Ousmane Dembélé shpallet lojtari më i mirë i botës për vitin 2025 nga FIFA

Ousmane Dembélé është shpallur lojtari më i mirë i vitit 2025 nga FIFA, duke fituar çmimin prestigjioz “The Best” pas një gare të fortë me talentin spanjoll Lamine Yamal dhe yllin francez Kylian Mbappé.

Sulmuesi i Paris Saint-Germain po kurorëzon një vit të jashtëzakonshëm, pasi më herët kishte fituar edhe Topin e Artë, falë paraqitjeve brilante si në nivel klubi ashtu edhe me përfaqësuesen franceze.

Sezoni i kaluar ishte historik për PSG-në, e cila arriti tripletën, duke përfshirë edhe triumfin e parë ndonjëherë në Ligën e Kampionëve. Dembélé ishte një nga figurat kyçe të këtij suksesi, duke dhënë kontribut vendimtar në rrugëtimin evropian të skuadrës parisiene.

Përveç kësaj, PSG u shpall fituese e Superkupës së UEFA-s, ndërsa në Kupën e Botës për Klube u rendit në vendin e dytë. Me kombëtaren franceze, Dembélé e mbylli vitin duke zënë vendin e tretë në Ligën e Kombeve.

Gjatë fjalimit në ceremoninë “The Best”, futbollisti francez u shpreh i emocionuar:

“Dua të falënderoj të gjithë bashkëlojtarët e mi. Çdo sukses vjen nga puna e madhe dhe përkushtimi. Faleminderit familjes sime dhe klubit për një vit të paharrueshëm. Faleminderit edhe Gianni Infantinos për urimin në ditëlindje. Shpresoj të jem sërish këtu vitin e ardhshëm.”

Me fitimin e Topit të Artë 2025 dhe çmimit “The Best”, Ousmane Dembélé e mbyll vitin si një nga futbollistët më të suksesshëm dhe më dominues në skenën botërore.

 

Qirinjtë ‘made in Switzerland’ mjeshtëria sfidon importet

Njëherë të përdorura vetëm për dritë, lutje ose festime ditëlindjeje, qirinjtë janë shndërruar në aksesor modern dhe simbol rehatie. Në një treg zviceran të mbushur me produkte të importuara, disa sipërmarrës nga pjesa frankofone e vendit po krijojnë qirinj cilësorë që po bëhen gjithnjë më të kërkuar.

Fokus tek produktet lokale

Qirinjtë e prodhuar në Zvicër përdorin dyll soje nga kultura evropiane pa OMGJ, parfume natyrale dhe fitila nga mbeturina druri. Të gjitha paketimet dhe etiketat vijnë nga furnizues zviceranë ose evropianë, duke mbajtur fokusin tek cilësia dhe produktet vendore.

Një treg i dominuar nga importet

Shumica e qirinjve të shitur në Zvicër vijnë nga jashtë. Në vitin 2024, vendi importoi 15,000 ton qirinj, fitilë dhe qirinj votivë, me një vlerë totale prej 67 milion frangash. Polonia, Kina dhe Gjermania janë furnizuesit kryesorë.

Çmimet ndryshojnë shumë: në disa dyqane qirinjtë kushtojnë nën 40 franga, ndërsa modelet më luksoze arrijnë deri në mbi 1,600 franga. Segmenti i qirinjve po rritet vazhdimisht, kryesisht për shkak të trendit të rehatisë në shtëpi dhe dëshirës për momente qetësie pas pandemisë.

Një ritual i vogël për qetësi

“Ndriçimi i një qiri nuk është vetëm një veprim i thjeshtë. Ai ndihmon në uljen e kortizolit dhe rritjen e oksitocinës, hormoni i mirëqenies,” thotë Julien Intartaglia, profesor i marketingut eksperimental në HEG Arc, Neuchâtel, transmeton albinfo.ch.

Ai shton: “Qiriri sot është diçka shumë qetësuese, sidomos në një periudhë të shpejtësisë teknologjike. Njerëzit kanë nevojë të përqendrohen në momente të veçanta, sikur koha të rrjedhë më ngadalë.”

Tregu zviceran dhe global i qirinjve

Edhe pse pjesa më e madhe e qirinjve shitet nga importet, produktet zvicerane po fitojnë terren. Tregu global i qirinjve po rritet me rreth 6.5% në vit, dhe pritet të arrijë 21 miliard dollarë deri në vitin 2030.

Feride Rushiti vlerësohet me Çmimin “European of the Year 2025″

Për herë të parë pas dhjetë vjetësh, ceremonia e ndarjes së Çmimit “European of the Year” u shënua nga dhënia e dy vlerësimeve, duke reflektuar një qasje gjithëpërfshirëse ndaj kontributeve që mishërojnë vlerat themelore evropiane të të drejtave të njeriut, drejtësisë dhe solidaritetit.

Njëri nga këto çmime iu nda Feride Rushiti, themeluese dhe drejtoreshë ekzekutive e KRCT – Kosova Rehabilitation Centre for Torture Victims, si dhe kandidate për Çmimin Nobel për Paqen 2025, shkruan albinfo.ch. Vlerësimi u dha si njohje e angazhimit të saj shumëvjeçar profesional dhe etik në rehabilitimin e të mbijetuarve të torturës, viktimave të luftës, refugjatëve, të riatdhesuarve dhe azilkërkuesve në Kosovë.

Në fjalën e saj të mirënjohjes, Rushiti e vendosi theksin te dimensioni kolektiv i këtij vlerësimi, duke nënvizuar se çmimi tejkalon aspektin individual dhe përfaqëson një rrugëtim të përbashkët institucional dhe njerëzor.

“Ky çmim është një vlerësim për mua, por mbi të gjitha është një dëshmi e rrugës sonë të përbashkët, e përkushtimit dhe e punës së palodhur të kolegeve dhe kolegëve tanë pranë të mbijetuarve,” u shpreh ajo. Rushiti ia dedikoi këtë mirënjohje grave, vajzave dhe burrave që i mbijetuan dhunës së luftës, duke theksuar se zëri dhe dinjiteti i tyre përbëjnë kujtesën kolektive dhe ndërgjegjen morale të shoqërisë kosovare.

Ajo falënderoi gjithashtu European Union in Kosovo për besimin dhe vlerësimin e vazhdueshëm, duke e cilësuar mbështetjen evropiane si thelbësore për forcimin e standardeve të të drejtave të njeriut dhe për proceset afatgjata të shërimit shoqëror.

Çmimi i dytë “European of the Year 2025” iu nda Perspektivës Rinore, studentëve të Fakultetit Juridik të Universiteti i Prishtinës, të cilët përmes pjesëmarrjes në gara ndërkombëtare të gjyqeve simuluese kontribuojnë në promovimin e sundimit të ligjit, drejtësisë dhe barazisë, duke përfaqësuar Kosovën në forume akademike ndërkombëtare.

Të dy vlerësimet u përcaktuan përmes votimit publik dhe synojnë të theksojnë rolin e individëve dhe institucioneve që, përmes punës së qëndrueshme dhe profesionale, avancojnë vlerat evropiane dhe forcojnë besimin në drejtësi, solidaritet dhe dinjitet njerëzor. Ceremonia u perceptua si një moment institucional reflektimi, që lidh kujtesën historike me përgjegjësinë e së tashmes dhe vizionin evropian të së ardhmes së Kosovës.

