Sot, Zvicra shënon ditën kombëtare të zisë në kujtim të viktimave të zjarrit shkatërrues në Crans-Montana. Presidenti i Konfederatës, Guy Parmelin, i drejtohet popullsisë me një letër të hapur, ku thekson se pasojat e kësaj tragjedie po nxirren dhe se përgjegjësia institucionale ndaj viktimave mbetet e pandashme nga veprimi konkret.

“Në këtë ditë, Zvicra është e bashkuar në zi dhe në zemër”, deklaron Presidenti i Konfederatës. Ai nënvizon se respekti, kujtimi dhe angazhimi për të bërë gjithçka që është e mundur për të parandaluar përsëritjen e një katastrofe të tillë janë detyrim moral ndaj personave të prekur, familjeve dhe të afërmve të tyre. Letra botohet sot në periodikun SchweizerIllustrierte.

Në të njëjtën kohë, autoritetet e drejtësisë po hetojnë nëse dhe në ç’masë janë shkelur rregulloret e sigurisë. “Këtë ua detyrohemi viktimave dhe të dashurve të tyre”, thekson Këshilltari Federal, duke shprehur ngushëllimet e tij dhe solidaritetin me të mbijetuarit, të cilët sot ndodhen në fillim të një rruge të gjatë fizike dhe psikologjike rimëkëmbjeje.

Hetimet po marrin edhe dimension ndërkombëtar. Prokuroria e Romës hap një procedurë për zjarrin në Crans-Montana, pas nismave të ngjashme në Francë dhe Belgjikë. Në tragjedinë e Vitit të Ri humbin jetën gjashtë shtetas italianë, ndërsa 14 nga 114 të plagosurit janë italianë. Hetimi iniciohet nga prokurorët publikë të Romës, të cilët kanë juridiksion për rastet që përfshijnë shtetas italianë jashtë vendit. Në ditët në vijim, ambasadori italian në Bernë, Gian Lorenzo Cornado, takohet me Prokuroren e Përgjithshme të Kantonit Valais për të shkëmbyer informacione mbi ecurinë e hetimeve.

Në kuadër të zisë kombëtare, sot në orën 14:00 mbahet një minutë heshtje në të gjithë vendin. Kambanat e kishave bien për pesë minuta, ndërsa flamujt në ndërtesat e Parlamentit dhe ato federale ulen në gjysmë shtize.

Në Martigny zhvillohet ceremonia qendrore përkujtimore, ku marrin pjesë Presidenti i Konfederatës Guy Parmelin, Këshilltarët Federalë Beat Jans dhe Ignazio Cassis, si dhe anëtarët e Qeverisë Kantonale të Valais. Ceremonia mbledh edhe përfaqësues të vendeve të origjinës së viktimave dhe të plagosurve, si dhe shtete që ofrojnë ndihmë. Mes të pranishmëve janë Presidenti i Italisë Sergio Mattarella dhe Presidenti i Francës Emmanuel Macron.

Media publike RSI transmeton sot programe të posaçme informative dhe lidhje të drejtpërdrejta nga ceremonia, duke e shndërruar këtë ditë zie në një akt të përbashkët kombëtar kujtese dhe ndërgjegjësimi.

Në heshtjen e kësaj dite, Zvicra jo vetëm vajton humbjen e jetëve njerëzore, por riafirmon edhe përgjegjësinë për ta kthyer dhimbjen në veprim, kujtimin në drejtësi dhe solidaritetin në garanci për jetën.

Duke shënuar Ditën e Kombëtare të Zisë të shpallur nga kreu i shtetit, sot, e premte, në Pallatin Federal në Bernë dhe në shumë vende të tjera në të gjithë Zvicrën, flamujt jnë ulur në gjysmështizë. Në disa kryeqytete kantonale, edhe flamuri i Kantonit të Valisit do të valëvitet në gjysmë shtize të premten në shenjë solidariteti, transmeton albinfo.ch.

Hekurudhat Federale Zvicerane (SBB) po marrin pjesë gjithashtu në ditën kombëtare të zisë. Makinistët e trenave janë të autorizuar të akivizojnë sirenat e tyre në orën 13:58 për të shprehur pjesëmarrjen e tyre në pikëllimin për viktimat e Krans Montanës, shkruan srf.ch.

Në rajonin e Bernës, tramvajet dhe autobusët do të ndalen në orën 14:00, dhe të gjitha automjetet e transportit publik Bernmobil do të ndalen për 20 sekonda. Asnjë aeroplan nuk do të ngrihet nga aeroportet zvicerane gjatë minutës së heshtjes.

Masa të gjera sigurie do të ndërmerren në ceremoninë që do të zhvillohet në Martigny për shkak të mysafirëve të rangut të lartë.

Në një heshtje të rrallë kombëtare, Zvicra ndalon sot ritmin e përditshëm për t’u përkulur me dinjitet përpara jetëve të humbura në tragjedinë e rëndë të Crans-Montana. 9 janari 2026 shënohet si ditë zie kombëtare, një moment reflektimi i thellë, solidariteti njerëzor dhe përgjegjësie kolektive, ku dhimbja private shndërrohet në kujtesë publike dhe heshtja merr kuptim shtetëror.

