Të paktën gjysma e akullnajave të botës do të zhduken deri në vitin 2100

Edhe zhdukja e një akullnaje të vogël me një kontribut të ulët të shkrirjes së akullnajave mund të ketë pasoja të mëdha

Deri në 4,000 akullnaja në vit mund të zhduken si pasojë e ndryshimeve klimatike, paralajmërojnë studiuesit zviceranë në një studim të ri të publikuar të hënën. Ata vlerësojnë se të paktën gjysma e akullnajave të botës nuk do të ekzistojnë më deri në fund të shekullit.

Tërheqja e akullnajave është më shumë sesa thjesht një problem i shkencës natyrore, thonë studiuesit në studimin e tyre, të botuar në revistën Nature Climate Change, shkruan swissinfo.ch, transmeton albinfo.ch.

“Çdo akullnajë mund të jetë vendimtare në nivel lokal; mund të jetë një monument kulturor, një destinacion i rëndësishëm turistik ose simbol i një identiteti rajonal”, tha autori kryesor i studimit, Lander Van Tricht, nga instituti federal zviceran i teknologjisë ETH Zurich.

Edhe zhdukja e një akullnaje të vogël me një kontribut të ulët të shkrirjes së akullnajave mund të ketë pasoja të mëdha. Ndryshe nga studimet e mëparshme, ishte e rëndësishme jo vetëm të analizohej vëllimi i akullnajave dhe sipërfaqja që ato mbulojnë, por edhe të përqendrohej në numrin e tyre.

Katër nga pesë akullnajat zhduken

Për studimin e tyre të ri, studiuesit ngritën pyetjen e mëposhtme: sa nga mbi 200,000 akullnajat në të gjithë botën do të ekzistojnë në të ardhmen?

Përgjigja varet nga shkalla e ngrohjes globale. Nëse planeti ngrohet me 2.7° gradë Celsius – vlerësimi aktual i ngrohjes globale bazuar në matjet e klimës – katër nga pesë akullnajat e botës do të zhduken.

Nëse ngrohja do të kufizohej në 1.5°C – siç parashikohet në marrëveshjen e klimës së Parisit – gjysma e akullnajave aktuale do të ruheshin. Në skenarin më të keq, me ngrohjen globale prej 4°C, vetëm një në dhjetë akullnaja do të mbetej deri në fund të shekullit.

“Këto kontraste ilustrojnë se si një politikë ambicioze për klimën mund të japë një kontribut thelbësor në ruajtjen e akullnajave”, thonë studiuesit.

Tashmë 1,000 akullnaja më pak në Zvicër

Sipas studimit, akullnajat po zhduken së pari në rajonet ku ka shumë akullnaja të vogla, siç janë Alpet dhe Kaukazi. Akullnajat më të mëdha në rajone si Groenlanda dhe Antarktida po tërhiqen më ngadalë.

Deri në mesin e këtij shekulli, midis 2,000 dhe 4,000 akullnaja do të zhduken çdo vit si rezultat i rritjes së temperaturave. Aktualisht, sipas studiuesve, rreth 750 deri në 800 akullnaja po zhduken tashmë në të gjithë botën çdo vit.

“Në Zvicër, ne kemi humbur tashmë më shumë se 1,000 akullnaja gjatë tre dekadave të fundit”, thotë glaciologu Matthias Huss, i cili mori pjesë në studim. Katër nga dhjetë akullnajat në vendin tonë janë zhdukur tashmë. “Shumica e këtyre ishin akullnaja të vogla, dhe shumica e tyre as nuk kishin një emër.”

“Në vitet e fundit, funerale janë mbajtur për akullnajat në çdo rajon të botës”, tha Huss.

Ai vetë mori pjesë në funeralin e Akullnajës Pizol (SG) në vitin 2019, ku më shumë se 250 njerëz dolën për të bërë nderimet e tyre të fundit. “Për mua, ishte mbresëlënëse të shihja numrin e njerëzve të interesuar për këtë akullnajë të vogël që e mata për kaq gjatë”, tha studiuesi.

Një akullnajë konsiderohet e zhdukur kur sipërfaqja e saj bie nën 0.01 kilometra katrorë ose masa e saj e mbetur është më pak se 1% e masës së saj fillestare.

---