Kur mund të refuzojë një punëdhënës zviceran të paguajë pagën tuaj?

Ligji zviceran i punës mbron të drejtat e punëtorëve, por në disa raste mund t'u japë edhe liri veprimi punëdhënësve - duke përfshirë çështjet që lidhen me pagat

Çështja e mospagesës së pagave po bëhet lajm, pasi mijëra banorë zviceranë janë të bllokuar në Abu Dhabi, Doha dhe Dubai për shkak të sulmeve ajrore amerikane dhe izraelite në Iran.

Sikur të mos mjaftojë të jesh i bllokuar në një zonë lufte pa rrugëdalje, shumë prej këtyre njerëzve mund të humbasin edhe një pjesë të pagave të tyre nëse nuk kthehen në punët e tyre në Zvicër në kohë, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Sipas ligjit zviceran, punëdhënësit nuk janë të detyruar të paguajnë për mungesat nga puna për shkak të anulimeve të fluturimeve.

“Problemi është se legjislacioni zviceran i punës nuk garanton automatikisht pagesat e vazhdueshme të pagave, të cilat varen vetëm nga dispozitat kontraktuale ose një marrëveshje kolektive negociuese”, tha Tanja Riepshoff, avokate për Shoqatën e Punonjësve Zviceranë.

Forcë madhore

Kjo ngre një pyetje se kur një kompani në Zvicër mund të refuzojë ligjërisht të paguajë pagat e punonjësve.

Mbajtja e pagës nga njerëzit e bllokuar në vendet e huaja për shkak të një konflikti të armatosur mund të shihet e padrejtë, duke pasur parasysh se njerëzit pengohen të kthehen në punë pa asnjë faj të tyre.

Por duke lënë mënjanë emocionet, ligji është i qartë në këtë pikë: punonjësi ka të drejtë të paguhet vetëm nëse paaftësia për të punuar është për shkak të arsyeve personale – siç është sëmundja ose aksidenti.

Nëse arsyeja e mungesës në punë është e pavarur nga personi (një bllokim trafiku, grevë në transportin publik ose anulim fluturimi), punëdhënësi nuk është i detyruar të paguajë pagën.

Arsyeja është se gjatë mungesës së paplanifikuar të një punonjësi, punëdhënësi duhet ose ta plotësojë atë pozicion përkohësisht me dikë tjetër, ose të vuajë humbjen e performancës dhe produktivitetit. Të dyja situatat sjellin kosto shtesë.

E vetmja mënyrë që punonjësi të rikuperojë pagat e humbura do të ishte të punonte jashtë orarit, gjë që është e realizueshme nëse duhet të kompensohen vetëm disa orë, jo ditë ose javë.

Megjithatë, jo të gjitha mungesat rezultojnë në humbje të të ardhurave.

Punonjësit kanë të drejtë për lloje të caktuara të kohës së lirë me pagesë:

Pushime

Për punë me kohë të plotë, e cila është 41 orë në javë, punëdhënësit në Zvicër duhet t’u lejojnë punonjësve të tyre të kenë të paktën katër javë pushime çdo vit, dhe të paktën pesë javë në rastin e punonjësve që ende nuk kanë mbushur moshën 20 vjeç.

Megjithatë, shumë kompani u ofrojnë stafit të tyre më shumë se minimumi ligjor; numri i saktë i ditëve ose javëve përcaktohet në një kontratë pune.

Dita e festave zyrtare

Përveç lejes vjetore katër-javore të përcaktuar me ligj, punonjësit kanë të drejtë gjithashtu të marrin pushime të paguara gjatë festave zyrtare – si kombëtare ashtu edhe rajonale.

Leja prindërore

Deri më 1 janar 2021, vetëm nënat lejoheshin të merrnin pushim pas lindjes së foshnjave të tyre – 14 javë me 80 përqind të të ardhurave të tyre të zakonshme, megjithëse ligjet kantonale dhe/ose kontratat e punës mund të parashikojnë një leje dhe kompensim më bujar.

Sa i përket lejes së atësisë, Zvicra ka mbetur prej kohësh prapa fqinjëve të saj, me baballarët që lejohen të marrin vetëm një ditë pushim të papaguar pas lindjes së fëmijës së tyre.

Megjithatë, në shtator 2020, votuesit zviceranë miratuan planin për ta zgjatur këtë leje në dy javë, ku baballarët paguanin 80 përqind të të ardhurave të tyre – deri në një maksimum prej 196 frangash në ditë – gjatë kësaj kohe.

Por kjo nuk është e gjitha.

Ndërsa kjo nuk llogaritet si leje vjetore, punonjësve u lejohet gjithashtu të marrin mungesë të paguar për shkak të situatave ekstreme ose të jashtëzakonshme, duke përfshirë sëmundjen, aksidentet, shërbimin ushtarak, martesën dhe vdekjen e një të afërmi të ngushtë.

Në përgjithësi, mungesat nga puna mbulohen nga ligji i punës i Zvicrës, marrëveshjet kolektive të punësimit ose kontratat individuale të punës.

Secila prej këtyre përmban dispozita për situata që u japin të drejtë punonjësve të marrin pushim nga puna pa pasur nevojë të humbasin pagën ose të kompensojnë orët e humbura.

Ato përfshijnë:

Një takim me mjekun

Një paraqitje në gjykatë ose detyrim të ngjashëm ligjor

Detyra publike (puna si anëtar i Parlamentit, për shembull)

Martesën tuaj

Lindjen e fëmijës suaj

Vdekjen e një të afërmi të ngushtë

Kujdesin për një të afërm të ngushtë

Shpërngulja në shtëpi përfshihet gjithashtu në atë listë.

Në Zvicër, punonjësit kanë të drejtë për një ditë pushim për zhvendosje, pasi kjo bie nën “rrethana të veçanta” në Kodin Zviceran të Detyrimeve.

---