të tij aktual prej 1.5 milionë librash.

Kriminalizimi i martesës mund të korrigjohet pa reformuar plotësisht sistemin, thanë kantonet të premten. Ata e hedhin poshtë taksimin individual në votimin e 8 marsit, i cili konsiderohet shumë radikal.

Dhjetë kantone e shfrytëzuan referendumin kantonal, të dytin në histori, kundër kësaj reforme tatimore. Për Markus Dieth, president të Konferencës së Qeverive Kantonale (CdC), kjo është “provë e seriozitetit të situatës. Këto nuk janë çështje detajesh, por rezerva themelore dhe një ndryshim i plotë i sistemit me efekte të rëndësishme në të gjitha nivelet”.

Një zgjidhje pragmatike do të kishte qenë e mjaftueshme. Dhe të kujtojmë se kantonet tashmë kanë gjetur zgjidhje për të korrigjuar kriminalizimin e martesës në një mënyrë pragmatike: ndarje, zbritje për të martuarit, përshtatje të shkallëve ose të tjera. “Këto modele janë të provuara dhe mund të transferohen në nivel kombëtar”, tha Franziska Biner, drejtuese e Departamentit të Financave të Valais.

Kantonet nuk janë kundër gjetjes së një zgjidhjeje në nivel federal dhe askush nuk e mohon nevojën për të vepruar, tha Markus Dieth. “Por ne nuk pranojmë pabarazi të reja”.

Pabarazi të reja

Ky projekt nuk është domosdoshmërisht “sinonim i barazisë më të madhe fiskale”, theksoi Valaisanne. Sipas saj, “taksimi individual do të disavantazhojë çiftet e martuara që kanë vetëm një të ardhur”. Çiftet me të ardhura të mëdha të shoqëruara me të ardhura shumë më të ulëta sekondare do të humbisnin gjithashtu.

Reforma parashikon një ndarje të barabartë të zbritjeve. Në këto raste, pjesa e partnerit me të ardhura të ulëta do të humbiste sepse të ardhurat janë shumë të ulëta.

“Në fakt, këto çifte janë shpesh familje me fëmijë, njëri prej prindërve të të cilëve merr përsipër shumicën e detyrave familjare pa shpërblim. A është e drejtë t’u thuhet këtyre çifteve: më falni, duhet të kishit zgjedhur një model tjetër familjar?”, tha Valaisanne, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Meqenëse të ardhurat nuk janë më kumulative, çiftet e martuara me paga të rehatshme dhe të krahasueshme do të paguanin më pak falë një shkalle më të butë. “Pse të favorizohen çiftet me të ardhura të mira?”

Në nivel federal, janë kryesisht çiftet e martuara më të pasura, të ardhurat e të cilëve shpërndahen në mënyrë të drejtë, që do të përfitonin nga projekti i paraqitur për votim.

Një reformë e konsideruar joproporcionale

Përveç kësaj, reforma e qeverisë është joproporcionale dhe gjeneron kosto të konsiderueshme, beson CdC. Zbatimi i saj “do të çonte në një ngarkesë pune dhe kosto shumë të larta për kantonet”, sipas Michèle Blöchliger, drejtuese e Departamentit të Financave të kantonit të Nidwald.

Sistemi i 26 kantoneve duhet të ndryshohet. Të gjitha normat dhe uljet e vendosura nga kantonet do të viheshin në pikëpyetje për një rezultat të pasigurt, argumentoi Michèle Blöchliger. Të gjitha aspektet e të ardhurave të një familjeje do të prekeshin, duke përfshirë uljet e primeve të sigurimit shëndetësor, bursat ose ndihmën me kujdesin jashtë familjes për fëmijët.

Kjo gjithashtu ndikon në bursa, zbritje për kujdes jashtë familjes ose ulje të primeve të sigurimit shëndetësor. Dhe për këtë arsye edhe në sistemet kompjuterike. Një ndërhyrje e tillë nuk është e nevojshme në sytë e kantoneve.

Këto të fundit presin 1.7 milion deklarata shtesë në të gjithë Zvicrën. Për administratat, kjo do të përfaqësonte një mbingarkesë të përhershme në çdo fazë të procedurës së taksimit, në veçanti për shqyrtimin e deklaratave ose përpunimin e kundërshtimeve dhe apelimeve.