Archives

Blatten “zgjohet” i shkatërruar, pamje katastrofike, përmbyten rrugë e shtëpi

Posted on by Drin Reçica

Në Blatten, një liqen është formuar nga uji i Lonzës që është grumbulluar pas mbeturinave, përcjell albinfo.ch.

Shtëpitë e fundit që ishin ende në këmbë dje janë përmbytur . Ekziston rreziku i erozionit në shtratin e lumit Lonza.

Video

Pjesë të komuniteteve fqinje të Wiler dhe Kippel pranë lumit janë evakuuar gjithashtu.

Sipas autoriteteve, është e paqartë se cilën rrugë do të marrë uji, transmeton tutje albinfo.ch.

Pas prishjes së së mërkurës, një rezervuar tani kërcënon shtëpitë në Blatten. Kjo u shkaktua nga mbeturinat që mbushën shtratin e përroit Lonza.

https://image.20min.ch/2025/05/29/933c076a-9c9f-4454-b8b3-241574de365d.png?auto=format%2Ccompress%2Cenhance&fit=max&w=1600&h=1600&rect=0%2C505%2C1500%2C1590&s=571a6d6298405ee6257fd3c76a5a8a49

Një pjesë e madhe e akullnajës Birch u nda të mërkurën pasdite.

Miliona metra kub akull dhe “mbeturina” kanë varrosur pjesën më të madhe të fshatit Blatten, ndërkohë që një person raportohet se është i zhdukur .

Video

Këshilltari Federal Albert Rösti premton mbështetje për komunën e Blatten .

Sot tentimi i 23-të për konstituim të Kuvendit

Posted on by Drin Reçica

Sot prej orës 11:00 deputetët e Kuvendit të Kosovës do të mblidhen për vazhdimin e 23-të të seancës konstituive të nisur më 15 prill, përcjell albinfo.ch.

Vazhdimi i seancës i mbajtur të martën është ndërprerë menjëherë pasi nuk është votuar formimi i Komisionit për votimin e fshehtë për zgjedhje të kryeparlamentarit.

Ka qenë tentimi I 14-të për të formuar këtë komision. 

Të pranishëm në sallë kanë qenë 109 deputetë nga 120. Prej tyre, 55 kanë marrë pjesë në votim. 54 kanë votuar pro formimit të komisionit zgjedhor që do të mbikëqyrte votimin e fshehtë të kryeparlamentarit, ndërsa një kundër.

Pas dështimit përfaqësues të partive politike kanë fajësuar njëri-tjetrit teksa asnjëri nuk e ka marrë përgjegjësinë për ngërçin e krijuar.

Bllokohen hyrjet për në Prishtinë, bizneset protestojnë

Posted on by Drin Reçica

Raportohet se sot, hyrjet kryesore të kryeqytetit do të mbyllen për dy orë nga bizneset, në shenjë proteste ndaj liberalizimit të tregut të energjisë elektrike, që pritet të hyjë në fuqi më 1 qershor, përcjell albinfo.ch.

Thuhet se rrugët do të bllokohen nga automjetet e kompanive që preken nga vendimi për dalje në treg të lirë, nga ora 10:00 deri 12:00. Bizneset kanë kërkuar që ky vendim të shtyhet dhe që të nis dialogu për të gjetur zgjidhje të pranueshme që tranzicioni të ndikojë sa më pak në sektorin privat.

Në mungesë të reagimit institucional, Oda Ekonomike ka paralajmëruar protesta të tjera të ngjashme. E, Qeveria në detyrë e Kosovës ka thënë se do të qëndrojë pranë prodhuesve në çdo sfidë që rrjedh nga ky proces.

Policia e Kosovës përmes një njoftimi ka thënë se t’i ndërmarrë të gjitha masat për mbajtjen e rendit dhe sigurisë publike, si dhe orientimin e mjeteve në rrugë alternative.

 Bazuar në vendimin e ZRRE-së bizneset të cilat kanë mbi 50 punëtorë dhe mbi 100 milionë euro qarkullim detyrohen që të zgjedhin se prej ku do të furnizohen me rrymë me çmime të parregulluara nga ZRRE-ja. Por sipas Odës Ekonomike, në treg të lirë janë ofertat me çmime prej 200 për qind më të larta.

Lokacionet e bllokimit:

Hyrja nga Veterniku – Hyrja nga Gjilani – do të bllokohet hyrja nga Albi Mall e poshtë Veternikut – Kështu bllokohen të gjitha hyrjet (Ferizaj, Gjilan, Aeroport)

Hyrja nga Fushë-Kosova – Hyrja nga Mitrovica – do të bllokohet hyrja prej rrethit të Madh te Lakrishtja (Dukagjini tower) – Kështu bllokohen të gjitha hyrjet nga Mitrovica dhe Fushë-Kosova 

Hyrja nga Podujeva – Hyrja në lagjen e Vranjevcit – te ish-Humanisti – Udhëkryqi te banka Raiffeisen – bllokohen hyrje-daljet nga Podujeva, por edhe lëvizjet nga Dragodani në drejtim të Shkabaj/Orlloviq.

Esma Fera drejt doktoraturës pa master, konsiderohet një talente e jashtëzakonshme

Posted on by Drin Reçica

Emrave të suksesshëm të shqiptarëve në Amerikë u bashkëngjitet edhe Esma Fera, një profil me shumë suksese në aspektin profesional, shkruan albinfo.ch.

Në mbi 3,000 studentë që diplomuan në Universitetin e New Haven, Esma ishte shqiptarja e vetme që arriti të përfundojë studimet e saja në drejtimin specifik të Biologjisë Molekulare dhe Qelizore.

Vlen të theksohet se si studente e etur për dije dhe shkencë, ajo është nderuar edhe me titullin “Magna Cum Laude”.

Ndërsa për të duket se etja për shkencën veç është rritur. Ajo do të vazhdojë studimet në Doktoraturë në drejtimin e Biologjisë së Kancerit në Universitetin e Wisconsin–Madison i cili është një nga universitetet më prestigjioze publike në Shtetet e Bashkuara të Amerikës.