 

 

Donald Trump e klasifikon fentanylin si “armë shkatërrimi në masë”

Donald Trump nënshkroi një urdhër ekzekutiv që e klasifikon fentanylin, një opioid sintetik i fuqishëm përgjegjës për shumë mbidoza në Shtetet e Bashkuara, si “armë shkatërrimi në masë”.

“Tani me urdhrin ekzekutiv që do të nënshkruaj sot, ne formalizojmë klasifikimin e fentanylit si armë shkatërrimi në masë, sepse e tillë është,” tha presidenti amerikan nga Zyra Ovale.

“Asnjë bombë nuk bën atë që bën ky drogë: 200,000 deri në 300,000 njerëz vdesin çdo vit,” shtoi ai, transmeton albinfo.ch.

Sipas të dhënave të Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), numri total i vdekjeve nga mbidozat në SHBA gjatë vitit 2024 ishte rreth 80,000, prej të cilëve rreth 48,000 për shkak të opioideve sintetike.

“Armë kimike”

Dekreti specifikon se fentanyli “është më shumë një armë kimike sesa një narkotik”, duke justifikuar kështu klasifikimin.

“Prodhimi dhe shpërndarja e fentanylit, kryesisht përmes rrjeteve kriminale të organizuara, kërcënon sigurinë tonë kombëtare dhe ushqen anarki në kontinentin amerikan dhe në kufijtë tanë,” theksohet në dokument.

Trump gjithashtu deklaroi se administrata e tij po “merr në konsideratë” lehtësimin e kufizimeve federale mbi marihuanën duke e riformësuar si drogë më pak të rrezikshme. “Shumë njerëz e duan këtë riformatim sepse do të mundësonte kryerjen e një sasie të madhe kërkimesh që nuk mund të bëhen pa riformatimin,” tha ai.

Presion ndaj Meksikës dhe Venezuelës

Në shkurt, SHBA-ja klasifikoi disa kartele droge si “organizata terroriste të huaja” dhe shtoi presionin mbi Meksikën dhe, veçanërisht, Venezuelën nën udhëheqësin socialist Nicolás Maduro, të akuzuar për trafikun e drogës, edhe pse ekspertët thonë se kjo vend nuk është burimi kryesor i drogës që hyn në SHBA dhe nuk prodhon fentanyl.

Qeveria amerikane ka vendosur një forcë të madhe detare dhe ajrore në Karaibe dhe po kryen sulme kundër anijeve të dyshuara për transport droge, veçanërisht kokainë, si dhe në Pacifik.

Trump po modelon luftën kundër trafikut të drogës sipas terminologjisë dhe metodave të përdorura në luftën kundër terrorizmit.

Venezuela mohon akuzat për trafik droge dhe akuzon Uashingtonin se synon të rrëzojë Nicolás Maduron dhe të marrë rezervat e mëdha të naftës të vendit, të cilat janë nën embargo që nga viti 2019. Agjencia amerikane kundër drogës (DEA) thekson se kartelat meksikane janë “në zemër” të krizës së drogës sintetike në SHBA.

 

 

Produktet vegane dhe vegjetariane në Zvicër po ofrohen më pak, por kërkesa mbetet e lartë

Rritja fillestare e disponueshmërisë së produkteve vegane dhe vegjetariane në supermarketet zvicerane po qetësohet. Migros ka reduktuar gamën e markës së saj vegane “V-Love”, nga 145 produkte vitin e kaluar në rreth 110 sot për shitjet online, por ka zgjeruar ofertën e markave të jashtme, duke arritur afërsisht 1,200 produkte me etiketë vegane.

Coop ofron po aq produkte sa më parë, rreth 2,000, ndërsa zinxhiri gjerman Alnatura po mbyll degët në Zvicër, por produktet e saj mbeten në rafte.

Qumështi dhe zëvendësuesit e mishit bazuar në bimë janë produktet më të kërkuara, ndërsa djathërat vegane janë më pak popullorë. Sipas Swissveg, numri i vegetarianëve dhe veganëve në Zvicër stabilizohet rreth 5% të popullsisë, ndërsa shumë blerës janë konsumatorë rastësorë.

 

 

Punëtori i ndërtimit bie në kafazin e ashensorit, plagoset rëndë

Të martën në mëngjes, një punëtor ndërtimi në Zumikon u plagos rëndë në një aksident në vendin e punës. Ai ra nga një lartësi e madhe në një kafaz ashensori. Ai u dërgua në spital me lëndime të rënda, transmeton albinfo.ch.

Pak pas orës 8:15 të mëngjesit, burri 50-vjeçar ra nga kati i sipërm i ndërtesës shumëkatëshe në një bosht ashensori, siç deklaroi policia kantonale në një njoftim për shtyp të martën, shkruan blick.ch

Për arsye ende të panjohura, ai ra përmes një hapjeje në dysheme. I përmenduri u zhyt më shumë se 20 metra dhe ra në fund të kafazit të ashensorit. Ai u transportua në spital me lëndime të rënda.

Rrethanat e aksidentit në vendin e punës, nën hetime
Rrethanat e sakta të aksidentit në vendin e punës po hetohen nga policia kantonale e Cyrihut dhe zyra e prokurorit publik Winterthur/Unterland, përcjell albinfo.ch. Specialistë nga Policia Kantonale e Cyrihut dhe Instituti Mjeko-Ligjor i Cyrihut (FOR) u dërguan për të siguruar prova dhe për të dokumentuar vendin e aksidentit.

Bislimi: Komisioni Evropian heq shumicën e masave ndaj Kosovës

Zëvendëskryeministri i parë në detyrë për Integrim Evropian, Zhvillim dhe Dialog, Besnik Bislimi, ka bërë të ditur se Bashkimi Evropian ka vendosur të heqë shumicën e masave ndaj Kosovës, të lidhura me projektet e programeve IPA.

Përmes një postimi në Facebook, Bislimi njoftoi se gjatë ditës së sotme ka pranuar një letër nga Drejtori i Përgjithshëm për Zgjerim i Bashkimit Evropian, Gert Jan Koopman, në të cilën konfirmohet vendimi i Komisionit Evropian për heqjen e këtyre masave, në vlerë prej 34.6 milionë euro.

Ai theksoi se institucionet e Kosovës kanë insistuar vazhdimisht në heqjen e masave dhe e ka mirëpritur këtë hap nga ana e BE-së, duke vlerësuar se procesi duhet të vazhdojë sa më shpejt me heqjen e plotë të tyre.

“Nuk ka më asnjë arsye që një pjesë e masave të mbeten në fuqi, sidomos pas transferimit të pushtetit në katër komunat në veri në mënyrë ligjore dhe të qetë”, ka deklaruar Bislimi.

Sipas tij, ky vendim përbën një hap të rëndësishëm drejt normalizimit të plotë të marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Bashkimit Evropian, si dhe avancimit të mëtejmë të procesit të integrimit evropian të vendit.

Prokuroria e St. Gallenit ndëshkon një pasagjer treni për racizëm

Prokuroria Publike e St. Gallenit ka lëshuar një urdhër penal kundër një burri 47-vjeçar, duke vendosur një gjobë prej afërsisht 2,500 frangash zvicerane. Ai kishte fyer një shofer treni, duke shkelur kështu ligjin anti-racizëm.

