Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë (ICJ) ka vendosur që shtetet që shkelin detyrimet e tyre klimatike po kryejnë një akt “të paligjshëm”. Kjo mund t’u hapë rrugën kërkesave për dëmshpërblime nga vendet më të prekura nga ndryshimet klimatike.

Ky mendim këshillues i paprecedent, i kërkuar fillimisht nga studentët në arkipelagun Vanuatu, u miratua unanimisht nga gjykata më e lartë e OKB-së me seli në Hagë. Tani, ligjvënës, juristë dhe gjykatës në mbarë botën mund të veprojnë për të ndryshuar ligjet ose për të paditur shtetet për mosveprim ndaj krizës klimatike, transmeton albinfo.ch.

“Ndryshimet klimatike të shkaktuara nga emetimet e gazeve serrë përbëjnë një kërcënim urgjent dhe ekzistencial,” deklaroi kryetari i sapozgjedhur i ICJ, gjykatësi japonez Yuji Iwasawa, gjatë një fjalimi dyorësh.

Gjykata rrëzoi gjithashtu argumentin e vendeve më ndotëse se traktatet ekzistuese klimatike dhe procesi vjetor i negociatave COP janë të mjaftueshme.

Sipas Gjykatës, shtetet kanë “detyrime të rrepta për të mbrojtur sistemin klimatik”, duke konfirmuar se klima duhet të mbrohet “për gjeneratat e tanishme dhe të ardhshme”. Megjithatë, vendet kryesore ndotëse refuzojnë të njohin juridikisht të drejtat e personave që ende nuk kanë lindur.

Pjesa më e rëndësishme dhe ndoshta më e kontestuar e këtij mendimi lidhet me kompensimin që u detyrohet vendeve të shkatërruara nga pasojat klimatike. “Pasojat juridike të një akti ndërkombëtarisht të paligjshëm përfshijnë […] dëmshpërblim të plotë për dëmin e pësuar nga shtetet e lënduara, në formën e rikthimit, kompensimit dhe kënaqësisë,” sqaroi Iwasawa.

Gjykata theksoi gjithashtu se duhet provuar një lidhje e drejtpërdrejtë dhe e sigurt shkak-pasojë midis aktit të paligjshëm dhe dëmit, gjë e vështirë për t’u vërtetuar në gjykatë, por “jo e pamundur”, sipas 15 gjyqtarëve të ICJ.

Ky është mendimi i pestë unanim i Gjykatës në 80 vite.

Italia vazhdon të tërheqë të pasurit e huaj falë regjimit të saj shumë të favorshëm tatimor. Sipas gazetave të grupit Tamedia, dy bankierë zviceranë kanë përfituar kohët e fundit nga ky sistem, i cili u lejon të shmangin pagesën e miliona eurove në taksa kundrejt një pagese vjetore fikse.

Një regjim tatimor i krijuar posaçërisht për të pasurit Që prej vitit 2017, Italia ofron një regjim tatimor të modeluar sipas atij britanik, i cili u mundëson individëve të pasur që vendosin rezidencën tatimore në Itali të paguajnë vetëm një shumë fikse vjetore prej 200,000 euro, duke përfituar nga përjashtimi i plotë për të ardhurat e tyre jashtë vendit – qoftë dividentë, qira, fitime kapitale apo trashëgimi.

Ky regjim mund të zgjerohet edhe te anëtarët e familjes për 25,000 euro shtesë për person. Kështu, një familje me katër persona mund të paguajë teorikisht vetëm 275,000 euro taksa në vit, pavarësisht të ardhurave të tyre globale. Para reformës që hyri në fuqi në gusht 2024, kjo shumë ishte edhe më e ulët: 100,000 euro për tatimpaguesin kryesor.

Avantazhe shtesë

Regjimi është i vlefshëm për 15 vjet.

Nuk ka taksë mbi pasurinë.

Nuk ka detyrim për deklarimin e aseteve jashtë vendit.

Ky sistem synon të tërheqë persona të gatshëm të investojnë në ekonominë italiane, sidomos në sektorët e pasurive të paluajtshme, shërbimeve dhe mallrave luksoze.

Evropa Jugore dhe Juglindore po përjeton ditët më të nxehta të këtij viti, me temperatura që kapërcejnë 40 gradë Celsius dhe pasoja të ndjeshme për jetën e përditshme. Nga Akropoli i mbyllur në Athinë e deri te evakuimet nga zjarret në Turqi, nxehtësia po paralizon jetën dhe po rrezikon shëndetin e mijëra qytetarëve, shkruan SRF, transmeton albinfo.ch.