Dy fakte interesante lidhur me këtë profil suksesi janë se: Esma është vetëm 23 vjeçe, dhe nga niveli i studimeve Bachelor ajo do të kalojë në Doktoraturë, ndërkohë që universiteti amarikan e vlerëson dhe e konsideron si një talente të jashtëzakonshme, pa pausur nevojë për studimet master. /Albinfo.ch

 

 

 

 

 

30 vjet me këngë e valle burimore shqiptare nga ansambli “Vatra”

Posted on by Drin Reçica

Ansambli i këngëve dhe valleve “Vatra” në Zvicër është në prag të mushjes së 30-vjetorit me plot aktivitete kulturore, shkruan albinfo.ch.

Vlen të theksohet se “Vatra” është në mesin e ansambleve më të mëdha dhe me organizmet më të shpeshta në Zvicër. Ky ansambël zotëron numër të lartë të anëtarëve dhe ka një gjithëpërfshirje jo vetëm në Zvicër, por edhe më gjerë.

Ansambli “Vatra” së fundmi ka njoftuar se më 14.06.2025  do të festojë 30-vjetorin e themelimit me disa aktivitete.

Ky ansambël për vite me radhë ka luajtur rol të rëndësishëm për mbajtjen e kulturës shqiptare në Zvicër, si një promovues i kulturës së mirëfilltë shqiptare në Zvicër. /Albinfo.ch

Shkencëtarët gjejnë një hormon që mund të jetë shkaktar i çrregullimit të autizmit

Posted on by Alb

Neuroshkencëtarët në Universitetin e Stanfordit kanë propozuar një teori të re për një forcë kryesore lëvizëse të çrregullimit të spektrit të autizmit.

Sipas të dhënave nga Organizata Botërore e Shëndetësisë, afërsisht një në 100 fëmijë në mbarë botën ka autizëm. Termi i referohet një grupi të larmishëm kushtesh të karakterizuara nga njëfarë shkalle vështirësie me ndërveprimin dhe komunikimin social.

Ka shumë shkaqe të mundshme të çrregullimeve të spektrit të autizmit, të cilat përfshijnë faktorë mjedisorë dhe gjenetikë. Megjithatë, ne ende dimë shumë pak për shkaqet specifike të gjendjes.

Në një artikull të ri, të botuar në revistën Molecular Psychiatry, studiuesit nga Universiteti i Stanfordit, të udhëhequr nga Karen Parker, kanë nxjerrë në pah një nxitës të mundshëm kyç të kësaj gjendjeje në individë të caktuar, duke ofruar një rrugë të mundshme për përmirësimin e aftësive sociale në disa fëmijë me autizëm.

Teoria fokusohet në një hormon të quajtur vazopresinë, i njohur gjithashtu si hormoni antidiuretik. Ky hormon njihet se luan një gamë të ndryshme funksionesh në trupin e njeriut, prandaj emrat e tij të shumtë të ndryshëm.

Hormoni antidiuretik përdoret më së shpeshti për të përshkruar rolet e tij thelbësore në rregullimin e presionit të gjakut, funksionit të veshkave dhe përqendrimit të ujit në gjak. Por gjithashtu luan një rol të rëndësishëm në modulimin e komunikimit social dhe sjelljeve të lidhjes në çift, një kontekst në të cilin zakonisht njihet si vazopresina e përmendur më parë.

Për shkak të rolit të tij në ndërveprimet sociale, laboratori i Parkerit ka hetuar më parë efektet e trajtimit me vazopresinë tek fëmijët me autizëm. Ndërsa provat njerëzore deri më tani janë kufizuar në një madhësi të vogël kampioni, fëmijët që morën këtë trajtim të futur në hundë treguan përmirësime të konsiderueshme në aftësitë sociale, si dhe reduktim të ankthit dhe sjelljeve të përsëritura.

Megjithatë, për të demonstruar se autizmi është një rezultat i drejtpërdrejtë i mungesës së vazopresinës, e jo diçka që thjesht mund të maskohet duke futur hormonin, shkencëtarët thanë se duhej të shikonin rolet e tjera që ai ka dhe se si mund të ndikohet te njerëzit me autizëm.

Studiuesit thanë se mungesa e vazopresinës ka të ngjarë të shoqërohet me vështirësi në kontrollin e përmbajtjes së ujit në trup. Për shembull, ata mund të shohin individë me autizëm gjithashtu duke përjetuar etje të tepruar, prodhim të tepruar të urinës ose një gjendje të quajtur diabeti insipidus qendror që rezulton nga paaftësia për të kontrolluar ekuilibrin e ujit të trupit.

Fatkeqësisht, ka shumë pak studime që eksplorojnë lidhjet midis autizmit dhe këtyre kushteve. Disa studime kanë treguar se njerëzit me autizëm kanë më shumë gjasa të përjetojnë etje të tepruar në krahasim me individët neurotipikë dhe në krahasim me ata me diagnoza të ndryshme neurozhvillimore, duke treguar se kjo etje nuk lidhet thjesht me aftësi të kufizuara intelektuale.

Fëmijët me autizëm kanë gjithashtu nivele dukshëm më të larta të mosmbajtjes së urinës dhe urinimit në shtrat, të cilat mund të jenë një simptomë e prodhimit të tepërt të urinës.

“Dëshmitë e shfaqura të shqyrtuara më sipër janë në përputhje me uljen e prodhimit të trurit [vazopresinës] në të paktën disa individë me çrregullime të spektrit të autizmit,” shkruajnë autorët.

“Megjithatë, duke pasur parasysh mungesën e vetëdijes për funksionet e ndryshme të [vazopresinës], këto simptoma mund të jenë mjaft delikate për të kaluar pa u vënë re ose, nëse janë të dukshme, mund t’i atribuohen gabimisht shkaqeve të tjera.”

Tani nevojiten më shumë kërkime për të identifikuar nëse ekziston vërtet një lidhje e qartë midis kushteve mjekësore të lidhura me ekuilibrin e ujit dhe çrregullimeve të spektrit të autizmit, si dhe për të përcaktuar nëse ekziston një marrëdhënie pozitive midis mungesës së vazopresinës dhe ashpërsisë së simptomave sociale tek individët me autizëm.

 

 

Mafia italiane braktis rivalitetet për t’u bashkuar në aktivitete kriminale

Posted on by Alb

Mafia italiane po largon vëmendjen nga luftërat e dhunshme territoriale dhe po bashkëpunon në trafikun e drogës, rrjetet e prostitucionit dhe pastrimin e parave, sipas raportit vjetor të Agjencisë Kombëtare Antimafia (DIA).