“Tamil i ndyrë”,  “Sri Lanka i ndyrë”, “Kthehu në vendin tënd”, kishte thënë ai gjatë një kontrolli bilete në një tren nga Churi për në Cyrih pranë Liqenit Walen, transmeton albinfo.ch. Kjo rezulton sipas një urdhri penal të lëshuar nga Prokuroria Publike e Kantonit të St. Gallenit, shkruan sda.ch.

Personi i cili ka lindur në Turqi, ka shkelur dinjitetin njerëzor të shoferit me vërejtjet e tij, deklaron Prokuroria Publike.

Ai duhet të paguajë një gjobë prej 34 tarifash ditore prej 70 frangash zvicerane secila. Atyre do tu shtohen edhe tarifat dhe shpenzimet. Shuma totale është 3,040 franga zvicerane.

Merita Pinta, një zonjë e fortë, me shumë merita

Merita Pinta është tashmë një emër i përveçëm në komunitetin shqiptar të Zvicrës dhe jo vetëm kaq. Ajo, duke themeluar dhe drejtuar një kompani (Prima Pflege) me dy shtëpi për të moshuar, ku punëson rreth 100 persona, është një punëdhënëse e respektuar në rrethin ku jeton, e më gjerë.

Për këto dhe merita të tjera, platforma mediale e ka zgjedhur atë Personalitet të Vitit 2025 për fushën e shëndetësisë. Në vazhdim, intervista e zhvilluar me Merita Pintën.

albinfo.ch: Ju keni filluar rrugëtimin tuaj profesional si infermiere, ndërsa sot drejtoni një kompani afër 100 punonjës shëndetësorë. Si e përjetoni këtë transformim dhe cili ka qenë çelësi i suksesit tuaj?

Merita Pinta: Rrugëtimi nga pozita e infermieres deri në atë të drejtimit të kompanisë ka qenë një përvojë e jashtëzakonshme dhe sfiduese. Çdo hap ka kërkuar përkushtim, disiplinë dhe durim, por gjithashtu më ka dhënë mundësinë të mësoj shumë, jo vetëm për profesionin tim, por edhe për lidershipin, menaxhimin dhe marrëdhëniet me njerëzit. Këtë transformim e përjetoj si një kombinim krenarie dhe përgjegjësie – krenari për atë që kam arritur, por edhe përgjegjësi për ekipin tim, për banorët tanë dhe për komunitetin që ne shërbejmë.

Çelësi i suksesit, sipas mendimit tim, nuk është diçka e njëanshme, por rrjedh nga një kombinim faktorësh që bashkohen për të krijuar një rrugë të suksesshme. Një nga elementët kyç ka qenë pa dyshim besimi në vetvete, dashuria për profesionin dhe një vizion i qartë: ofrimi i shërbimeve të kujdesit shëndetësor me cilësi të lartë, por gjithashtu me ngrohtësi dhe humanizëm.

Një rol të rëndësishëm kanë luajtur gjithashtu njerëzit që kam pasur pranë, ata që më kanë mbështetur, frymëzuar dhe udhëhequr në çdo hap të këtij udhëtimi. Pa mbështetjen e familjes sime, shumë gjëra nuk do të ishin të mundura.

Për më tepër, aftësia për të mësuar nga çdo sfidë, për të qëndruar e përqendruar në objektivat e mia dhe për të ruajtur pasionin për punën që bëj, ka qenë dhe mbetet themeli i suksesit tim. Ky është një proces që vazhdon dhe që gjithmonë më motivon të jap më të mirën time çdo ditë. Suksesi nuk është një destinacion, por një rrugëtim i vazhdueshëm i përpjekjeve dhe përmirësimit të vazhdueshëm.

Albinfo.ch: Ju keni ndërtuar një karrierë të suksesshme që kulmoi me themelimin e “Prima Pflege” në vitin 2016. Si erdhi ideja për ta krijuar këtë kompani dhe cilat kanë qenë hapat e parë?

Merita Pinta: Pas përfundimit të shkollës fillore në Aarau, kam realizuar një praktikë njëvjeçare në spitalin e Badenit. Gjatë kësaj periudhe, kuptova se kjo ishte fusha ku do të vazhdoja karrierën time. Kështu, vendosa të përfundoj zanatin për asistente shëndetësore. Pas kësaj, u martova me Bajramin dhe krijuam familje. Kemi dy djem, një 22-vjeçar dhe një 14-vjeçar.

Duke ndjekur pasionin për kujdesin shëndetësor, kam përfunduar studimet për infermiere si dhe kam marrë diplomën si eksperte për nxënës dhe studentë. Më pas, vendosa të zgjeroja njohuritë e mia duke studiuar menaxhimin në institucionet shëndetësore dhe paralelisht diplomova për sigurinë e cilësisë. Gjatë gjithë kësaj periudhe, kam kaluar shumë sfida dhe kam mësuar shumë mësime jetësore, të cilat kanë kontribuar në zhvillimin tim personal dhe profesional.

Në vitin 2016, hapa kompaninë time, Prima Pflege. Para kësaj punoja në “Betreutes Wohnen” (banim me përkujdesje), ku udhëhoqa dy qendra në Tegerfelden dhe Mellingen. Qendra në Tegerfelden u rinovua në vitin 2016 dhe në këtë mënyrë, pronarët që ishin aty më parë përfunduan kontratën. Pas kësaj, ata shprehën dëshirën për një bashkëpunim afatgjatë me mua. Kështu lindi ideja për themelimin e kompanisë time dhe hapjen e qendrës së parë në Tegerfelden.

Një vit pas themelimit, hyra në një projekt bashkëpunimi me Regionales Pflegezentrum Baden, që më mundësoi zgjerimin e kapaciteteve të qendrës, shtimin e numrit të banorëve dhe, njëkohësisht, rritjen e mundësive të punës. Ky ishte një hap i rëndësishëm në zhvillimin e kompanisë dhe në përmbushjen e qëllimit tim për të ofruar një kujdes të cilësisë së lartë për ata që kanë nevojë.

Kjo ka qenë një periudhë e pasur me përpjekje dhe sukses, dhe ndihem e lumtur që kam mundur të kontribuoj në fushën e kujdesit shëndetësor dhe të ofroj mundësi punësimi për shumë njerëz.

albinfo.ch: Sot “Prima Pflege” ka dy qendra për të moshuar dhe afro 100 punonjës. Çfarë vlerash dhe filozofie udhëheqin punën tuaj në këtë kompani?

Merita Pinta: Vlerat që ne kultivojmë ndaj banorëve dhe të afërmve të tyre janë:

Respekti dhe dinjiteti për çdo individ

Gëzim i jetës dhe ngrohtësia

Siguri dhe përgjegjësi

Hapësirë dhe detyrimi për informim

Këto vlera janë thelbësore për krijimin e një mjedisi të besueshëm dhe të respektueshëm, ku çdo person ndihet i vlerësuar dhe i sigurt.

Ndërsa vlerat në raport me punonjësit tanë, janë:

Kërkesa dhe mbështetje

Drejtësi dhe barazi

Interes dhe efekt mësimor

Komunikim dhe feedback

Këto vlera udhëheqin bashkëpunimin tonë dhe krijojnë një mjedis ku çdo punonjës ndjehet i mbështetur dhe i inkurajuar të rritet dhe të zhvillohet.

albinfo.ch: Një pjesë e mirë e stafit tuaj janë shqiptarë. Çfarë do të thotë kjo për ju dhe si ndiheni që po krijoni hapësira punësimi për bashkatdhetarët tuaj në Zvicër?

