Edhe pse kontributet e sigurimeve shëndetësore rriten çdo vit – këtë vit me mesatarisht 4.4% – shumica e qytetarëve zviceranë mund t’i paguajnë ato pa vështirësi, tregon një sondazh i kryer nga Comparis.

Sipas rezultateve:

59% e të anketuarve nuk kanë probleme për të paguar kontributet.

Dallime rajonale ekzistojnë: më shumë njerëz në Ticino dhe në Zvicrën frëngjishtfolëse hasin vështirësi.

Të rinjtë dhe personat me të ardhura të ulëta vuajnë më shumë nga rritja e kontributeve.

Rreth 32% e të siguruarve marrin ulje kontributesh, gjë që lehtëson situatën e tyre.

9% e të anketuarve nuk paguajnë kontributet vetë, duke u mbështetur tek familja ose shteti.

Sondazhi përfshiu 1,039 të rritur nga të gjitha rajonet e Zvicrës dhe tregon se, megjithëse rritja e kontributeve ngjall debate politike, për shumicën e familjeve nuk përbën problem të madh financiar.

Hekurudha Federale Zvicerane (SBB) po zvogëlon gradualisht numrin e koshave të plehrave pranë vendeve të uljes në tren. Qëllimi, sipas një deklarate të SBB-së, është përmirësimi i pastërtisë dhe rritja e efikasitetit të pastrimit.

Ky ndryshim do të kursejë disa milionë franga zvicerane në vit për kostot e pastrimit. SBB parashikon që procesi të përfundojë deri në fund të vitit 2028. Udhetarët do të mund të hedhin ende mbeturinat e tyre në koshat e vendosura në hyrjet e trenave ose në stacion. Për më tepër, koshat e riciklimit të letrës do të zëvendësohen me koshëra të zakonshëm për mbeturina. Mediat CH Media ishin të parat që raportuan për këtë nismë.

Eksperienca pozitive deri tani

Që nga viti 2021, nuk ka koshëra plehrash pranë vendeve të uljes në klasën e dytë në trenat rajonalë. SBB njofton se kjo ka dhënë rezultate pozitive, pasi pasagjerët e perceptojnë trenin më të pastër.

Bazuar në këtë eksperiencë, SBB tani planifikon të heqë koshat e plehrave edhe nga klasat e para në trenat rajonalë, si dhe në klasat e para dhe të dyta në trenat e largët IR-Dosto, Mouette dhe FV-Dosto.

Për trenat e tjerë të largët, përfshirë ata ndërkombëtarë, aktualisht nuk konsiderohet heqja e koshave pranë vendeve të uljes, kryesisht për shkak të mungesës së hapësirës në hyrje.

Kursim dhe pastërti më e mirë

Sipas SBB-së, heqja e koshave kursen para, rrit pastërtinë pranë vendeve të uljes dhe redukton erërat e pakëndshme. Në shumicën e trenave, kjo gjithashtu ofron më shumë hapësirë për këmbët.

Pastrimi i trenave do të bëhet më efikas, dhe detyrat fizike të vështira për stafin, si boshatisja e koshave, do të eliminohen.

Dhuna në familje në Zvicër kërkon masa shtesë për të mbrojtur viktimat dhe për të ndëshkuar autorët. Këshilli Federal ka miratuar tre mocione për të adresuar këtë problem. Një prej tyre është paraqitur nga Marianne Maret, anëtare e Këshillit të Shteteve (Qendra/VS), e cila propozon një ligj kornizë për parandalimin, mbrojtjen e viktimave dhe ndjekjen penale të rasteve të dhunës.

“Dhuna në familje përbën një shkelje serioze të të drejtave të njeriut,” shkruan Maret në tekstin e propozuar, duke theksuar rëndësinë e rregullave të njëtrajtshme: “Në Zvicër, mekanizmat aktualë të mbrojtjes janë të pamjaftueshëm dhe shumë të fragmentuar.”

Kjo përfshin, për shembull, vendosjen e standardeve të detyrueshme për policinë, sistemin gjyqësor dhe shërbimet sociale, si dhe harmonizimin e masave parandaluese, si kufizimet e kontaktit dhe të afërsisë. Maret gjithashtu kërkon akses të lehtë dhe të garantuar në strehimore për gratë, akomodim emergjent dhe shërbime këshillimi të specializuara.

Monitorimi i autorëve të dhunës

Senatorja Andrea Gmür-Schönenberger (Qendra/LU), në mocionin e saj, propozon krijimin e një sistemi kombëtar për monitorimin e dhunës në familje. Ky sistem do të mundësojë identifikimin dhe ndjekjen sistematike të autorëve të dhunës, krijimin e profileve të detajuara, analizimin e faktorëve të rrezikut dhe vlerësimin e mundësisë së përsëritjes së krimit.