Grupet kriminale si Cosa Nostra në Siçili dhe Camorra pranë Napolit po formojnë aleanca brenda dhe jashtë vendit, ndërsa ‘Ndrangheta nga Kalabria është duke u përqendruar gjithnjë e më shumë në kontrollin e projekteve publike, thuhet në raport.

Drejtori i DIA-së, Michele Carbone, gjatë një konference për shtyp shpjegoi se bashkëjetesa mes grupeve ka krijuar sinergji të qëndrueshme, duke përfshirë menaxhimin e tensioneve dhe përplasjeve të mundshme. Ai paralajmëroi rrezikun e infiltrimit të mafias në projektet publike të financuara nga fondet post-COVID të Bashkimit Europian, përfshirë ndërtimin e një ure të madhe që do të lidhë Siçilinë me pjesën tjetër të Italisë, si dhe përgatitjet për Lojërat Olimpike Dimërore 2026.

Sektori i ndërtimit përbën 38% të masave administrative antikrim në 2024, me hetime në rreth 200 kantierë ndërtimi të projekteve publike. DIA është e gatshme të ndalojë çdo përfshirje të mafias në ndërtimin e urës mbi ngushticën e Mesinës, theksoi Carbone.

Raporti gjithashtu evidenton rritjen e përdorimit të teknologjisë nga ana e mafias, përfshirë përdorimin e komunikimit të koduar dhe kontakteve me të burgosurit përmes dronëve. Për më tepër, rrjetet kineze të “bankave nëntokësore” po përdoren në mënyrë të gjerë për pastrim parash.

Një tjetër shqetësim është rekrutimi i të rinjve të margjinalizuar në “bandat e vogla” që kryejnë krime, të nxitur nga shfaqjet spektakolare të fuqisë në rrjetet sociale.

 

 

 

Eurobarometri: Evropa, më e bashkuar se kurrë në besimin ndaj BE-së

Posted on by Alb

Bashkimi Evropian po përjeton një nga momentet më pozitive në perceptimin publik të dekadave të fundit. Sipas sondazhit më të fundit të Eurobarometrit, besimi në BE ka arritur nivelin më të lartë që nga viti 2007  plot 52% e qytetarëve shprehen se i besojnë institucioneve evropiane. Dhe kur vjen puna te të rinjtë, ky besim ngjitet në 59%.

Por nuk mbaron këtu: mbështetja për monedhën euro është në kulmin historik, me 74% në të gjithë BE-në dhe 83% në vendet e eurozonës që e konsiderojnë një sukses.

Duket qartë se qytetarët ndihen gjithnjë e më shumë pjesë e këtij unioni: tre nga katër evropianë (75%) thonë se ndihen qytetarë të BE-së, dhe 62% shprehen optimistë për të ardhmen e saj.

Në sfondin e një bote të trazuar, siguria dhe mbrojtja po fitojnë gjithnjë e më shumë vëmendje:

81% mbështesin idenë e një politike të përbashkët mbrojtjeje dhe sigurie  shifër rekord që nga viti 2004. Dhe 78% janë të shqetësuar për sfidat që mund të sjellin pesë vitet e ardhshme në këtë fushë.

Kjo nuk është vetëm një ndjesi momentale: për qytetarët, paqja mbetet vlera thelbësore që përfaqëson BE-në (41%), dhe dëshira për më shumë bashkëpunim është e dukshme në mënyrën si ata e shohin të ardhmen.

Ndërkohë, besimi në qeveritë dhe parlamentet kombëtare mbetet më i ulët, me 36% që besojnë në qeverinë e tyre dhe 37% në parlamentin kombëtar.

Anketa përfshiu 26,368 qytetarë nga të gjitha vendet e BE-së dhe u zhvillua nga 26 marsi deri më 22 prill 2025.

Sipas këtyre shifrave, BE-ja duket se po e rifiton rolin e saj si një pikë referimi për stabilitet, bashkëpunim dhe siguri në sytë e qytetarëve të saj.

 

 

Cili është paralajmërimi për shkak të nxehtit

Posted on by BR

Përgatituni për disa vite me nxehtësi edhe më rekordthyese që e shtyn Tokën drejt ekstremeve më vdekjeprurëse, më të zjarrta dhe më të pakëndshme, parashikojnë dy nga agjencitë më të mira të motit në botë.

Ka një shans prej 80% që bota të thyejë një tjetër rekord vjetor të temperaturës në pesë vitet e ardhshme, dhe është edhe më e mundshme që bota të tejkalojë përsëri pragun ndërkombëtar të temperaturës së vendosur 10 vjet më parë, sipas një parashikimi pesëvjeçar të publikuar të mërkurën nga Organizata Botërore Meteorologjike dhe Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar, sipas medias së huaj.

“Temperaturat mesatare globale më të larta mund të duken abstrakte, por në jetën reale përkthehen në një shans më të lartë për mot ekstrem: uragane më të forta, reshje më të forta, thatësira”, tha shkencëtarja e klimës në Universitetin Cornell, Natalie Mahowald, e cila nuk ishte pjesë e llogaritjeve, por tha se ato kishin kuptim, shkruan TCh, transmeton albinfo.ch.

Me çdo të dhjetën e një grade që bota ngrohet nga ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu, “ne do të përjetojmë ngjarje me frekuencë më të lartë dhe më ekstreme (veçanërisht valë të nxehti, por edhe thatësira, përmbytje, zjarre dhe uragane/tajfune të përforcuara nga njeriu)”, i dërgoi me email Johan Rockstrom, drejtor i Institutit të Potsdamit për Kërkime mbi Ndikimin e Klimës në Gjermani. Ai nuk ishte pjesë e hulumtimit.

Për herë të parë ekziston gjithashtu një shans  megjithëse i vogël  që para fundit të dekadës, temperatura vjetore e botës të kalojë objektivin e marrëveshjes së klimës së Parisit për kufizimin e ngrohjes në 1.5 gradë Celsius dhe të arrijë një nivel më alarmues prej 2 gradë Celsius ngrohjeje që nga mesi i viteve 1800, thanë të dy agjencitë.