Merita Pinta: Për mua, fakti që një pjesë e madhe e stafit tonë janë shqiptarë është një burim krenarie dhe kënaqësie të veçantë. Ka një ndjenjë të papërshkrueshme kur mund të ofrosh mundësi punësimi dhe të krijosh hapësira për bashkatdhetarët tanë këtu në Zvicër. Kam disa punonjës që janë me mua që nga themelimi i kompanisë, dhe jam jashtëzakonisht mirënjohëse për punën e palodhur dhe përkushtimin që ata japin çdo ditë.

albinfo.ch: Rruga drejt suksesit sigurisht nuk ka qenë e lehtë. Cilat kanë qenë momentet më të vështira dhe çfarë ju ka mbajtur të fortë gjatë këtij rrugëtimi?

Merita Pinta: Vështirësitë kanë qenë më të mëdha në fillimet e karrierës sime, sidomos kur fëmijët ishin të vegjël. Nuk ishte e lehtë të ishe nënë e dy fëmijëve dhe njëkohësisht të ndërtoje një biznes me përgjegjësi të madhe në një kontekst social të ri dhe ndonjëherë të sfiduar. Por vullneti dhe dëshira për të arritur qëllimet ishin më të forta se çdo pengesë, dhe kjo është ajo që më mbajti të fortë. Pas një periudhe të vështirë dhe shumë sakrificash, ia dola të arrij aty ku jam sot, dhe çdo hap përpara ka qenë një fitore që vlen shumë.

albinfo.ch: Sa shpesh udhëtoni në Kosovë dhe çfarë ndjesie ju sjell rikthimi në vendlindje? Këtë vit, keni dërguar edhe punonjësit tuaj atje për të vizituar vendet më të njohura turistike e kulturore – si lindi kjo ide dhe si u prit nga ata?

Merita Pinta: Udhëtimet e mia në Kosovë janë një pjesë e veçantë dhe shumë e rëndësishme e jetës sime personale. Pavarësisht angazhimeve të shumta profesionale, përpiqem të bëj vizita të shkurtra atje disa herë në vit, sepse kjo lidhje me vendlindjen më jep energji dhe kujtime të paharrueshme.

Ideja për të dërguar studentët që kryen praktikën trevjeçare në kompaninë tonë në një udhëtim në Kosovë, lindi nga dëshira për të krijuar një eksperiencë të veçantë që forcon bashkëpunimin dhe shpirtin e ekipit. Ajo ishte një mundësi për t’u njohur më mirë me kulturën, historinë dhe traditat e Kosovës, duke e shndërruar këtë udhëtim në një eksperiencë të pasur, edukative dhe emocionuese. Gjatë vizitës, kaluam kohë të shkëlqyer në Prishtinë, duke shijuar atmosferën e qytetit.

Një moment që na la shumë mbresa ishte vizita në Reporting House, një vend që na dha një pasqyrë të thellë të historisë dhe ngjarjeve që kanë shënuar kohën moderne të Kosovës. Po ashtu, udhëtimi na çoi në Prekaz, një vend mbresëlënës që na kujtoi sakrificat e jashtëzakonshme gjatë Luftës së Kosovës dhe forcoi më tej lidhjen tonë me historinë e vendit.

Një tjetër moment që do ta mbaj mend gjithmonë ishte vizita në Gjakovë, ku u pritëm me një mikpritje të jashtëzakonshme. Ndalesa jonë në restorantin e Familjes Kryeziu në Avenue ishte një mundësi për të shijuar ushqimin tradicional dhe për të kaluar kohë të bukur me njëri-tjetrin.

Po ashtu, ne vazhduam udhëtimin tonë në qytetin e bukur të Prizrenit, ku vizituam Lidhjen e Prizrenit, një vend historik që ka luajtur një rol të rëndësishëm në formimin e kombit shqiptar. Po ashtu, shijuam bukuritë e qytetit dhe patëm mundësinë të vizitonim Shpellën e Gadimes, një vend shumë interesant që na befasoi me formacionet e saj natyrore.

Ky udhëtim ishte një eksperiencë e jashtëzakonshme për studentët – jo vetëm për njohuritë kulturore që morën, por edhe për momentet që kaluan së bashku si ekip. Reagimi i tyre ishte tepër pozitiv; shprehën emocion, respekt dhe admirim për historinë dhe natyrën e Kosovës. Për mua, kjo është shumë e rëndësishme, pasi ndihmoi që ata të krijonin një lidhje më të thellë me vendin dhe me njëri-tjetrin.

Momente të tilla janë kujtime të bukura që do t’i mbajmë gjatë gjithë jetës – dhe ndiej një krenari të madhe që kam mundësinë të ofroj jo vetëm një mundësi pune, por edhe një eksperiencë të pasur njerëzore dhe kulturore për ata që janë pjesë e ekipit tim.

albinfo.ch: Këtë vit keni marrë një vendim të rëndësishëm për të hapur një repart të veçantë për të moshuarit shqiptarë. Si lindi kjo nismë dhe çfarë synoni të arrini me të?

Merita Pinta: Vendimi për të hapur një repart të veçantë për të moshuarit shqiptarë erdhi si pasojë e një realiteti që e kam përjetuar nga afër gjatë viteve të punës sime. Shumë të moshuar nga komuniteti ynë në Zvicër, edhe pse marrin kujdesin e duhur profesional, shpesh përballen me një izolim emocional për shkak të barrierave gjuhësore, ndryshimeve kulturore dhe traditave të tyre. Ata kanë nevojë për një komunikim të ngrohtë, për njerëz që i kuptojnë dhe një mjedis ku gjuha, ushqimi, muzika, besimet dhe zakonet janë pjesë natyrale e jetës së përditshme.

Në repartin tonë, të moshuarit shqiptarë mund të ndjehen si në shtëpinë e tyre, sepse ne kujdesemi për ta në një mënyrë që respekton identitetin e tyre kulturor. Ky repart nuk është vetëm një vend ku ata jetojnë dhe marrin kujdes, por një hapësirë ku mund të ruajnë dinjitetin, shpirtëroren dhe përkatësinë e tyre kulturore – elemente që janë po aq të rëndësishme sa edhe kujdesi mjekësor dhe profesional.

Gjithashtu, nuk mund të harrojmë se sakrificat e brezit të vjetër janë ato që na kanë mundësuar të arrijmë këtu ku jemi sot. Si pjesë e këtij komuniteti, e ndjej si detyrim të kontribuoj dhe të bëj më të mirën për ata që kanë mundësuar gjithë këtë. Ky është një projekt që ka lindur nga dashuria dhe respekti për komunitetin tonë dhe do të vazhdojë të mbështesë të moshuarit tanë në mënyrën më të dinjitetshme.

Me këtë rast do të informoj komunitetin tim për hapjen e këtij reparti dhe për mundësitë që ofron për ata që kanë nevojë për kujdes dhe mbështetje të veçantë. Shpresoj që ky iniciativë të jetë një hap përpara në ndihmën dhe mbështetje për ata që na kanë dhënë gjithçka.

albinfo.ch: Sot jeni shembull i një gruaje shqiptare të suksesshme në Zvicër. Çfarë mesazhi do t’u përcillnit vajzave dhe grave të reja shqiptare që ëndërrojnë të arrijnë sukses këtu?

