Ka ditë që nuk kërkojnë zhurmë, por një ndryshim në mënyrën si shohim botën. 1 Marsi, Dita e Ndërgjegjësimit për Përdoruesit e Karrocës, është një prej tyre.
E themeluar nga aktivisti britanik Steve Wilkinson, kjo ditë nuk është ndërtuar mbi idenë e kufizimit, por mbi një këndvështrim tjetër: karroca nuk është vetëm një mjet ndihmës, për shumë njerëz, ajo është formë lirie. Një mënyrë tjetër për të lëvizur, për të qenë i pranishëm, për të mos mbetur jashtë.
Kjo ditë synon të festojë pikërisht këtë liri, të rrisë ndërgjegjësimin për sfidat e përditshme dhe mbi të gjitha, të nxisë përfshirjen reale në shoqëri. Sepse sfidat nuk qëndrojnë vetëm te lëvizja, por te mënyra si ndërtohen hapësirat, institucionet dhe vetë mendësia kolektive.
Në një vend si Zvicra, ku rreth 1.7 milionë persona jetojnë me një formë aftësie të kufizuar dhe ku dhjetëra mijëra përdorin karrocë, kjo ditë merr një dimension konkret.
Sepse në fund, nuk është fjala vetëm për qasshmërinë, por për mënyrën si e shohim njëri-tjetrin.
Në këtë hapësirë mes sfidës dhe dinjitetit, rrëfimi i Valdete Hotit është një pikë referimi për kuptimin e vërtetë të përfshirjes.
E lindur në Gjilan dhe e vendosur në Zvicër në vitin 1992, në një kohë zhvendosjesh dhe pasigurish, Valdete Hoti i përket një brezi që e ka ndërtuar jetën nga e para. Por rrëfimi i saj nuk mbështetet te vështirësia, ai ndërtohet mbi mënyrën si ajo e ka përballur atë.
E prekur nga distrofi muskulare progresive, ajo nuk e ka lejuar këtë realitet të përcaktojë kufijtë e saj. Përkundrazi, ka përfunduar studimet në Dizajn Grafik dhe është angazhuar si ndërmjetësuese ndërkulturore dhe përkthyese, duke u bërë një pikë referimi për shumë individë me sfond migrimi.
Rrugëtimi i saj humanitar nisi me projektin “Shpresa”, një iniciativë e orientuar drejt ndihmës për invalidët e luftës, njerëz që kërkonin trajtim, mbështetje dhe mbi të gjitha, dinjitet.
Me ish presidenten e Zvicrës, Doris Leuthard
Shoqata “Parandalo” sot përfaqëson një hapësirë të rrallë në komunitet, rreth 160 anëtarë, një qendër e hapur për të gjitha kombësitë dhe një model pune që nuk mbështetet në përfitim, por në përgjegjësi. Ndihma juridike, ndërmjetësimi me institucione, mbështetja sociale, janë pjesë e përditshmërisë së saj. Ajo që e dallon këtë qendër nuk janë shërbimet, por është mënyra si njerëzit ndihen brenda saj. Rastet që trajton Valdete Hoti dhe ekipi i saj nuk janë të thjeshta, ato janë histori ku ndërthuren probleme shëndetësore, sociale dhe ekonomike shpesh të padukshme për institucionet. Në këtë realitet, puna e saj nuk është vetëm ndërmjetësim, por edhe rikthim i dinjitetit.
Me prindërit
Sepse të ndihmosh dikë të plotësojë një formular është një hap, ta ndihmosh të besojë sërish në veten është një proces i gjatë, dhe pikërisht ky proces është thelbi i punës së saj. Dhe siç shprehet vetë ajo: “E bëj këtë punë me zemër. Nëse mund t’ia lehtësojmë jetën qoftë edhe një njeriu, atëherë ia vlen çdo përpjekje. Ne nuk duhet të presim nga të tjerët,duhet të bëhemi mbështetje për njëri-tjetrin.”
Për këtë angazhim të vazhdueshëm, Valdete Hoti është nderuar me mirënjohje të shumta nga institucionet e Republikës së Kosovës dhe ato zvicerane, duke dëshmuar se puna e saj tejkalon kufijtë e një komuniteti të vetëm.
Në vitin 2024, ajo u shpall “Personalitet i Vitit” nga albinfo.ch për humanizëm dhe gjithëpërfshirje, një vlerësim që nuk qëndron si dekor, por si reflektim i një pune të ndërtuar në heshtje, aty ku ndikimi matet në jetët e njerëzve.
Në Ditën Botërore të Personave me Karrocë, figura e Valdete Hotit nuk kërkon vëmendje për veten. Ajo e zhvendos fokusin te të tjerët, te ata që kanë nevojë për një derë të hapur, për një zë që i përfaqëson, për një dorë që nuk tërhiqet.
Për albinfo.ch Luljeta Ademi
Lexoni po ashtu:
Valdete Hoti, figurë frymëzuese dhe sinonim i humanizmit