Ka një shans prej 86% që një nga pesë vitet e ardhshme të kalojë 1.5 gradë dhe një shans prej 70%, që pesë vitet në tërësi të jenë mesatarisht më shumë se ky moment historik global, menduan ata.

Projeksionet vijnë nga më shumë se 200 parashikime duke përdorur simulime kompjuterike të drejtuara nga 10 qendra globale shkencëtarësh.

Dhjetë vjet më parë, të njëjtat ekipe menduan se kishte një shans të ngjashëm të largët  rreth 1 përqind  që një nga vitet e ardhshme do të tejkalonte atë prag kritik prej 1.5 gradësh. Pastaj ndodhi vitin e kaluar.

Këtë vit, një temperaturë 2 gradë Celsius mbi vitin para-industrial hyn në ekuacion në një mënyrë të ngjashme, diçka që shefi i parashikimeve afatgjate të Zyrës Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar, Adam Scaife, dhe shkencëtari i shkencës Leon Hermanson e quajtën “tronditëse”.

“Nuk është diçka që askush nuk dëshiron ta shohë, por kjo është ajo që shkenca po na thotë”, tha Hermanson.

Dy gradë ngrohje është pragu dytësor, ai që konsiderohet më pak i prirur të thyhet, i vendosur nga marrëveshja e Parisit e vitit 2015. Teknikisht, edhe pse viti 2024 ishte 1.5 gradë Celsius më i ngrohtë se kohërat para-industriale, pragu i marrëveshjes së klimës së Parisit është për një periudhë kohore 20-vjeçare, kështu që nuk është tejkaluar. Duke marrë parasysh 10 vitet e fundit dhe duke parashikuar 10 vitet e ardhshme, bota tani është ndoshta rreth 1.4 gradë Celsius më e nxehtë që nga mesi i viteve 1800, vlerësoi drejtori i shërbimeve klimatike të Organizatës Botërore Meteorologjike, Chris Hewitt.

“Me pesë vitet e ardhshme që parashikohen të jenë mesatarisht më shumë se 1.5 gradë Celsius më të ngrohta se nivelet para-industriale, kjo do t’i vërë më shumë njerëz se kurrë në rrezik nga valë të rënda të nxehtësisë, duke sjellë më shumë vdekje dhe ndikime të rënda shëndetësore, përveç nëse njerëzit mund të mbrohen më mirë nga efektet e nxehtësisë. Gjithashtu, mund të presim zjarre më të rënda ndërsa atmosfera më e nxehtë than peizazhin”, tha Richard Betts, kreu i hulumtimit të ndikimeve klimatike në Zyrën Meteorologjike të Mbretërisë së Bashkuar dhe profesor në Universitetin e Exeter.

Akulli në Arktik  i cili do të vazhdojë të ngrohet 3.5 herë më shpejt se pjesa tjetër e botës  do të shkrihet dhe detet do të rriten më shpejt, tha Hewitt.

Ajo që tenton të ndodhë është që temperaturat globale të rriten si të hipësh në një shkallë lëvizëse, me cikle të përkohshme dhe natyrore të motit El Niño që veprojnë si kërcime lart ose poshtë në atë shkallë lëvizëse, thanë shkencëtarët. Por kohët e fundit, pas çdo rritjeje nga një El Niño, i cili shton ngrohjen në glob, planeti nuk ulet shumë, nëse bie fare.

“Temperaturat rekord bëhen menjëherë normaliteti i ri”, tha shkencëtari i klimës në Universitetin e Stanfordit, Rob Jackson.

Kush do të preket më shumë nga heqja e procedurës së përshpejtuar për nënshtetësinë gjermane?

Posted on by Alb

Kancelari aktual, Friedrich Merz (CDU), e kishte paralajmëruar këtë ndryshim në fillim të prillit, duke deklaruar:

“E ashtuquajtura ‘natyralizim turbo’ pas tre vjetësh nuk do të ndodhë më. Marrja e nënshtetësisë do të jetë e mundur vetëm pas pesë vjetësh.”

Procedura e përshpejtuar u prezantua në mesin e vitit 2024 si pjesë e një reforme të gjerë të ligjit për nënshtetësinë në Gjermani. Reforma lejoi gjithashtu që shtetasit jashtë BE-së të mund të bëhen qytetarë gjermanë dhe të mbajnë njëkohësisht edhe nënshtetësinë e tyre të mëparshme  gjë që më parë ishte e mundur vetëm për qytetarët e BE-së.

Kjo reformë uli gjithashtu kërkesën standarde për qëndrim nga tetë në pesë vjet për shtetasit jashtë BE-së.

Sipas rregullave të vitit 2024, të huajt që kishin arritur “status të veçantë integrimi” mund të aplikonin për nënshtetësi pas vetëm tre vitesh qëndrimi në Gjermani, transmeton albinfo.ch.

Ende nuk ka të dhëna të sakta se sa persona kanë aplikuar apo janë kualifikuar për këtë rrugë të përshpejtuar, pasi statistikat për vitin 2024 nuk janë publikuar ende nga Zyra Federale e Statistikave (Destatis).

Për t’u kualifikuar, aplikantët duhet të provonin njohuri të gjuhës gjermane në nivelin C1, performancë të lartë në punë ose studime, si dhe angazhim në shoqëri përmes punës vullnetare.

Çfarë konsiderohet “status i veçantë integrimi”?

Përveç njohurive të avancuara të gjuhës, aplikantët mund të kenë nevojë të ndjekin kurse integrimi. Gjithashtu, punësimi i qëndrueshëm dhe arritjet profesionale janë elementë të rëndësishëm.

Vendimi për aplikimet merret nga Zyra Gjermane për Migracionin (Landesamt für Einwanderung). Por përfundimi i një kursi integrimi, diploma të fituara në Gjermani, dhe përfshirja në punë të qëndrueshme janë faktorë që ndikojnë pozitivisht.

Vullnetarizmi në organizata bamirësie apo arritje të jashtëzakonshme profesionale ndihmojnë gjithashtu.

Herbert Brücker nga Instituti për Kërkime të Punësimit (IAB) i tha gazetës Rheinische Post se heqja e kësaj rruge të përshpejtuar do të “zvogëlojë motivimin për ardhjen e profesionistëve të kualifikuar në Gjermani.”