Merita Pinta: Sa u përket vajzave dhe grave shqiptare që ëndërrojnë suksesin në Zvicër, mesazhi im është ky: besoni në veten tuaj, punoni fort dhe mos kini frikë të nisni nga zeroja. Suksesi nuk matet me shpejtësi, por me vazhdimësi dhe integritet. Merrni mbi vete rreziqe të mençura, investoni në dije, ruani vlerat dhe kulturën. Zhvilloni një komunikim te shendosh me njerëzit e afërt që ju mbështesin. Çdo grua ka forcë të jashtëzakonshme brenda saj – mjafton ta besojë, ta kultivojë dhe ta drejtojë atë drejt qëllimeve të saj. Nëse ne ia dalim, hapim rrugë edhe për të tjerët. Zvicra ka një sistem arsimor dhe mundësi të shkëlqyera që mund të shfrytëzohen, kështu që mos hezitoni të bëni hapin e parë. Këtu ka mundësi për ata që janë të gatshëm të punojnë dhe të sakrifikojnë për t’u bërë versioni më i mirë i vetvetes.

albinfo.ch: Çfarë kuptimi ka për ju të jeni përzgjedhur si “Personalitet i Vitit” nga albinfo.ch?

Merita Pinta: Për mua, të jem përzgjedhur si “Personalitet i Vitit” nga albinfo.ch është një nder i madh, një vlerësim që nuk e shoh vetëm si arritje personale, por si një mirënjohje për punën, sakrificat dhe vizionin e të gjithë atyre që kanë qenë pjesë e rrugëtimit tim. Ky çmim më jep motivim të vazhdoj me përkushtim dhe përgjegjësi edhe më të madhe, sepse e shoh si dëshmi se puna me vlerë, integriteti dhe këmbëngulja shpërblehen. Më bën të ndihem krenare për origjinën time, komunitetin tim dhe për faktin që mund të kontribuoj pozitivisht jo vetëm në zhvillimin profesional, por edhe në imazhin dhe fuqizimin e shqiptarëve në diasporë.

albinfo.ch: Dhe në fund, si e shihni veten dhe rrugëtimin tuaj në të ardhmen – në dhjetëvjetorin e “Prima Pflege” dhe përtej tij?

Merita Pinta: Në të ardhmen, e shoh veten të përfshirë edhe më shumë në projekte të rritjes, inovacionit dhe profesionalizimit – jo vetëm të “Prima Pflege”, por edhe të vetes si lidere dhe sidoqoftë do te jem edhe më aktive në drejtim të organizimit të aktiviteteve kulturore artistike. Jam e vendosur të vazhdoj të ndërtoj, të sfidoj, të mësoj dhe të krijoj mundësi të reja. Në thelb, synimi im mbetet i njëjtë: të ndërtoj vlera që jetojnë gjatë dhe të jem shembull inspirimi për brezat e ardhshëm.

Reparti për të moshuarit shqiptarë

Në repartin tonë, të moshuarit shqiptarë mund të ndjehen si në shtëpinë e tyre, sepse ne kujdesemi për ta në një mënyrë që respekton identitetin e tyre kulturor. Ky repart nuk është vetëm një vend ku ata jetojnë dhe marrin kujdes, por një hapësirë ku mund të ruajnë dinjitetin, shpirtëroren dhe përkatësinë e tyre kulturore – elemente që janë po aq të rëndësishme sa edhe kujdesi mjekësor dhe profesional.

 

Taksa Kantonale e Aargaut do të ulet me 8 pikë përqindjeje

Kantoni i Aargaut do të ulë ndjeshëm taksat në vitin 2026. Shkalla e taksës do të jetë 100 për qind në vend të 108 përqind. Këshilli i Madh (Parlamenti i Kantonit) e miratoi këtë masë me votat e Partisë Popullore Zvicerane (SVP) dhe FDP (Partia Liberale) kundër qendrës/së majtës dhe qeverisë, transmeton albinfo.ch. Raporti në vota ishte 74 me 62.

FDP mbështeti një ulje prej 8 pikësh përqindjeje. Kjo parti argumentoi se buxheti i shtetit i vitit 2025 do të tregonte gjithashtu një tepricë prej 5 deri në 6 pikë përqindjeje, një situatë që kishte ndodhur tashmë në vitet e mëparshme, shkruan swissinfo.ch. Ata pohuan se më në fund ishte koha për të korrigjuar situatën e të ardhurave dhe, si hap i dytë, për të ulur taksat e korporatave.

Partia Social Demokrate (SP) dhe Partia e Gjelbër e hodhën poshtë uljen e taksave, duke argumentuar se shkalla e taksave duhet të mbetet në 108 për qind. SP-ja pohoi se Aargau do të vepronte “në mënyrë neglizhente” duke ulur taksat kantonale, përcjell albinfo.ch. Të Gjelbrit folën për “urinë e kantonit”.

Partia e Qendrës mbështeti qeverinë kantonale dhe për këtë arsye Drejtorin e saj të Financave, Markus Dieth, i cili donte të ulte normën e taksave për vitin e ardhshëm me 5 pikë përqindjeje.

Nigeriani padit në Strasburg policinë e Cyrihut

Një person ka ngritur padi kundër policisë së qytetit të Cyrihut në Gjykatën Evropiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg.

Fjala është për një nigerian i cili akuzon dy pjesëtarë të forcës policore të qytetit të Cyrihut se e kanë ndaluar vetëm sepse është me ngjyrë. Ai thotë se padia e tij në Strasburg synon të parandalojë rastet e profilizimit racor.

Ndalimi në fjalë ka ndodhur në vitin 2009. Sipas paditësit, një oficer policie mashkull dhe një femër e kishin sulmuar atë pa qenë të provokuar, shkruan srf.ch. Policia, megjithatë, pohon se personi në fjalë ishte treguar agresiv.

Gjykata zvicerane i kishte liruar policët nga akuzat.

Gjermani: Gjobitet me 27.000 euro shefi kosovar për punësime “në të zezë”

Gjykata e Qarkut Halle (Saale) dënoi një punëdhënës 46-vjeçar nga Bad Dürrenberg, një shtetas kosovar, me një gjobë prej 27,000 €. Ai u akuzua për mbajtjen në burim dhe përvetësimin e pagave për kontributet e sigurimeve shoqërore dhe për evazion të tatimit mbi të ardhurat në 22 raste, transmeon albinfo.ch.

Hetimet e gjera nga Njësia e Kontrollit Financiar të Halle (Saale) për Punë të Padeklaruar të Zyrës Kryesore Doganore të Magdeburgut zbuluan se sipërmarrësi punësoi punëtorë midis viteve 2018 dhe 2021, pagat e të cilëve u paguan jashtë ligjit, shkruan baubi.de.

Personi i dënuar përdori kompani shërbimesh (të ashtuquajtura kompani fiktive) për të fshehur këto pagesa të pagave të padeklaruara. Punëdhënësi nuk i raportoi pagat në fondet e sigurimeve shëndetësore, duke mbajtur kështu afërsisht 139,000 € në kontributet e sigurimeve shoqërore, transmeton albinfo.ch.

Gjykata e Qarkut Halle (Saale) vendosi një gjobë prej 180 tarifash ditore prej 150 € secili, duke arritur në total 27,000 €.

Vit i vështirë në industrinë e orëve, më pak vende pune

Industria zvicerane e orëve po tkurret ndjeshëm dhe ka zvogëluar fuqinë punëtore, sipas Shoqatës së Punëdhënësve të Orëve dhe Mikroteknologjisë Zvicerane.

