Zvicra voton në qershor për taksa, paga dhe banesa

Referendumet kantonale mund të sjellin ndryshime të rëndësishme në disa prej kantoneve më të mëdha të vendit

Përveç referendumit kombëtar “No to 10 million”, qytetarët në disa kantone të Zvicrës do të votojnë më 14 qershor edhe për çështje lokale që prekin taksat, pagat minimale, qiratë dhe oraret e dyqaneve.

Në kantonin e Bazelitt, votuesit do të vendosin nëse taksat duhet të zbriten automatikisht nga paga mujore, në vend të sistemit aktual ku pagesat bëhen një herë në vit. Propozimi do të detyronte kompanitë me mbi 50 punonjës të transferonin një pjesë të pagës direkt tek autoritetet tatimore, megjithëse punonjësit do të kishin të drejtë të dilnin nga sistemi. Debati është bërë politikisht i ndjeshëm, pasi prek çështje si përgjegjësia individuale dhe roli i shtetit, shkruan The Local, transmeton albinfo.ch.

Në Gjenevë, qytetarët do të votojnë për zgjerimin e orareve të hapjes së dyqaneve. Amendamenti i propozuar do të lejonte hapjen e dyqaneve deri në orën 17:00 më 31 dhjetor dhe në dy të diela gjatë vitit. Puna të dielave do të ishte vullnetare dhe do të paguhej me 100% shtesë ose me pushim kompensues.

Në kantonin Vaud, tema kryesore është paga minimale. Një iniciativë kërkon që në kushtetutën kantonale të garantohet një pagë minimale prej 23 frangash në orë, e lidhur automatikisht me koston e jetesës. Një kundërpropozim i parlamentit kantonal ofron të njëjtën shumë minimale, por me fleksibilitet më të madh për marrëveshjet kolektive të punës.

Ndërkohë në Cyrih do të votohen disa iniciativa të rëndësishme për banesat dhe taksat. Një propozim kërkon rritjen automatike të zbritjeve tatimore për sigurimet shëndetësore sipas rritjes reale të primeve.

Po ashtu, qytetarët e Cyrihut do të vendosin për tri iniciativa të lidhura me krizën e banesave:

ndërtimin e më shumë banesave të përballueshme dhe jofitimprurëse

rregulla më të forta kundër dëbimeve pas renovimeve

dhe krijimin e më shumë apartamenteve për pronësi private në projektet e subvencionuara nga shteti.

Referendumet kantonale konsiderohen shumë të rëndësishme në sistemin zviceran të demokracisë direkte, pasi kantonet kanë kompetenca të mëdha në fusha si taksat, strehimi dhe tregu i punës.

---