“Nënshtetësia pas tre vitesh u aplikua kryesisht për emigrantët me arsim dhe të ardhura të larta,” tha ai.

Megjithatë, pavarësisht që koalicioni aktual ka deklaruar se synon të tërheqë punëtorë të kualifikuar për të përballuar mungesën serioze të fuqisë punëtore, retorika e liderëve konservatorë fokusohet më shumë në shtrëngimin e rregullave të migracionit.

“Heqja e kësaj mundësie ndikon pikërisht te grupi i njerëzve që ne duam t’i tërheqim,” shtoi Brücker.

Por Winfried Kluth, kryetar i Këshillit të Ekspertëve për Integrim dhe Migracion (SVR), e mbështeti vendimin duke thënë se ai “korrigjon perceptimin se marrja e nënshtetësisë gjermane është bërë tepër e lehtë.”

Sipas tij, disa persona mund të merrnin nënshtetësinë para se të kualifikoheshin për leje qëndrimi të përhershëm  çka nuk është në përputhje me logjikën ligjore të natyralizimit.

Fshati Blatten shkatërrohet nga shembja e akullnajës Birch, 1 person rezulton i zhdukur

Posted on by Alb

Një ngjarje e rëndë ka goditur fshatin Blatten në rajonin Lötschental të Zvicrës. Të mërkurën pasdite një pjesë e madhe e akullnajës Birch u shemb, duke shkaktuar një rrëshqitje masive dheu që shkatërroi pjesën më të madhe të fshatit në Valais të Epërm. Mbeturinat bllokuan gjithashtu lumin Lonza.

Sipas autoriteteve, një person rezulton i zhdukur pas katastrofës. Fshati ishte evakuuar më 19 maj si masë paraprake për shkak të rritjes së rrëshqitjeve ditët e fundit, transmeton albinfo.ch.

Banorët janë të tronditur, pasi shumë prej tyre kanë humbur gjithçka. Ata kishin vetëm rreth njëzet minuta kohë për të mbledhur sendet personale para se të largoheshin nga shtëpitë e tyre.

Këshilli i Shtetit ka shpallur gjendjen e jashtëzakonshme. Forcat e ndërhyrjes ndodhen në terren për të vlerësuar situatën dhe për të planifikuar hapat e mëtejshëm.

Situata mbetet kritike, ndërsa autoritetet po punojnë intensivisht për të garantuar sigurinë dhe për të kërkuar personin e zhdukur.

 

Çfarë hapet dhe çfarë mbyllet në Zvicër gjatë festës së Ngjitjes në Qiell?

Posted on by Alb

Më 29 maj në Zvicër festohet Ngjitja në Qiell, një festë zyrtare në të gjithë kantonet. Në këtë ditë shumica e dyqaneve dhe bizneseve do të jenë të mbyllura, por disa do të qëndrojnë hapur.

Supermarketet dhe dyqanet e zakonshme do të jenë të mbyllura, por dyqanet në aeroport, stacionet kryesore të trenave dhe dyqanet e vogla në pikat e karburantit si Coop Pronto dhe Migrolino do të jenë të hapura.

Shumë kafene dhe çajtore do të jenë gjithashtu në funksion, kështu që nuk do të keni problem të gjeni një vend për kafe.

Restorantet – disa do të mbyllen, por shumica do të qëndrojnë hapur.

A do të punojë transporti publik?

Trenat, autobusët dhe tramvajet do të punojnë me orar të dielës, që do të thotë më pak shërbime se ditëve të zakonshme, por me frekuencë të rregullt. Mund ta kontrolloni orarin në aplikacionin ose faqen e SBB-së, transmeton albinfo.ch.

Si funksionojnë shërbimet mjekësore?

Farmacitë do të jenë kryesisht të mbyllura, por ato që janë në dežurim do të hapen me orar të kufizuar. Për të të mësuar cilat janë hapur, mund të telefononi në 1811.

Zyrat e mjekëve do të jenë të mbyllura, por spitalet dhe urgjencat do të funksionojnë normalisht. Në rast emergjence telefononi 144.

Policia dhe zjarrfikësit janë në dispozicion në 117 dhe 118. Nëse nuk është situatë urgjente, mund të kontaktoni shërbimin mjekësor të kantonit tuaj për të mësuar se cili mjek ose dentist është në gatishmëri; numrat ndryshojnë sipas kantoneve.

“‘One Stop Shop’ nis edhe në pikën kufitare Jazhincë-Glloboçicë

Posted on by Alb

Nga sot edhe pika kufitare Jazhincë-Glloboçicë bëhet pjesë e sistemit “One Stop Shop”, një kontroll i vetëm për kalimin nga Maqedonia në Kosovë dhe anasjelltas. Pas suksesit të dëshmuar në Bllacë, kjo pikë kufitare modernizohet për të përshpejtuar qarkullimin dhe kursyer kohë për udhëtarët.

Në ceremoninë përuruese morën pjesë zëvendëskryeministri i parë i Maqedonisë, Izet Mexhiti, ministri i Brendshëm, Pançe Toshkovski, dhe homologu i tij kosovar, Xhelal Sveçla, transmeton albinfo.ch.

Mexhiti theksoi se ky sistem e ka afruar Shkupin me Prishtinën dhe tani e bën edhe Tetovën më të afërt. “Në fillim kishte dilema, por Bllaca na tregoi se funksionon, pritjet disa-minutëshe janë bërë realitet. Tani po dëshmojmë se kur ka vullnet dhe bashkëpunim, gjithçka është e mundur”, tha ai.

Ministri Toshkovski falënderoi homologun kosovar për bashkëpunimin dhe theksoi se modeli do të zgjerohet edhe me Shqipërinë e Serbinë.

Edhe ministri kosovar Xhelal Sveçla vlerësoi lartë rëndësinë e nisjes së kësaj iniciative. “Falë bashkëpunimit të dy qeverive, qytetarët në këtë pikë kufitare përjetojnë një përvojë më të shpejtë, më të thjeshtë e më njerëzore. Kontrolli hyrje-hyrje dëshmon frymën e re të bashkëpunimit”, u shpreh ai.