Zia kombëtare po shënohet sot në të gjithë vendin me ceremoni përkujtimore, momente heshtjeje dhe gjeste simbolike solidariteti. Ceremonia qendrore shtetërore zhvillohet nga ora 13:45 në Qendrën e Ekspozitave dhe Tubimeve CERM në Martigny, rreth 50 minuta larg nga Crans-Montana. Ajo organizohet nga autoritetet federale në bashkëpunim me Kancelarinë Shtetërore të Valais dhe Kishat Kombëtare, dhe përfshin lexime përkujtimore, gjeste simbolike, interpretime muzikore dhe fjalime zyrtare.

Në ceremoni marrin pjesë Presidenti i Konfederatës Zvicerane, Guy Parmelin, këshilltarët federalë Ignazio Cassisdhe Beat Jans, si dhe kancelari federal Viktor Rossi. Të ftuar janë familjarët e viktimave, përfaqësues fetarë dhe delegacione nga shtete që janë prekur drejtpërdrejt nga tragjedia ose kanë ofruar mbështetje. Nga jashtë vendit pritet pjesëmarrja e Presidentit të Francës, Emmanuel Macron, Presidentit të Italisë, Sergio Mattarella, si dhe Presidentes së Parlamentit Evropian, Roberta Metsola.

Në orën 14:00, në mbarë vendin mbahet një minutë zie kombëtare. Kambanat e kishave bien në të gjitha kantonet, duke shënuar një moment të përbashkët ndalese dhe reflektimi. Autoritetet federale dhe komunitetet fetare kanë ftuar qytetarët që këtë çast ta kushtojnë kujtimit të viktimave, solidaritetit me të plagosurit dhe familjet e tyre, si dhe mirënjohjes për të gjitha shërbimet emergjente.

Dita e zisë po shënohet edhe përmes aktiviteteve përkujtimore lokale. Në Cyrih, qytetarët janë ftuar në një minutë heshtjeje në Münsterhof, e ndjekur nga një aktivitet përkujtimor në Fraumünster. Në Bazel, autoritetet dhe qytetarët mblidhen në sheshin përpara komunës, ndërsa në mbrëmje zhvillohet një reflektim ekumenik.

Edhe transporti publik është përfshirë në përkujtim. Swiss Federal Railways (SBB) ka ulur flamujt në gjysmë shtize në stacionet hekurudhore dhe po informon gjatë gjithë ditës për ditën e zisë përmes ekraneve, njoftimeve zanore dhe aplikacionit. Në orën 14:00, muzika e sfondit në stacione ndërpritet, ndërsa sinjalet e trenave dëgjohen si shenjë nderimi.

Ceremonia qendrore në Martigny transmetohet drejtpërdrejt në televizion dhe radio, përfshirë SRF, RTS dhe RSI, duke u mundësuar qytetarëve në mbarë vendin dhe diasporës ta ndjekin ceremoninë në kohë reale. Njëkohësisht, shumë kisha në të gjithë Zvicrën mbeten të hapura gjatë gjithë ditës për heshtje, lutje dhe përkujtim personal.

Në shenjë respekti dhe solidariteti ndërkombëtar, edhe përfaqësitë diplomatike shqiptare në Zvicër kanë ulur flamujt kombëtarë në gjysmë shtize, duke iu bashkuar zyrtarisht zisë kombëtare dhe duke shprehur mbështetje ndaj institucioneve dhe popullit zviceran.

Dita e sotme mbetet një shenjë e fortë se, përballë tragjedisë, Zvicra zgjedh unitetin, dinjitetin dhe humanizmin. Nga institucionet federale te qytetarët, nga përfaqësitë diplomatike te komunitetet fetare, vendi flet sot me një zë të vetëm: respekt për jetën, solidaritet me të prekurit dhe përkushtim që kujtesa e viktimave të mos shuhet në heshtje, por të shërbejë si ndërgjegje mabarënjerëzore për të ardhmen.

Për albinfo.ch Luljeta Ademi

Zvicra ka shpallur sot ditë zie kombëtare në nderim të viktimave të zjarrit tragjik që ndodhi më 1 janarnë resortin alpin Crans-Montana, përcjell albinfo.ch.

Lajmi është bërë i ditur nga Ambasada e Zvicrës në Kosovë, përmes një njoftimi zyrtar të publikuar në rrjetet sociale. Në reagim thuhet se autoritetet zvicerane shprehin solidaritet dhe mbështetje për të gjitha familjet e prekura nga kjo tragjedi.

“Mendimet tona janë me të gjithë ata që janë prekur, në Zvicër dhe më gjerë”, thuhet në njoftimin e ambasadës.

Zjarri i fuqishëm, që shpërtheu gjatë natës së Vitit të Ri në një bar në Crans-Montana, la të paktën 40 persona të vdekur, ndërsa dhjetëra të tjerë mbetën të plagosur rëndë. Autoritetet po vazhdojnë hetimet për të zbardhur rrethanat e plota të ngjarjes.