Këtë vit, industria e orëve ka punësuar dukshëm më pak njerëz se vitin e kaluar – në fakt, më shumë se 830 më pak, transmeton albinfo.ch. Kjo përfaqëson një rënie prej një për qind në afërsisht 64,800 punonjës, shkruan srf.ch.

Shoqata e punëdhënësve të degës ne fjalë raporton se qendrat e prodhimit të orëve në kantonet Vaud, Neuchâtel, Jura dhe Bernë janë veçanërisht të prekura nga kriza dhe nga ulja e numrit të vendeve të punës

Shoqata deklaron më tej se rënia e industrisë së Orëve dhe Mikroteknologjisë në Zvicër po ndodhë për shkak të mjedisit sfidues ekonomik global.

Paga mesatare: Ja renditja e shteteve të BE-së

Fillimi i vitit të ri është një kohë ideale për ndërrimin e punës — me pagën që luan një rol kyç në vendimet e shumë punonjësve, shkruan Euronews, transmeton albinfo.ch.

Janari është një muaj popullor për ndryshimet e punës, pasi punonjësit veprojnë sipas qëllimeve të Vitit të Ri dhe kompanitë përshtatin planet e tyre të punësimit për tremujorin e parë.

Për shumë punonjës, paga luan një rol të rëndësishëm në përcaktimin e lëvizjes së tyre të ardhshme në karrierë. Përveç pabarazive të qarta midis sektorëve, pagat ndryshojnë gjithashtu shumë në të gjitha vendet evropiane, si në terma nominalë ashtu edhe kur përshtaten për fuqinë blerëse.

Po merrni në konsideratë një ndryshim vendndodhjeje, si dhe kompanie? Apo jeni thjesht kuriozë për atë që fitojnë fqinjët tuaj? Sipas të dhënave më të fundit të Eurostat nga viti 2024, ja se si ndryshon paga në të gjithë Evropën.

Paga mesatare vjetore për punonjës në BE është 39,808 €. Midis vendeve të BE-së, ajo varion nga 15,387 € në Bullgari në 82,969 € në Luksemburg, që është 5.4 herë më e lartë, shkruan Euronews.

Përveç Luksemburgut, mesatarja e pagave është mbi 50,000 euro në pesë vende të tjera: Danimarkë, Irlandë, Belgjikë, Austri dhe Gjermani.

Në fund të renditjes, përveç Bullgarisë, paga mesatare vjetore për punonjës është më pak se 20,000 euro në Greqi dhe Hungari.

Aktorja Fatlume Bunjaku do ta përfaqësojë Shqipërinë në “European Shooting Stars 2026”

Aktorja, Fatlume Bunjaku, do ta përfaqësojë Shqipërinë në “European Shooting Stars 2026”.

Lajmin u konfirmua nga “European Film Promotion”. Çdo vit në mes të dhjetorit “European Film Promotion” bashkë me festivalin e filmit Berlinale publikon listën e emrave fitues të aktorëve më të talentuar evropianë që do t’i përfaqësojnë vendet e tyre në programin më prestigjioz të kinematografisë evropiane European Shooting Stars, transmeton albinfo.ch.

Fatlume Bunjaku bashkë me dhjetë aktorë të tjerë do të jenë në qendër të vëmendjes nga gjithë industria e filmit ndërkombëtar si: producentë, casting director, agjentë, regjisorë e medie nga e gjithë bota.

“European Shooting Stars” është një program prestigjioz që organizohet çdo vit nga “European Film Promotion (EFP)”, si pjesë e Festivalit Ndërkombëtar të Filmit në Berlin (Berlinale) dhe ka për qëllim të promovojë aktorë të rinj dhe premtues nga Evropa për t’i ndihmuar të ndërtojnë një karrierë ndërkombëtare në film dhe televizion.

Programi çdo vit zgjedh rreth 10 aktorë/aktore nga 37 vende të Evropës, të cilët konsiderohen talente me potencial të madh ndërkombëtar.

Ky vlerësim vjen falë interpretimit të saj mbresëlënës në filmin HANA, një rol që po tërheq vëmendjen e profesionistëve dhe kritikës evropiane të filmit.

Dërgesat nga diaspora: Renditja e shteteve ballkanike

Mërgimtarët vitin e kaluar dërguan 310 milionë euro në Maqedoni, ose 2 për qind të PBV-së.

Edhe pse po shënojmë suficit, donacionet personale nga vendet e huaja për Maqedoninë Veriore në shifra absolute shënojnë rënie në vitet e fundit prej 319 milionë euro në vitin 2023 dhe 331 milionë euro në vitin 2022.

Nga vendet e rajonit në shifra absolut më së shumti donacione vitin e kaluar kishte diaspora e Serbisë, e cila ka dërguar 4.47 miliardë euro, pastaj vijon Bosnja e Hercegovina me 1.99, Kosova me 1,32, Shqipëria me 1,28 miliardë dhe Mali i Zi me 345 milionë euro.

Në vitin 2024, suficit në transfertat personale kanë nëntë vende nga BE-ja, mes të cilave Kroacia (2,6% e PBB-së), Bullgaria (1,3%) dhe Portugalia (1,2%). Në të kundërt, Malta (-2,8%), Qiproja (-0,9%), Belgjika (-0,6%), Greqia, Spanja dhe Franca (secila nga -0,5%), treguan deficite më të mëdha të transfertave personale si pjesë e PBB-së së tyre, tregojnë të dhënat e Eurostat, transmeton albinfo.ch.

Transferet personale të parave të dërguara nga banorët e BE-së ndaj personave që nuk janë banorë të BE-së, vitin e kaluar arrijnë 52,1 miliardë euro, që është rritje prej 6% në krahasim me vitin 2023 (49,2 miliardë euro), ndërsa fluksi i transfertave personale ndaj amvisërive për banorë të BE-së arrin gjithsej 14,8 miliardë euro, që është rritje prej 7% në krahasim me vitin 2023.

Në pesë vitet e fundit është shënuar rritje e madhe e fluksit të transfertave personale. Fluksi është rritur për 51%, ndërsa qarkullimi rritje në mënyrë më të ngadaltë, duke u rritur për 26%. Si rezultat i kësaj, ka zgjerim të bilancit negativ për BE-në në krahasim me vendet që nuk janë anëtare të BE-së, duke arritur 37,3 miliardë euro në vitin 2024.

Kryeministri australian viziton heroin Bondi Beach, grumbullohen afër 2 milionë dollarë australianë

Kryeministri australian Anthony Albanese vizitoi “heroin” e Bondi Beach, Ahmed al-Ahmed, i cili ndërhyri për të ndaluar një nga autorët e sulmit më vdekjeprurës me armë që vendi ka parë në dekada.

Të dielën në mbrëmje, ndërsa një turmë ishte mbledhur në Bondi Beach të Sidneit për festën hebraike të Hanukkah, një baba dhe djali i tij hapën zjarr, duke vrarë 15 persona dhe duke plagosur 42 të tjerë.

Pamjet tregojnë Ahmed al-Ahmed, një shitës frutash, duke rrëshqitur midis makinave të parkuara ndërsa shpërthyen të shtënat dhe duke i rrëmbyer pushkën njërit prej sulmuesve.

Ai u përshëndet si “hero” nga udhëheqësit australianë dhe të huaj, nga Anthony Albanese deri te Donald Trump, shkruan TCH, transmeton albinfo.ch.