Zhegrova mund t’i bashkohet Rrahmanit në Napoli

Posted on by BR

Edon Zhegrova është shumë pranë transferimit të bujshëm në Serie A. Sulmuesi kosovar i Lilles duket se, brenda pak ditësh, do të largohet nga skuadra franceze dhe do të transferohet te gjiganti italian Napoli. Sipas mediave italiane, kampionët e Italisë janë në fazën përfundimtare të bisedimeve për të finalizuar marrëveshjen me futbollistin. Madje thuhet se kanë mbetur vetëm detajet e vogla për t’u zyrtarizuar kalimi i yllit të Dardanëve te napolitanët.

Zhegrova, i cili nuk ka luajtur që nga nëntori 2024 për shkak të një dëmtimi, tashmë është rikuperuar dhe i gatshëm për rikthim në fushë, transmeton albinfo.ch. Në rast se transferohet te “Diego Maradona”, ai do t’i bashkohet Amir Rrahmanit, me të cilin ndan fanellën e Kombëtares së Kosovës.

Kalimi i mundshëm i Zhegrova te Napoli do të ishte një hap i madh në karrierën e tij dhe një tjetër sukses për futbollin kosovar në arenën ndërkombëtare.

Praktikat e dhimbshme ndaj kafshëve do të deklarohen në produktet ushqimore në Zvicër

Posted on by Alb

Nga data 1 korrik, praktikat që shkaktojnë dhimbje te kafshët do të duhet të deklarohen qartë në paketimin e produkteve ushqimore. Këshilli Federal zviceran ka miratuar një seri urdhrash të reja për etiketimin e mishit, vezëve dhe foie gras-it, me qëllim rritjen e transparencës për konsumatorët.

Në supermarketet zvicerane, mishi i kalit, lepurit apo qengjit është pothuajse gjithmonë me origjinë të huaj. Në deklaratën e qeverisë theksohet se konsumatorët do të kenë mundësinë të informohen nëse produktet që blejnë janë prodhuar përmes metodave që përfshijnë praktika të dhimbshme për kafshët, si për shembull pa anestezi.

Çfarë përfshihen si praktika të dhimbshme?

Shembuj të tillë janë kastrimi ose heqja e brirëve te gjedhët pa anestezi, prerja e bishtit, e dhëmbëve apo kastrimi te derrat gjithashtu pa anestezi, si dhe prerja e këmbëve të bretkosave pa përdorur qetësues. Edhe mëlçia dhe mishi i rosës apo i patës së majmur do të duhet të etiketohet si i tillë. Kjo metodë prodhimi ka qenë e ndaluar në Zvicër për më shumë se 40 vjet, por importet nga jashtë janë ende të lejuara. Masa është pjesë e kundërpropozimit të Këshillit Federal ndaj një nisme popullore që synon ndalimin e plotë të importit të foie gras-it nga zogj të dhunuar, transmeton qlbinfo.ch.

Të gjitha subjektet që ofrojnë këto produkte, duke përfshirë restorantet, dyqanet e vogla dhe marketet, do të kenë detyrimin të kontrollojnë vetë nëse i nënshtrohen këtij rregulli deklarimi. Sipas Këshillit Federal, kjo rritje e transparencës i lejon konsumatorët të bëjnë zgjedhje të informuara. Parashikohet një periudhë kalimtare prej dy vjetësh për zbatimin e plotë të rregullores.

Edhe lëkurat e kafshëve nën rregulla të reja

Nga 1 korrik ndalohet gjithashtu importi i lëkurave dhe produkteve prej tyre që vijnë nga kafshë të trajtuara në mënyrë mizore. Dyqanet e specializuara, butiqet e modës dhe shitësit online do të duhet të deklarojnë mënyrën e prodhimit të artikujve dhe të ofrojnë prova që origjina përputhet me kërkesat ligjore.

Sot deklarimi i detyrueshëm i produkteve të lëkurës kërkon vetëm informacion mbi llojin e kafshës, burimin dhe vendin e origjinës. Por, sipas autoriteteve, industria e lëkurës dhe tregtarët me pakicë nuk i përmbahen mjaftueshëm këtyre kërkesave: vetëm në vitin 2023, në rreth 60 % të kontrolleve u konstatuan parregullsi. Produktet e ndaluara do të tërhiqen nga tregu dhe shkelësit do të ndëshkohen.

Nisma për ndalimin e lëkurës u refuzua

Në të njëjtën kohë, Këshilli Federal i ka dërguar Parlamentit një mesazh zyrtar lidhur me nismën popullore “Për ndalimin e importit të produkteve të lëkurës nga kafshë të keqtrajtuara”. Qeveria e refuzon tekstin e propozuar nga Aleanca Zvicerane për Kafshët, megjithëse e mirëkupton synimin e tij. Si alternativë, Këshilli Federal propozon një kundërpropozim indirekt që do të ndalojë importin, tranzitin dhe tregtinë e produkteve të lëkurës të prodhuara përmes metodave mizore, duke e përfshirë këtë ndalim në Ligjin Federal për Mbrojtjen e Kafshëve.

Në Zvicër propozohet rivendosja e testit të ndërgjegjes për rekrutët që refuzojnë ushtrinë

Posted on by Alb

Shoqata Ushtarake Zvicerane kërkon rikthimin e testit të ndërgjegjes për personat që refuzojnë shërbimin ushtarak dhe zgjedhin atë civil. Sipas kryetarit të shoqatës, Stefan Holenstein, aktualisht është shumë e lehtë të shkëputesh nga ushtria dhe të kalosh në shërbim civil, duke dëmtuar përbërjen e forcave të armatosura.

Çdo vit rreth 7,000 persona zgjedhin shërbimin civil, një shifër që Shoqata Ushtarake e konsideron problem serioz për të ardhmen e ushtrisë. Holenstein paralajmëron se nëse kjo tendencë vazhdon, deri në vitin 2030 mund të ketë mungesa të theksuara të efektivit.

Nga ana tjetër, përfaqësues të shërbimit civil dhe organizata Civiva kundërshtojnë idenë e testit, duke e quajtur atë të kushtueshëm dhe të vjetëruar. Sipas tyre, shërbimi civil është një zgjedhje legjitime dhe testet e ndërgjegjes nuk do të ulin numrin e aplikimeve.

