Kompani zvicerane akuzohen nga SHBA për pastrim të parave nga nafta iraniane

SHBA-të kanë akuzuar disa kompani zvicerane se janë të përfshira në një rrjet që ndihmon Iranin të menaxhojë një flotë të fshehtë anijesh transportuese të naftës dhe të kryejë transaksione financiare që dyshohet se mbështesin Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) dhe Forcën Quds (QF). Sipas autoriteteve amerikane, këto veprime ndihmojnë Teheranin të anashkalojë sanksionet ndërkombëtare dhe të financojë strukturat e tij ushtarake dhe politike.

Rrjeti i transportit të naftës dhe kompanitë e përfshira

Sipas të dhënave të publikuara, në vitin 2022 kompania Fractal Shipping SA mori nën menaxhim një flotë prej rreth 30 tankerësh të vjetër nafte. Fillimisht, këto anije transportonin naftë ruse. Pas shtrëngimit të sanksioneve perëndimore ndaj Rusisë, drejtori ekzekutiv Mathieu Philippe krijoi një degë të kompanisë në Dubai.

Që nga korriku i vitit 2025, Mathieu Philippe dhe kompanitë e tij në Dubai dhe Gjenevë janë futur në listën e sanksioneve amerikane. Sipas Uashingtonit, këto kompani janë pjesë e një rrjeti të transportit të naftës iraniane.

Figura kryesore e rrjetit

Sipas inteligjencës amerikane, në krye të këtij rrjeti qëndron biznesmeni iranian i naftës Hossein Shamkhani, djali i Ali Shamkhani, këshilltar i liderit suprem iranian Ali Khamenei.

SHBA ka vendosur sanksione të reja ndaj rrjetit të kompanive të lidhura me Shamkhani, duke e akuzuar për përdorim të strukturave të ndërlikuara financiare për të fshehur origjinën e fondeve.
Lidhje me Zvicrën: fondet dhe investimet
Një nga kompanitë e lidhura me këtë rrjet është Ocean Leonid Investments AG, me bazë në Zug. Ajo u themelua nga një partner biznesi i Shamkhanit, iraniani Mahdiyar Zare Mojtahed, i regjistruar si shtetas i Dominikës.

Sipas dokumenteve, kompania funksiononte si fond investimesh (hedge fund) dhe merrej me tregti të rrezikshme në sektorin e mallrave. Aktualisht ajo është në proces likuidimi. Në korrik, autoritetet amerikane e sanksionuan kompaninë duke e akuzuar për investim të fondeve që lidhen me tregtinë e naftës iraniane.

Pas këtyre zhvillimeve, të gjithë anëtarët e bordit drejtues kanë dhënë dorëheqjen. Kompania kishte gjithashtu zyra në Londër dhe Dubai, të cilat janë mbyllur në fund të vitit 2024.

Akuza për pastrim parash dhe financim terrorizmi

Një tjetër rast i përmendur nga autoritetet amerikane lidhet me grupin Wellbred, me seli në Singapor, i cili dyshohet se është pjesë e rrjetit të Shamkhanit. Sipas Departamentit Amerikan të Drejtësisë, janë ngritur dy padi civile për sekuestrimin e më shumë se 15.3 milionë dollarëve, të cilët dyshohet se janë përdorur për financimin e rrjetit të shpërndarjes së naftës iraniane.
Grupi ka një degë në Gjenevë, Wellbred Trading SA. Sipas dokumenteve gjyqësore amerikane, rreth 7.6 milionë dollarë kanë kaluar nga një llogari në Zvicër drejt Singaporit përmes SHBA-së në janar, në kundërshtim me sanksionet amerikane ndaj Iranit. Drejtori i kompanisë nuk ka komentuar këto akuza.

Hetime edhe në sektorin bankar zviceran

Një tjetër hetim lidhet me bankën e biznesit MBaer, me bazë në Cyrih, e cila është mbyllur që nga shkurti. Banka u themelua në vitin 2018 nga Mike Baer, pasardhës i familjes Julius Baer.

Sipas Autoritetit Zviceran për Mbikëqyrjen e Tregjeve Financiare (FINMA), MBaer ka pasur “shkelje serioze dhe sistematike të detyrimeve për kujdes në luftën kundër pastrimit të parave”, si dhe mangësi në organizim dhe menaxhim rreziku. Hetimet janë ende në vazhdim nën drejtimin e Prokurorit të Përgjithshëm të Zvicrës.
Sipas Departamentit Amerikan të Thesarit, banka dyshohet se ka pastruar mbi 60 milionë dollarë në emër të Korpusit të Gardës Revolucionare Islamike dhe Forcës Quds, duke financuar kështu aktivitete të cilësuara si terroriste.

Njësia amerikane FinCEN raporton gjithashtu se transaksionet e bankës mund të jenë të lidhura me korrupsion në Venezuelë dhe aktivitete të paligjshme ruse.

Reagimi i Mike Baer

Themeluesi i MBaer, Mike Baer, i ka hedhur poshtë akuzat. Sipas një deklarate të agjencisë së tij të komunikimit, pretendimet e autoriteteve amerikane janë të pabazuara dhe nuk ka pasur asnjë tregues në momentin e transaksioneve që ato të lidhen me Iranin, organizata të sanksionuara apo aktivitete terroriste.

---