“Në një kohë kur po dëshmonim akte të liga, ai shkëlqeu si një shembull i fuqisë së njerëzimit”, tha kryeministri. “Ne jemi një vend i guximshëm. Ahmed al-Ahmed mishëron më të mirën e vendit tonë”, shtoi ai.

I shtrirë në shtratin e tij të spitalit, Ahmed falënderoi mbështetësit e tij në arabisht në një video të postuar në mediat sociale këtë mëngjes. “Vlerësoj përpjekjet e të gjithëve . Allahu ju shpërbleftë dhe ju dhëntë begati”, tha ai, sipas transmetuesi publik turk TRT World.

Ahme dal-Ahmed, babai i dy fëmijëve, me origjinë nga Siria, ka jetuar në Australi për më shumë se 10 vjet.

Nëna e tij i tha transmetuesit australian ABC të hënën se “ndihet fajtore dhe qan” që kur mori telefonatën se djali i saj ishte qëlluar në një “aksident”.

Më shumë se 1.9 milionë dollarë australianë janë mbledhur në internet për të ndihmuar në mbulimin e shpenzimeve mjekësore të Ahmedit.

Të paktën gjysma e akullnajave të botës do të zhduken deri në vitin 2100

Deri në 4,000 akullnaja në vit mund të zhduken si pasojë e ndryshimeve klimatike, paralajmërojnë studiuesit zviceranë në një studim të ri të publikuar të hënën. Ata vlerësojnë se të paktën gjysma e akullnajave të botës nuk do të ekzistojnë më deri në fund të shekullit.

Tërheqja e akullnajave është më shumë sesa thjesht një problem i shkencës natyrore, thonë studiuesit në studimin e tyre, të botuar në revistën Nature Climate Change, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

“Çdo akullnajë mund të jetë vendimtare në nivel lokal; mund të jetë një monument kulturor, një destinacion i rëndësishëm turistik ose simbol i një identiteti rajonal”, tha autori kryesor i studimit, Lander Van Tricht, nga instituti federal zviceran i teknologjisë ETH Zurich.

Edhe zhdukja e një akullnaje të vogël me një kontribut të ulët të shkrirjes së akullnajave mund të ketë pasoja të mëdha. Ndryshe nga studimet e mëparshme, ishte e rëndësishme jo vetëm të analizohej vëllimi i akullnajave dhe sipërfaqja që ato mbulojnë, por edhe të përqendrohej në numrin e tyre.

Katër nga pesë akullnajat zhduken

Për studimin e tyre të ri, studiuesit ngritën pyetjen e mëposhtme: sa nga mbi 200,000 akullnajat në të gjithë botën do të ekzistojnë në të ardhmen?

Përgjigja varet nga shkalla e ngrohjes globale. Nëse planeti ngrohet me 2.7° gradë Celsius – vlerësimi aktual i ngrohjes globale bazuar në matjet e klimës – katër nga pesë akullnajat e botës do të zhduken.

Nëse ngrohja do të kufizohej në 1.5°C – siç parashikohet në marrëveshjen e klimës së Parisit – gjysma e akullnajave aktuale do të ruheshin. Në skenarin më të keq, me ngrohjen globale prej 4°C, vetëm një në dhjetë akullnaja do të mbetej deri në fund të shekullit.

“Këto kontraste ilustrojnë se si një politikë ambicioze për klimën mund të japë një kontribut thelbësor në ruajtjen e akullnajave”, thonë studiuesit.

Tashmë 1,000 akullnaja më pak në Zvicër

Sipas studimit, akullnajat po zhduken së pari në rajonet ku ka shumë akullnaja të vogla, siç janë Alpet dhe Kaukazi. Akullnajat më të mëdha në rajone si Groenlanda dhe Antarktida po tërhiqen më ngadalë.

Deri në mesin e këtij shekulli, midis 2,000 dhe 4,000 akullnaja do të zhduken çdo vit si rezultat i rritjes së temperaturave. Aktualisht, sipas studiuesve, rreth 750 deri në 800 akullnaja po zhduken tashmë në të gjithë botën çdo vit.

“Në Zvicër, ne kemi humbur tashmë më shumë se 1,000 akullnaja gjatë tre dekadave të fundit”, thotë glaciologu Matthias Huss, i cili mori pjesë në studim. Katër nga dhjetë akullnajat në vendin tonë janë zhdukur tashmë. “Shumica e këtyre ishin akullnaja të vogla, dhe shumica e tyre as nuk kishin një emër.”

“Në vitet e fundit, funerale janë mbajtur për akullnajat në çdo rajon të botës”, tha Huss.

Ai vetë mori pjesë në funeralin e Akullnajës Pizol (SG) në vitin 2019, ku më shumë se 250 njerëz dolën për të bërë nderimet e tyre të fundit. “Për mua, ishte mbresëlënëse të shihja numrin e njerëzve të interesuar për këtë akullnajë të vogël që e mata për kaq gjatë”, tha studiuesi.

Një akullnajë konsiderohet e zhdukur kur sipërfaqja e saj bie nën 0.01 kilometra katrorë ose masa e saj e mbetur është më pak se 1% e masës së saj fillestare.

Uber: Trendet e përdoruesve zviceranë në vitin 2025

Për shumë banorë zviceranë, Uber tani është pjesë e jetës së përditshme. Përdoruesi më i shpeshtë i vitit të kaluar ishte një burrë nga Cyrihu, i cili bëri 1,260 udhëtime, mesatarisht më shumë se tre në ditë, raportoi kompania të hënën, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Shërbimi nuk përdoret vetëm për udhëtime të shkurtra: disa njerëz e përdorin atë edhe për të shkuar jashtë vendit. Udhëtimi më i gjatë vitin e kaluar ishte një udhëtim prej 323 kilometrash nga Bazeli në Belleville, Francë. Një person tjetër udhëtoi 318 kilometra nga Lugano në Zvicrën jugore deri në Venecia në Itali.

Në Bazel, Cyrih dhe Gjenevë, Uber përdoret kryesisht nga zogjtë e hershëm që porosisin makina midis orës 5 dhe 8 të mëngjesit. Por në St Gallen, Lucernë dhe Bernë, udhëtimet u porositën kryesisht midis orës 22:00 dhe 04:00, ndoshta aty ku lidhjet e natës ishin të pakta.

Zviceranët janë bujarë me bakshishet e tyre: rekordi u vendos nga një klient në Gjenevë, i cili pagoi 151 CHF shtesë për një udhëtim. Por klientët në Bernë, Lucernë dhe Valais ishin gjithashtu veçanërisht bujarë vitin e kaluar, tha kompania. Kjo ishte në kontrast me përdoruesit në kantonet Vaud, Ticino dhe Fribourg.

Shumica e udhëtimeve ishin të përqendruara në qytete të mëdha. Uber tha se aeroportet e Cyrihut dhe Gjenevës ishin pika të nxehta, si dhe stacioni hekurudhor i Bazelit. Uber thotë se ky është një tregues se plotëson mjetet ekzistuese të transportit.

“Rezultatet e atlasit të këtij viti konfirmojnë se sa shpejt po ndryshojnë zakonet e lëvizshmërisë në Zvicër”, tha drejtori i Uber Zvicër, Jean-Pascal Aribot, në një deklaratë. “Qoftë elektrifikimi, kohë më të shkurtra pritjeje apo shërbime të reja për të moshuarit dhe udhëtarët në rajonet malore, njerëzit presin zgjidhje që përshtaten me jetën e tyre të përditshme.”