Aktualisht ushtria zvicerane ka 147,000 efektivë, më shumë se limiti ligjor prej 140,000, por qëllimi afatgjatë është ruajtja e një kapaciteti prej 100,000 ushtarësh të gatshëm në rast mobilizimi, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë Parlamenti zviceran po shqyrton disa ndryshime ligjore që do ta bëjnë më të vështirë kalimin në shërbimin civil, gjë që pritet të nxisë debate të mëtejshme për të drejtën e refuzimit të shërbimit ushtarak.

Për shkak të Trumpit: Zurich Pride frikësohet nga rënia e sponsorizimeve

Posted on by Alb

Festivali më i madh LGBTQI në Zvicër, Zurich Pride, pritet të zhvillohet këtë qershor me buxhet të reduktuar, për shkak të mungesës së disa sponsorëve të rëndësishëm.

Sipas bashkë-presidentit të festivalit, Ronny Tschanz, dy partnerë afatgjatë janë tërhequr nga mbështetja këtë vit, duke krijuar një mungesë prej 150,000 frangash zvicerane në buxhetin total prej 1.1 milionësh. Arsyeja kryesore është zhdukja e programeve për diversitet në shumë kompani ndërkombëtare, të cilat ndihen nën presionin e politikave të reja nga administrata e presidentit amerikan Donald Trump, transmeton albinfo.ch.

“UBS dhe Google tashmë kanë reduktuar angazhimet për diversitet. Ka frikë se edhe sponsorë të tjerë mund të tërhiqen në të ardhmen,” tha Tschanz për SRF.

Masat për të përballuar situatën

Për të përballuar këtë mungesë fondesh, organizatorët do të:

Përdorin çadra më ekonomike

Vendosin skenë më të vogël dhe më pak pajisje teknologjike

Heqin dorë nga artistët ndërkombëtarë

Ndërkohë, kostoja për sigurinë, që rritet çdo vit, vazhdon të jetë një sfidë. Festivali merr mbështetje financiare për këtë qëllim edhe nga Policia Federale Zvicerane (Fedpol).

Rradhë trafiku në Gotthard tashmë kanë filluar

Posted on by Alb

Rradha e trafikut në tunelin e Gotthard po zgjatet gjithnjë e më shumë. Aktualisht sipas Klubit Turistik të Zvicrës (TCS) në rrjetin X (ish-Twitter), kolonat e makinave shtrihen në një gjatësi prej 10 kilometrash midis Erstfeld dhe Göschenen, transmeton albinfo.ch.

Shoferët duhet të llogarisin një vonesë prej rreth 1 orë e 40 minuta. Zyra Federale e Rrugëve (FedEx) dhe Klubi Turistik i Zvicrës (TCS) parashikojnë trafik të rënduar gjatë fundjavave të festave të Ngjitjes së Krishtit dhe Rrëshajëve.

Veçanërisht të ndjeshme ndaj bllokimeve do të jenë autostradat A2 Gotthard dhe A13 San Bernardino që lidhin veriun me jugun e vendit.

Kukeli, trajner i ekipit të Zurichut U21

Posted on by BR

Ish-mesfushori i Kombëtares shqiptare, Burim Kukeli, rikthehet te klubi i Cyrihut, teksa së fundmi i është besuar drejtimi i skuadrës së 21-vjeçarëve.

Lajmi është konfirmuar nga vetë klubi zviceran, nëpërmjet një postimi në faqen zyrtare, transmeton albinfo.ch.

“Burim Kukeli do të jetë trajneri i ri i ekipit U21. 41-vjeçari luajti për klubin e qytetit nga viti 2012 deri në vitin 2017 dhe luajti 100 ndeshje zyrtare gjatë kësaj kohe. Ai e nisi karrierën e tij si trajner në vitin 2020 si ndihmës trajner te SC Kriens. Ai mbajti të njëjtën pozicion te FC Wil 1900, FC Sion dhe Grasshopper Club Zurich.

Si trajner kryesor, ai ishte në krye të ekipit U21 të GC në pranverën e vitit 2023. FCZ i uron ngrohtësisht Burim Kukelit dhe i uron fat dhe suksese”, thuhet në njoftim.

SHBA pezullon përkohësisht lëshimin e vizave për studentët, pasojat për nxënësit nga Zvicra

Posted on by Alb

Administrata e Donald Trump ka ndalur përkohësisht procedurat për lëshimin e vizave për studentët ndërkombëtarë, duke vendosur një bllokadë në programet e shkëmbimit. Kjo ka shkaktuar pasiguri të madhe te organizatat e shkëmbimit kulturor në Zvicër.

“Jam e tronditur dhe e befasuar nga ky njoftim,” thotë Lisa Drössler, drejtoreshë ekzekutive e organizatës së shkëmbimit të nxënësve AFS Switzerland. Lajmi erdhi në një moment të papërshtatshëm, pasi shumë të rinj janë në përgatitjet për qëndrimin e tyre në SHBA, transmeton albinfo.ch.

Sipas Drössler, megjithëse priste vonesa për shkak të mungesës së stafit në ambasada dhe autoritete, ajo nuk e kishte parashikuar pezullimin total të vizave. AFS është një organizatë ndërkombëtare jo-partiake dhe jo-fitimprurëse që organizon programe shkëmbimi për nxënës nga mosha 15 deri në 18 vjeç. Çdo vit, rreth 190 të rinj nga Zvicra marrin pjesë në këto programe, ndërsa këtë vit ishte planifikuar që 30 deri në 40 prej tyre të shkonin në SHBA.

Pezullimi i vizave ngre pikëpyetje për të ardhmen

Drössler thekson se shumë nga të rinjtë tashmë kanë kontaktuar organizatën për të pyetur se çfarë do të ndodhë më tej. “Tani duhet të mbledhim vetë informacion,” shton ajo, duke e përshkruar situatën si të paqartë. Nuk dihet nëse ky pezullim është i përkohshëm apo mund të zgjasë më shumë. Në skenarin më të keq, do të duhet të merren parasysh edhe vende të tjera për shkëmbim.

SHBA synon më shumë kontroll mbi studentët e huaj

Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka urdhëruar ndalimin e përkohshëm të caktimit të takimeve për vizat studentore dhe ato të shkëmbimit. Qëllimi është rishikimi i mekanizmave për të verifikuar më mirë se kush po hyn në SHBA. Pjesë e këtij procesi do të jetë edhe monitorimi i mediave sociale të aplikantëve  një risi që ka ngritur shqetësime.