Në Greqi, puna në natyrë gjatë mesditës është ndaluar me ligj, ndërsa Akropoli dhe monumentet e tjera historike mbeten të mbyllura për turistët në orët e pikut të nxehtësisë. Temperaturat pritet të arrijnë deri në 45 gradë, veçanërisht në zonat kontinentale. Autoritetet kanë hapur hapësira publike me ajër të kondicionuar për qytetarët që nuk kanë mundësi freskimi në shtëpi, ndërsa mjekët bëjnë thirrje për kujdes të shtuar, sidomos për të moshuarit dhe fëmijët.

Në Itali, situata është gjithashtu alarmante. Në rajonin jugor të Puglias, janë raportuar të paktën pesë vdekje që lidhen me të nxehtin. Në Palermo, kryeqytetin e Siçilisë, është shpallur niveli i kuq i alarmit, dhe më shumë se një duzinë qytetesh të tjera janë përfshirë në paralajmërime për rrezik të lartë. Meteorologët flasin për një valë të pazakontë të të nxehtit, të shtyrë nga një sistem presioni i lartë që po vjen nga Afrika, i quajtur “Deve”, që do të vazhdojë të sjellë temperatura ekstreme për disa ditë, transmeton albinfo.ch.

Ndërkohë, Turqia po përballet jo vetëm me temperatura të skajshme – mbi 40 gradë Celsius në gjashtë provinca – por edhe me zjarre aktive, sidomos në rajonin e Sakarya, ku disa fshatra janë detyruar të evakuohen. Thatësira e vazhdueshme ka rritur rrezikun për përhapje të shpejtë të flakëve. Pushuesit në qytetin bregdetar të Marmaris u befasuan kur derra të egër zbritën në plazh për t’u freskuar në det – një sinjal i qartë se edhe fauna po kërkon strehë nga vapa përvëluese.

Në Stamboll, temperatura arriti në 36 gradë Celsius që në orën 10 të mëngjesit, ndërsa autoritetet paralajmërojnë se vendi po përjeton temperatura 6 deri në 12 gradë mbi mesataren sezonale. Është lëshuar thirrje që qytetarët të qëndrojnë brenda gjatë ditës, të shmangin alkoolin dhe të konsumojnë sa më shumë ujë. Aktivistët e të drejtave të kafshëve u kanë kërkuar qytetarëve të sigurojnë ujë për kafshët endacake që vuajnë nga i njëjti problem, transmeton albinfo.ch.

Grumbullimi i përditshëm i banorëve të Gazës për ndihma ushqimore është shndërruar në një veprimtari të rrezikshme dhe shpesh fatale. Agjencia e OKB-së për Ndihmë dhe Punë për Refugjatët Palestinezë (UNRWA) njoftoi se që nga muaji maj mbi 1.000 palestinezë janë vrarë ndërsa përpiqeshin të siguronin ushqim në mes të një krize humanitare të përkeqësuar nga lufta, shkruan REL, transmeton albinfo.ch.

Banorët e Gazës po jetojnë në kushte ekstreme urie dhe pasigurie, teksa luftimet nuk kanë të ndalur. Kanë kaluar 21 muaj që kur Izraeli nisi ofensivën e tij ushtarake ndaj Hamasit, si reagim ndaj sulmit të 7 tetorit 2023, sulm që u cilësua si një nga më të përgjakshmit në historinë e vendit dhe që çoi në qindra viktima izraelite. Hamasi mbetet i shpallur organizatë terroriste nga Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimi Evropian.

UNRWA ka theksuar se mungesa e sigurisë, shkatërrimi i infrastrukturës dhe bllokada e furnizimeve po e bëjnë të pamundur shpërndarjen efektive të ndihmave humanitare. Kolonat me ndihma shpesh sulmohen ose përhapen në kaos nga turma të dëshpëruara që përpiqen të marrin pak ushqim për të mbijetuar.

“Ne jemi dëshmitarë të një tragjedie të përditshme,” deklaroi një zëdhënës i UNRWA-së. “Njerëzit po vdesin jo vetëm nga bombardimet, por edhe nga uria dhe kaosi që shoqëron shpërndarjen e ndihmave.”

Organizatat ndërkombëtare humanitare kanë bërë thirrje të përsëritura për një armëpushim të menjëhershëm dhe për hapjen e korridoreve humanitare të sigurta, por situata në terren mbetet e tensionuar dhe vdekjeprurëse, transmeton albinfo.ch.