Monitorimi i tillë synon ndërhyrje të synuara dhe ulje të ndjeshme të eskalimeve të dhunës që mund të çojnë deri te femicidi. Këshilli Federal thekson se zbatimi i këtyre dy mocioneve do të kërkojë ndoshta ndryshime në Kushtetutën Federale.

Rregullimi i armëve

Këshilltarja Kombëtare Marionna Schlatter (Të Gjelbrit/ZH) kërkon mbledhje kombëtare të të dhënave mbi armët e përfshira në raste dhune familjare dhe vrasjesh. Ajo thekson se armët janë mjeti më i përdorur për kryerjen e vrasjeve në familje dhe shpesh janë më vdekjeprurës se metodat e tjera. Megjithatë, informacioni mbi përdorimin e këtyre armëve nuk mblidhet sistematikisht, duke penguar analizën e rrezikut dhe masat parandaluese.

Sipas statistikave, midis viteve 2021 dhe 2023, rreth 29% e vrasjeve janë kryer me armë zjarri.

Sindikata e policisë së Lozanës ka shprehur zemërimin për mënyrën se si autoritetet komunale po menaxhojnë aferën e grupeve të WhatsApp me mesazhe raciste dhe seksiste brenda forcës policore. Në një letër drejtuar Këshillit Komunal, sindikata denoncon “dështime institucionale” në nivel ekzekutiv dhe kërkon që përgjegjësitë të ndahen në mënyrë të drejtë, jo vetëm mbi policët e prekur.

Sindikata, pa justifikuar veprimet e disa kolegëve, kritikon trajtimin e çështjes nga Komuna, duke e quajtur atë “të nxituar dhe arbitrare”, veçanërisht lidhur me nisjen e procedurave disiplinore ndaj tetë oficerëve. Sipas saj, gjithë forca policore është stigmatizuar nga kjo ngjarje.

Dy raporte të publikuara javën e kaluar konfirmojnë ekzistencën e “paragjykimeve diskriminuese” brenda policisë dhe nevojën për reforma të thella. Sindikata thekson se shenjat paralajmëruese të krizës ishin të njohura prej vitesh dhe kritikon mungesën e përfshirjes së Komunës në adresimin e problemit.

Presidenti i sindikatës, Cyril Portmann, u shpreh se “anëtarët tanë kanë pasur përshtypjen se Komuna dhe drejtoria e policisë po përpiqeshin t’i delegonin përgjegjësitë nivelit më të ulët.” Ai kërkoi që autoritetet të pranojnë dështimet në mënyrë që përgjegjësitë të ndahen dhe të vendosen masa strukturore për zgjidhje afatgjata.

Komuna e Lozanës ka refuzuar të komentojë publikisht letrën e sindikatës, duke paralajmëruar se përgjigjja do t’i dorëzohet drejtpërdrejt sindikatës.

Më 8 mars, qytetarët zviceranë do të votojnë për një reformë të re të sistemit tatimor, e cila synon të vendosë tatimin individual për bashkëshortët dhe të eliminojë dallimet mes çifteve të martuara dhe atyre që bashkëjetojnë. Ndryshimet do të prekin të gjithë tatimpaguesit, por veçanërisht çiftet e martuara.

Sipas përllogaritjeve për tatimin e drejtpërdrejtë federal (IFD), familjet ku të dy partnerët punojnë dhe fitojnë paga të ngjashme pritet të përfitojnë nga reforma, duke paguar më pak taksa krahasuar me sistemin aktual. Në të kundërt, familjet me një të ardhur të vetme – veçanërisht ato me të ardhura të larta – mund të përballen me rritje të konsiderueshme të barrës tatimore.
Për shembull, një çift me një fëmijë dhe të ardhura totale prej 120 mijë frangash do të paguante vetëm 330 franga tatim federal nëse të dy bashkëshortët punojnë, ndërsa nëse e njëjta shumë fitohet nga një person i vetëm, detyrimi tatimor do të kalonte mbi 3200 franga.

Megjithatë, tatimi i drejtpërdrejtë federal përbën vetëm një pjesë të barrës totale fiskale, pasi taksat kantonale dhe komunale janë zakonisht më të larta. Nëse reforma miratohet, kantonet do të duhet të përshtatin legjislacionin e tyre për të zbatuar tatimin individual, por ndikimi përfundimtar për secilin tatimpagues mbetet i pasigurt.
Reforma konsiderohet si një hap drejt barazisë mes çifteve të martuara dhe atyre që bashkëjetojnë, por njëkohësisht krijon fitues dhe humbës në varësi të strukturës së të ardhurave familjare.