“Është befasuese që tani vëmendja është përqendruar te postimet në rrjetet sociale,” thotë Christine Leimgruber, drejtoreshë e organizatës ombrellë zvicerane për shkëmbimet rinore, Intermundo. Ajo këshillon që të pritet me durim gjatë ditëve në vijim, pasi vendimet e administratës Trump mund të ndryshojnë shpejt.

Studentëve u kërkohet të fshijnë rrjetet sociale

Në SHBA, disa organizata partnere po i rekomandojnë studentëve të fshijnë llogaritë e tyre në rrjetet sociale, veçanërisht ata që tashmë kanë një takim të caktuar në ambasadë. Sipas Intermundo, çdo vit janë disa qindra të rinj nga Zvicra që shkojnë në SHBA për shkollim apo kurse gjuhe të organizuara nga kompani private.

Nëse pezullimi vazhdon, planet për shumë prej tyre mund të dështojnë  dhe ëndrra për një qëndrim mësimor në SHBA do të shtyhet pa afat.

 

Rrëzimi i akullnajës në Blatten: Fshati përmbytet nga dheu, ushtria vihet në ndihmë

Posted on by Alb

Një rrëshqitje masive dheu, e shkaktuar nga rrëzimi i një akullnaje, përmbyti të martën pasdite një pjesë të konsiderueshme të fshatit Blatten në kantonin Valais. Autoritetet janë në alarm dhe po monitorojnë nga afër gjendjen e ujërave të bllokuara të lumit Lonza, për shkak të rrezikut të një rrjedhjeje të rrezikshme balte dhe mbetjesh.

Kryetari i komunës, Matthias Balmer, i emocionuar gjatë një konference për shtyp në mbrëmje, deklaroi:

“E kemi humbur fshatin, por jo zemrën.”

Ai vuri në dukje se edhe pse dëmet janë të mëdha, shpirtit i komunitetit mbetet i fortë.

Ministri i Mbrojtjes, Martin Pfister, konfirmoi se një njësi e ushtrisë është tashmë në rrugë për në Luginën e Lötschental për të ndihmuar në përballimin e situatës, përcjell albinfo.ch.

“Do të bëjmë gjithçka për të mbështetur popullatën lokale në rindërtim,” tha Pfister për SRF. Sipas tij, mundësitë e ndihmës përfshijnë transportin e ujit për të ulur nivelin e Lonza-s, garantimin e sigurisë dhe ndihmë logjistike në terren.

Korrespondentja e SRF në Valais, Anna-Lisa Achtermann, raportoi se banorët janë të tronditur dhe të pafjalë:

“Askush nuk e kishte imagjinuar që diçka e tillë mund të ndodhte këtu. Ata nuk kanë humbur vetëm shtëpitë, por edhe vendlindjen.”

Ndërkohë, autoritetet kantonale janë në kontakt të vazhdueshëm me komunat e tjera në zonë si Gampel-Bratsch dhe Steg-Hohtenn. Sipas ekspertit Raphaël Mayoraz, fshatrat më të larta si Wiler, Kippel dhe Ferden janë relativisht të mbrojtura nga rrjedhja e drejtpërdrejtë e mbetjeve, por rreziku i përmbytjeve mbetet.

Këshilltari i Shtetit, Stéphane Ganzer, njoftoi se kantoni do të ofrojë mbështetje sociale dhe ekonomike për banorët, pasi të bëhet një vlerësim i plotë i situatës në fazat në vijim.

Konferenca e radhës për shtyp pritet të mbahet nesër.

Zvicër: Edhe kamionët elektrikë do të paguajnë taksën për qarkullimin nga viti 2029

Posted on by albinfo.ch

Nga viti 2029, kamionët elektrikë në Zvicër nuk do të jenë më të përjashtuar nga taksa për qarkullimin e automjeteve të rënda të mallrave (RPLP). Këshilli Federal ka miratuar propozimin përkatës dhe e ka dërguar të mërkurën për shqyrtim në Parlament, duke shtyrë afatin e parashikuar fillimisht për vitin 2031 me dy vjet, shkruan RTS, transmeton albinfo.ch.

Qëllimi i ndryshimit ligjor është ruajtja e barazisë së kostove në transportin rrugor të mallrave dhe nxitja e kalimit të mallrave në hekurudhë. “Sistemi aktual ka arritur kufijtë e tij për shkak të zhvillimeve teknike”, tha Ministri i Transportit, Albert Rösti, gjatë një konference për mediat në Bernë.

Aktualisht, rreth 90 % e automjeteve të rënda përfitojnë nga tarifa më e ulët, ndërsa numri i kamionëve elektrikë që nuk paguajnë fare taksë është në rritje – nga rreth 600 në fund të vitit 2023 në mbi 1 000 sot. Megjithëse kjo shënon një hap pozitiv për dekarbonizimin e transportit, ajo sjell humbje në të ardhurat e shtetit dhe dobëson efektin nxitës të RPLP-së për të kaluar nga rruga në hekurudhë.

Këshilli Federal ka vendosur që ndryshimi të zbatohet në mënyrë graduale, për të mos penguar zhvillimin e flotës së gjelbër të kamionëve. Deri në vitin 2035, kamionët me energji elektrike do të përfitojnë zbritje të pjesshme në tarifë, duke u ofruar kompanive të transportit një periudhë tranzicioni dhe siguri planifikimi, transmeton albinfo.ch.

Martin von Känel, zëvendësdrejtor i Zyrës Federale të Transportit, parashikon se kjo masë do të gjenerojë rreth 300 milionë franga zvicerane të ardhura shtesë deri në vitin 2030, një rritje që llogaritet të jetë midis 5 % dhe 30 %.

Gjatë konsultimeve, disa kantone dhe shoqata mjedisore kërkuan që taksa për kamionët elektrikë të hyjë në fuqi më herët se në vitin 2031, për të mbështetur më mirë objektivat e politikës së transportit. Kjo kërkesë u mor parasysh nga Këshilli Federal, i cili tani synon një balancë mes zhvillimit teknologjik dhe sigurimit të financimit për infrastrukturën e transportit, transmeton albinfo.ch.