“Jemi krenarë që jemi në gjendje të ofrojmë pikërisht këtë. Zgjerimi në të 26 kantonet në vitin 2025 ishte një moment historik dhe përforcon angazhimin tonë për ta bërë lëvizshmërinë moderne dhe të qëndrueshme të arritshme për të gjithë qytetarët”, përfundon ai.

Sondazh: Zviceranët duan të paguajnë më pak për shërbimet dixhitale

Konsumatorët zviceranë janë jashtëzakonisht të ndjeshëm ndaj kostove, sipas studimit “Decoding the Digital Home 2025”, të publikuar të hënën.

Sondazhi i kryer nga EY consulting zbuloi se 62% e familjeve duan të shpenzojnë sa më pak të jetë e mundur për shërbimet e komunikimit, ndërsa 43% do të ishin të gatshme të ulnin shërbimet ose mbështetjen në këmbim të paketave më të lira. Për më tepër, 69% do të donin që ofruesit të ofrojnë garanci me çmime fikse, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Për disa të anketuar, zhvillimet gjeopolitike luajnë gjithashtu një rol kur zgjedhin një ofrues interneti. Në total, 27% e të anketuarve që janë shumë të shqetësuar për rritjen e kostove mujore të lidhjes në internet si rezultat i konflikteve tregtare kanë frikë se çmimet për pajisjet elektronike si telefonat inteligjentë, abonimet në telefonat celularë ose shërbimet e transmetimit mund të vazhdojnë të rriten. Vetëm 15% e pjesëmarrësve në sondazh nuk ishin “aspak të shqetësuar” për ndikimin e mundshëm të mosmarrëveshjeve tregtare në shpenzimet e tyre.

Në Zvicër, shumë konsumatorë preferojnë ofruesit vendas, siç janë kompanitë e internetit me brez të gjerë dhe të telefonisë celulare me shërbim ndaj klientit në vendin e tyre (27%), prodhuesit vendas të teknologjisë (23%) ose përmbajtje nga prodhuesit zviceranë (21%).

Për studimin “Dekodimi i Shtëpisë Dixhitale 2025”, EY anketoi 20,500 konsumatorë në 14 vende në lidhje me sjelljen dhe qëndrimet e tyre ndaj teknologjisë, medias dhe telekomunikacionit. Studimi përfshinte 1,000 persona në Zvicër.

Rinovimet në aeroportin e Bazelit, do të operojë vetëm një linjë

Aeroporti ka një pistë dytësore më të vogël, e cila mund të përdoret gjatë punimeve të rinovimit, por sipas zëdhënëses Manuela Witzig, të gjitha linjat ajrore përveç njërës e kanë gjykuar pistën alternative si shumë të shkurtër që avionët e tyre të ngrihen dhe të ulen në mënyrë të sigurt, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

Ndërsa më shumë se 25 kompani që përdorin rregullisht aeroportin kanë pezulluar operacionet e tyre për pesë javët në fjalë, njëra do të vazhdojë të fluturojë.

“Gjatë kohëzgjatjes së punimeve të rinovimit, vetëm EasyJet do të mbajë një përzgjedhje të rregulluar të destinacioneve të fluturimit nga EuroAirport,” tha aeroporti në faqen e tij të internetit. “Këto shërbime fluturimi do të reduktohen krahasuar me orarin e rregullt të verës, por do të vazhdojnë të sigurojnë lidhje me zonat kryesore metropolitane evropiane, si dhe me destinacione të zgjedhura argëtimi dhe qyteti.”

Orar i reduktuar

Aeroporti me kosto të ulët, linja ajrore kryesore që operon nga Bazeli me një pjesë tregu prej 55 përqind, do të vazhdojë të operojë shtatë fluturime çdo ditë, duke përfaqësuar afërsisht 15 përqind të aktivitetit të saj të zakonshëm në atë aeroport.

Do të përdorë një avion të vogël, Airbus 320, për të fluturuar vetëm në destinacione të afërta, si Hamburgu, Palermo, Londra, Palma de Mallorca, Porto dhe Barcelona.

Arsyeja është se sa më e shkurtër të jetë distanca, aq më pak karburant mban aeroplani – dhe duke qenë i lehtë e bën të mundur përdorimin e pistës dytësore.

Fluturimet e rregullta të EasyJet që kërkojnë kohë më të gjata udhëtimi do të pezullohen gjatë kësaj periudhe.

Megjithatë, sfidat mbeten: pistës dytësore i mungon një sistem uljeje instrumentale (ILS), që do të thotë se pilotët duhet të ulen vizualisht – varësisht vetëm nga shikimi i tyre.

Për këtë, kërkohet një shikueshmëri minimale prej të paktën pesë kilometrash, dhe kushtet e vështira të motit si stuhitë, shiu i rrëmbyeshëm ose erërat e forta mund të kufizojnë operacionet.

Airbnb gjobitet me 56 milionë paund në Spanjë për reklamat e pronave pa licencë

Qeveria e Spanjës ka vendosur një gjobë prej 64 milionë eurosh (rreth 56 milionë paund) ndaj platformës së njohur të qiradhënies së pronave, Airbnb, për reklamimin e apartamenteve që nuk kishin licencë të rregullt për të operuar.

Disa nga pronat e listuara ishin gjithashtu të ndaluara për dhënie me qira, një çështje që ka shkaktuar shqetësim në vendin me një sektor të gjallë turistik. Shtimi i kërkesës nga vizitorët ka rritur çmimet e strehimit dhe ka bërë që shumë banorë vendas të ndihen të përjashtuar nga tregu, sipas raportimeve të BBC.

Ministri spanjoll për të drejtat e konsumatorit, Pablo Bustinduy, theksoi se “ka mijëra familje që jetojnë në kufijtë e varfërisë për shkak të kostove të larta të strehimit, ndërsa disa përfitojnë nga modelet e biznesit që i largojnë njerëzit nga shtëpitë e tyre.”

Qeveria ka monitoruar dhe kufizuar qiratë afatshkurtra për të parandaluar ndikimin negativ në lagje, veçanërisht për shkak të popullsisë së përkohshme të turistëve. Një betejë e gjatë ka qenë duke u zhvilluar për të kontrolluar mijëra listime të Airbnb-së, duke ndaluar ose kufizuar disa prej tyre. Në maj, pati edhe protesta kundër platformës para sezonit të ngjeshur veror.

Sipas autoriteteve spanjolle, 65,122 lista në Airbnb nuk respektuan rregullat e konsumatorit, duke përfshirë promovimin e pronave pa licencë ose me numra licence që nuk përputheshin me regjistrat zyrtarë.

Ministri Bustinduy u shpreh në rrjetin social Bluesky: “Do të veprojmë sa herë të jetë e nevojshme: asnjë kompani, pavarësisht madhësisë apo fuqisë, nuk është mbi ligjin, veçanërisht kur bëhet fjalë për strehimin.”

Në mbarë botën, qytete turistike si Barcelona, Nju Jork, Berlin, Paris dhe San Francisco kanë vendosur kufizime të ngjashme ndaj Airbnb-së. Platforma, e themeluar në 2007 dhe bërë mjaft popullore pas 2014-ës, u shndërrua në një opsion të lirë akomodimi, duke lejuar çdo përdorues të bëhej “mikpritës” dhe të fitonte para shtesë. Megjithatë, shumë qytete të mëdha kanë vendosur kufizime për të kontrolluar ankesa mbi festa të zhurmshme dhe mungesë të mikpritësve.